Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Телевизия саласындағы орыс ғалымы және өнертапқышы Борис Львович Розинг (Борис Львович Розинг; 5 мамыр 1869 [е.с. 23 сәуір 1869] – 20 сәуір 1933) – телевизияны ойлап тапқан орыс ғалымы.
Russian scientist and inventor in the field of television
Boris Lvovich Rosing (Борис Львович Розинг; 5 May 1869 [O. S. 23 April 1869] – 20 April 1933) was a Russian scientist and inventor of television.
Өмірбаян
Борис Розинг Санкт-Петербургте мемлекеттік қызметкердің отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Лев Николаевич Розинг патша Александр II тұсында әскери қызметке шақыру комиссиясында қызмет етті. Розинг голланд иммигранты Питер Розинг құрған асыл Розинг әулетінің ұрпағы болды. Лев математика мен технологияға, соның ішінде жаңа өнертабыстарға қызығушылық танытты және осы туралы білімдерін ұлына жеткізді. 1879 жылдан 1887 жылға дейін Борис Санкт-Петербургтегі Ввденский гимназиясында оқыды, оны алтын медальмен аяқтады. Ол нақты ғылымдар, әдебиет және музыка саласындағы білімін жетілдірді. Содан кейін ол Санкт-Петербург университетінде физика және математика мамандықтарын оқыды, ол маңызды ғылыми зерттеу орталығы болды. Атақты профессорлар қатарында химияшы Дмитрий Менделеев және математиктер Пафнут Чебышев, Андрей Марков болды. 1891 жылы құрметті дипломмен бітіргеннен кейін, ол физика бойынша аспирантураны жалғастыру үшін университетте қалды. Оның диссертациясы магниттік гистерезис тақырыбына арналған. Ол циклдік магниттік өрістердің әсерімен темір сымдардың ұзындығында гистерезис құбылысын анықтады, бұл құбылысты жапон ғалымы Хантора Нагаока дербес түрде ашты. Кейіннен ол Санкт-Петербург технология институтында физика пәнінің оқытушысы болды. 1894 жылдан бастап Константиновский артиллерия мектебінде физика сабақтарын берді, ал 1906 жылдан бастап әйелдер политехникалық курстарында электрлік және магниттік өлшемдер бойынша лекциялар оқыды. 1894–1900 жылдары ол магнетизмді зерттеуді жалғастырды, сонымен қатар бірнеше практикалық электрлік мәселелермен айналысты. 1918 жылға дейін Санкт-Петербург технология институтында оқытумен шұғылданды. Содан кейін 1924–1928 жылдары Ленинград эксперименталды электротехникалық зертханасында, ал 1928–1931 жылдары сымдық байланыс орталық зертханасында ғылыми зерттеулер жүргізді.
Boris Rosing was born in Saint Petersburg into the family of a government official. His father, Lev Nikolaevich Rozing, served on the commission for military service (conscription) under Czar Alexander II. Rozing was a descendant of the noble Rozing family, founded by Dutch immigrant Peter Rozing. Lev developed an interest mathematics and technology, including recent inventions, which he communicated to his son. From 1879 to 1887, Boris studied at St. Petersburg's Vvdensky gymnasium, from which he graduated with a gold medal. There, he distinguished himself in his studies of the exact sciences, literature and music. He then studied physics and mathematics at St. Petersburg University, which was a major research center. The distinguished faculty included the chemist Dmitri Mendeleev and the mathematicians Pafnuty Chebyshev and Andrey Markov. After graduating with honors in 1891, he remained at the university to pursue graduate studies in physics. The subject of his dissertation was magnetic hysteresis. He discovered hysteresis in the lengths of iron wires in the presence of cyclic magnetic fields, a phenomenon that was discovered independently by the Japanese investigator Hantaro Nagaoka. He subsequently became a physics instructor at the St. Petersburg Institute of Technology. Starting in 1894, he also taught physics at the Konstantinovsky Artillery School, and from 1906, he lectured on electrical and magnetic measurements as part of women's polytechnic courses. During 1894–1900, he continued his studies of magnetism but also worked on several practical electrical problems. He taught at the St. Petersburg Institute of Technology until 1918. He then conducted research at the Leningrad Experimental Electrotechnical Laboratory from 1924 to 1928 and at the Central Laboratory for Wire Communications from 1928 to 1931.
Теледидар
Розингтің теледидарға деген қызығушылығы – немесе ол оны «электр телескопы» деп атағандай – 1897 жылы басталды. Басқалар теледидардың механикалық нұсқасын жасауға тырысты. Розинг механикалық теледидардың кемшіліктерін мойындады; ол кескінді катодты сәулелі түтікшеде (CRT) электрлік түрде көрсету керек деп ойлады. 1902 жылы Розинг өз идеяларын тексеру үшін тәжірибе жүргізуді бастады: ол CRT сәулесін электрлік түрде бұруға арналған қарапайым аппаратты жасады, бұл оған түтік экранына фигуралар салуға мүмкіндік берді. Сол кезде механикалық құрылғылар суретті селен фоторезисторына сканерлеп, оның кедергісі жарық әсеріне байланысты өзгеріп тұратын. Алайда селен фоторезисторлары жарық деңгейінің өзгеруіне өте баяу жауап береді, бұл қозғалатын суреттерді дәл қайтаруға мүмкіндік бермейді. Сондықтан Розинг фотоэлементтерді пайдаланды, ол – жарыққа жауап ретінде электронды сәуле шығаратын вакуумды түтікке салынған сілтілі металл. Розинг өзінің екі жаңалығын біріктірген бастапқы жұмыс істейтін теледидарды жасады – фотоэлемент детекторы мен CRT дисплейін. Ол 1907 жылы 25 шілдеде Ресейде патент алу үшін өтініш берді, ал кейіннен оны көрсетіп, Scientific American журналында диаграммалар мен өнертабыстың толық сипаттамасымен жариялады. 1912–1914 жылдары магниттік линзалар бойынша теориялық және тәжірибелік жұмыстар атқарды. 1918 жылы Солтүстік Кавказ политехникалық институтының, қазіргі Кубань мемлекеттік технологиялық университетінің негізін қалады. 1920 жылдардың басында ол Қара теңізге жақын Краснодар қаласында (бұрынғы: Екатеринодар) тұратын. Сол жерде 1920 жылы Екатеринодар физикалық-математикалық қоғамын құрды және оның төрағасы болды, ал 1923 жылы «Электр телескопы: қашықтықтан көру» кітабын жазды. Розингтің өнертабысы Пол Нипковтың дизайны мен айналар мен линзалар айналатын механикалық жүйесін кеңейтті. Осыған сәйкес Розингтің жүйесі механикалық камера құрылғысын қолданды, бірақ қабылдаушы ретінде өте ерте катодты сәулелі түтікті (Германияда Карл Фердинанд Браун жасаған) пайдаланды. Розингтің Браун түтіктері екі параллель металл пластинадан тұрады, олар электронды сәулені сканерлеуден және экранға жетуден бұрын электрлік түрде ауыстырды. Бұл екі пластина камерадағы фотоэлектрлі элементке электрлік түрде қосылған. Фотоэлектрлі элементтердің қуатына байланысты сәуле концентрациялау пластинасына кірмес бұрын жоғары немесе төмен бұрылады. Бұл қозғалыс пластиналар арасында өтетін электрондардың санын арттырып немесе азайтып, электрон сәулесінің жарықтығын өзгертті. Бұл жүйе қарапайым болғанмен, катодты сәулелі түтік теледидар мақсаты үшін қолданылған алғашқы эксперименттік демонстрациялардың бірі болды. АҚШ пен Германияда теледидар саласын дамытқан В. К. Зворикин Розингтің шәкірті болды және оның зертханадағы кейбір жұмыстарына көмектесті. 1925 жылы Б. Розинг жас өнертапқыш Борис Грабовскийге кеңес берді және оған «Телефото» деп аталатын толық электронды теледидар құрылғысының патентін (№ 5592) алуға көмектесті. Розинг теледидар зерттеулерін 1931 жылға дейін жалғастырды, содан кейін ол жұмыс істеуге құқығы жоқ, контрреволюционер ретінде Котласқа жер аударылды, бірақ 1932 жылы Архангельскке көшірілді, онда Орман шаруашылығы технология институтында физикамен айналысты. Розинг 1933 жылы миға қан құйылудан қайтыс болды. Ол Архангельск облысы Вологда (бұрынғы: Кузнечевская) зиратында жерленді.
Rosing's interest in television — or the "electric telescope", as he called it — began in 1897. Others had tried to develop a mechanical version of television. Rosing recognized the shortcomings of mechanical television; he thought that the image should be displayed electrically on a cathode ray tube (CRT). By 1902, Rosing began actual experimentation to test his ideas: he constructed a simple apparatus for electrically deflecting the beam of a CRT, which allowed him to draw figures on the tube's screen. At that time, mechanical devices scanned an image onto a selenium photoresistor, the resistance of which varied in response to the light striking it. However, selenium photoresistors responded to changes in light levels too slowly to accurately reproduce moving images. Therefore, Rosing used a photocell, a piece of alkaline metal in a vacuum tube which emitted electrons in response to light. Once Rosing had developed a rudimentary working television that incorporated his two innovations — a photocell detector and a CRT display — he filed a patent application in Russia on 25 July 1907 and — on the improved version of his system, which included magnetic deflection coils around the CRT — on 2 March 1911. He followed up with a demonstration of which a report was published in the Scientific American with diagrams and full description of the invention's operation. During 1912–1914, he did theoretical and experimental work on magnetic lenses. In 1918, he co founded the North Caucasian Polytechnic Institute, now the Kuban State Technological University. In the early 1920s he resided in Krasnodar (formerly: Ekaterinodar), near the Black Sea. There, in 1920, he co founded the Ekaterinodar Physical Mathematical Society and became its chairman, and in 1923, he wrote his booklet The Electric Telescope: Vision at a distance. Rosing's invention expanded on the designs of Paul Nipkow and his mechanical system of rotating lenses and mirrors. Accordingly, Rosing's system employed a mechanical camera device, but used very early cathode ray tube (developed in Germany by Karl Ferdinand Braun) as a receiver. Rosing's Braun Tubes consisted of two parallel metal plates that were used to electrically shift the electron beam itself before it was scanned and reached the screen. These two plates were connected electrically to the photoelectric cell in the camera. Depending on the output of the photoelectric cells, the beam would be deflected up or down before entering the concentrating plate. Since this movement increased or decreased the number of electrons passing between the plates, it had the effect of varying the brightness of the electron beam. The system was primitive, but it was definitely one of the first experimental demonstrations where the cathode ray tube was employed for the purposes of television. V. K. Zworykin, who pioneered television in the United States and Germany, was a pupil of Rosing and assisted him in some of his laboratory work. In 1925, B. Rosing advised and helped young inventor Boris Grabovsky apply for a patent (issued under No 5592) of a fully electronic TV set, called Telefot. Rosing continued his television research until 1931 when he was exiled as a counter revolutionary to Kotlas without right to work, but in 1932 was moved to Archangelsk, where took up physics at the Forestry Technology Institute. Rosing died in exile in 1933 of cerebral hemorrhage. He was buried in the Arkhangelsk Vologda (formerly: Kuznechevskaya) cemetery.