Кіріспе

Гидравлический интегратор (Гидравлический интегратор) – 1936 жылы Владимир Сергеевич Лукьяновтың КСРО-да жасаған алғашқы аналогтық компьютер. Ол суды бір-бірімен байланысқан құбырлар мен сорғылар толы бөлме арқылы мұқият басқару арқылы жұмыс істеді. Әр түрлі камералардағы су деңгейі (миллиметрдің бөлшектеріне дейінгі дәлдікпен) сақталған сандарды көрсетті, ал олардың арасындағы ағыс жылдамдығы математикалық операцияларды білдірді. Бұл машина біртекті емес дифференциалдық теңдеулерді шеше алды. Лукьяновтың интеграторларының алғашқы нұсқалары тәжірибелік болды, қалайы мен шыны түтіктерден жасалды, және әр интегратор тек бір мәселені шешу үшін қолданылатын. 1930 жылдары ол КСРО-да бөлшектік дифференциалдық теңдеулерді шешуге арналған жалғыз компьютер болды. 1941 жылы Лукьянов модульдік конструкциялы гидравликалық интеграторды жасады, бұл әртүрлі мәселелерді шешу үшін машина құрастыруға мүмкіндік берді. Екі өлшемді және үш өлшемді гидравликалық интеграторлар жобаланды. 1949–1955 жылдары NIISCHETMASH институтында стандартталған біріктірілген бөліктерден тұратын интегратор жасалды. 1955 жылы Рязань есептеу және талдау машиналарын жасау зауытында “IGL” (орысша: Интегратор Гидравлический Лукьянова – Лукьянов гидравликалық интеграторы) зауыттық таңбасымен интеграторларды сериялық өндіру басталды. Интеграторлар кеңінен таратылды, Чехословакияға, Польшаға, Болгарияға және Қытайға жеткізілді. Су интеграторы 1940 жылдары Қарақұм каналын жобалауда, ал 1970 жылдары Байкал-Амур магистральдық жолын салуда қолданылды. Судың аналогтық компьютерлері 1980 жылдарға дейін Кеңес Одағында кең ауқымды модельдеу үшін пайдаланылды. Олар геологияда, шахта құрылысында, металлургияда, ракета өндірісінде және басқа да салаларда қолданылды. Қазіргі уақытта екі гидравликалық интегратор Мәскеудегі Политехникалық мұражайда сақтаулы.