Кіріспе

Генрих Саулович Альтшуллер (Ге́нрих Сау́лович Альтшу́ллер; 15 қазан 1926 – 24 қыркүйек 1998) – совет инженері, өнертапқышы және жазушы. Ол ең белгілісі – өнертапқыштық мәселелерді шешу теориясын жасауымен, орыс тіліндегі ТРИЗ аббревиатурасымен кеңінен танылған. Ол Әзірбайжан Республикасының өнертапқыштық туындылар институтын құрды және ТРИЗ қауымдастығының алғашқы президенті болды. Генрих Алтов атты псевдониммен ғылыми фантастикалық әңгімелер де жазды.

Ерте өмір

Патент кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген Алтшуллер, жаңа, өнертапқыш, патентке ие болатын идеялардың қалай туындайтынын түсіндіретін жалпы ережелерді табуға ұмтылды. Нәтижесінде ол "Изобретательдік есептерді шешу теориясы" (TRIZ) теориясын жасады.

Тұтқындау және қамауға алу

Иосиф Сталиннің 1950 жылы Коммунистік партия мүшелерін саяси қуғынға салу кезінде ол саяси себептермен түрмеге қамалды және еңбек лагерінде басқа тұтқындармен бірге оқуын жалғастырды. 1954 жылы босатылғаннан кейін Олтсхуллер Әзірбайжанның Баку қаласына қоныс аударды.

ТРИЗ-нің Кеңес Одағында таралуы

1970 жылдары кеңес инженерлері мен техникалық білімі бар басқа да адамдар арасында толыққанды ТРИЗ қозғалысы дамыды, ал Альтшулер оның интеллектуалды жетекшісі болды. Ол ТРИЗ конгрестерінде лекция оқыды, мақалалар мен кітаптар жариялады және түрлі ТРИЗ қолданушыларымен хат алмасты. Ол Ресей ТРИЗ қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі және президенті атанды. Оның жақын достары мен шәкірттерінің көптегені осы қозғалыстың ең белгілі ойшылдары мен ұстаздарына айналып, ТРИЗ-ді Ресейде және шетелде кеңінен таныстырды. Ол көп жыл бойы советтік «Изобретатель и Рационализатор» (Ойлап табушы және Ұтымдыландырушы) танымал ғылыми журналында ТРИЗ туралы мақалалар, мысалдар мен жаттығулар жариялап тұрды.

Кеңес одағы ыдырағаннан кейін

Алтшулер 1990-шы жылдардың басында, аймақтағы кеңес одағының ыдырауынан туған қақтығыстардың кезінде Бакуден кетіп қалды. Ол әйелі мен немересімен Петрозаводск (Ресейдің солтүстік-батысындағы Карелия) қаласына қоныстанды. Осының нәтижесінде Петрозаводск ТРИЗ қауымдастығының орталығына айналды. 1998 жылы ол Паркинсон ауруының асқынуларынан қайтыс болды.

Ғылыми фантастика

1950 жылдары лагерьтен босатылғаннан кейін, ол Генрих Альтов (Генрих Альтов) псевдонімі астында ғылыми-фантастика жазушысы болып жұмыс істеп, көбінесе әйелі Валентина Журавлевамен бірлесіп еңбек етті.