Кіріспе

Марк Матхабеннің 1986 жылғы автобиографиясы Каффер Бой: апартеидті Оңтүстік Африкадағы қара нәсілді жастардың өсіп-жетілуінің шынайы тарихы - Марк Матхабеннің 1986 жылғы апартеидті Оңтүстік Африка режимімен өмір туралы автобиографиясы. Ол апартеид жүйесінің қатыгездігіне және оның одан қалай құтылып, Александра қалашығынан танымал теннисші болуына назар аударады. Ол сондай-ақ қара нәсілді балалар расизм мен стереотиптермен қалай күрескенін суреттеді. Білімділікпен ол өлімнен құтылып, кедейліктен арылады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Анасының талабымен Матабан мектепке бара бастайды және оны жақсы көруге үйренеді, отбасының мектеп ақысын уақтылы төлемеуі және мектеп құралдарын алуға шамасы келмеуі салдарынан жиі жазаланғанына қарамастан, сыныптағы үздік оқушылардың қатарына қосылады. Ол бастауыш мектепті стипендиямен аяқтайды, ол орта білім алуына мүмкіндік береді. Матабане әжесі либералды ағылшын отбасы – Смиттерге бағбан болады, олар Матабанеге қолданылған комикстер, романдар мен теннис жабдықтарын сыйлайды. Осы материалдарды оқығаннан кейін ағылшын тіліндегі білімі артады және ол жиі теннис ойнай бастайды. Матабан ақыры түрлі терілі теннис жаттықтырушысымен дос болады, ол оны жаттықтырады. Матабан жоғары мектептің теннис командасына қосылады және турнирлерде ойнай бастайды, бұл турнирлерді теннис ранчосының иесі Уилфред Хорн ресми түрде демеушілік етеді. Марк үшін онда ойнау техникалық тұрғыдан заңсыз болғанымен, заңға көз жұмылады және ол теннис ранчосына жиі келетін ақ адамдармен жақсы қарым-қатынас жасайды. Соңында, әйгілі теннисші Стен Смит Матабанен турнирде кездескенде қанатына алады. Стен Матабанеге турнирлерге қатысу үшін төлейді және Оңтүстік Калифорния университетіндегі жаттықтырушысымен Матабаненің АҚШ-тағы колледжге түсуі мүмкіндігі туралы әңгімелеседі. Жаттықтырушы оның атынан колледждерге хаттар жазады, нәтижесінде Матабан Лимстоун колледжіне теннис бойынша шәкіртақы алып, 1978 жылы АҚШ-қа кетеді.

Дау

Бірқатар мектептерде "Каффир Бой" кітабына тыйым салынды, соның ішінде Седар Крест орта мектебінде де тыйым салынды, бұл жайт жаңалықтарға шықты. Тыйым салудың себебі – жас ұлдардың жыныстық құлдыққа түсірілуі сияқты даулы эпизод, оны кейбіреулер "порнография" деп атады, бұл оқиғаға байланысты тағы бір мақала жарық көрді, онда эпизодты қорғауға тырысты. Матабане The Washington Post газетіне жариялаған мақаласында, кітапты цензуралау немесе өңдеуден гөрі толығымен тыйым салуды қалағанын айтты, бірақ кейін Матабане осындай мектептерде пайдалану үшін өңделген нұсқаны рұхсат етті. Даулы эпизодтарға қарамастан, кітаптың өңделмеген нұсқасы әлі де жоғары сынып оқулығы ретінде қолданылуда.

Қабылдау және марапаттау

"Каффир Бой" кітабы құрметті Кристофер сыйлығына ие болды, себебі ол үміт сыйлайды. Кітап "Вашингтон Пост" бестселлерлер тізімінде бірінші орынға, ал "Нью-Йорк Таймс" бестселлерлер тізімінде үшінші орынға көтерілді. Сонымен қатар, Америка кітапханалар қауымдастығы оны "Колледжге дайындалушылар мен өмір бойы білім алатындар үшін ең үздік кітаптар" тізіміне қосу үшін таңдады.