Кіріспе

Оңтүстік Африкалық романист, әңгімеші, сатирик Герман Чарльз Босман (3 ақпан 1905 – 14 қазан 1951) Оңтүстік Африканың ең ұлы әңгіме жазушысы деп есептеледі. Ол Эдгар Аллан По және Марк Твеннің еңбектерін зерттеп, сатираны баса назар аударатын стильді дамытты. Оның ағылшын тіліндегі шығармалары негізінен африканерлердің кейіптерін қолданады және ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы африканер қоғамындағы көптеген қайшылықтарды көрсетеді.

Ерте өмір

Босман Кейптаун қаласының жанындағы Кюилс өзенінде, Кейп колониясында африканер отбасында дүниеге келді. Ол ағылшын және африкаанс тілдерінде тәрбиеленді. Босман кішкентай кезінде отбасысымен жиі саяхаттап жүрді, ол қысқа мерзімге Potchefstroom колледжінде оқыды, кейіннен ол Potchefstroom Boys High School аталды, содан кейін Йоханнесбургке көшіп, Кенсингтондағы Jeppe Boys High School мектебінде білім алды. Ол сол жерде мектеп журналына материалдар жазды. Босман он алты жасқа келгенде ұлттық жексенбілік газетке ("The Sunday Times") әңгімелер жаза бастады. Ол Йоханнесбургтегі Педагогиялық колледжде оқыды (2002 жылы Витватерсранд университетіне біріктірілді) және студенттік әдеби конкурстарға әртүрлі туындыларын ұсынды.

Карьерасы мен ересек өмірі

Мектепті бітіргеннен кейін Босман Грот-Марико ауданындағы африкаанс тіліндегі мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Бұл аймақ оның ең танымал қысқа әңгімелеріне – Ом Шалк Лоуренс сериясына (Ом Шалк Лоуренс есімді ересек кейіпкер туралы) және «Вооркамер» эскиздеріне арқау болды. 1926 жылғы маусымдағы мектеп демалысында Босман Йоханнесбургтегі отбасына барды. Дау барысында ол өгей бауырын атып өлтірді. Босман осы қылмысы үшін өлім жазасына кесілді және Претория орталық түрмесінде өлім жазасын күтуге жіберілді. Кейіннен оның жазасы он жылға қысқартылды. 1930 жылы Босман жазасының жартысын өтегеннен кейін шартты түрде босатылды. Түрмедегі тәжірибесі оның жартылай автобиографиялық «Салқын тас құмырасы» кітабының негізін құрады. Босман содан кейін өзінің баспаханасын ашты және Йоханнесбургтегі әдеби ортаның бір бөлігі болды, ақындармен, журналистермен және жазушылармен, соның ішінде Эгидий Жан Блигнаутпен байланыс жасады. Ол тоғыз жыл бойы шетелде гастрольдік сапарлар жасады, көбінесе Лондонда болды. Осы кезеңде жазған әңгімелері оның тағы бір танымал кітабы – «Мафекинг жолының» негізін құрады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Оңтүстік Африкаға оралып, журналист болып жұмыс істеді. Осы уақытта ол Омар Хайямның «Рубайят» өлеңдерін африкаанс тіліне аударды. Босман Йоханнесбургтің өзінің мұрасын ескермегеніне қайғырды. «Стандарт театрында» ол қала тұрғындарының:

«Стандарт театрын, сондай-ақ Йоханнесбургтің кеншілер лагері дәуірімен тығыз байланысты барлық ескі ғимараттарды, театрларды, джин сарайларын, қарапайым қонақүйлерді, ғибадатханаларды, дүкендерді, галереяларды, кафелерді және ойын орындарын бұзып тастайды. Мен Йоханнесбургті білемін. Мен әлемде өзінің ерте тарихын ұмытуға осылай құштар қала жоқ екеніне көз жеткіздім» деді. Босманның екінші әйелі Элла Мэнсон болды. Олар богемдік өмір салтымен және әдетте түнгі жарыққа дейін созылатын әзіл-қалжыңға толы әңгімелермен кештермен танымал болды. 1948 жылдан 1951 жылы қайтыс болғанға дейін Босман «The Sunday Express» газетінде корректор болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол «The Forum» журналы үшін апта сайын «Вооркамер» әңгімесін жазуға келісімшарт жасады. Оның өмірінде тек үш кітабы жарық көрді: «Мафекинг жолы» («Dassie» баспасынан), «Жакаранда түнгісі» және «Салқын тас құмырасы» («APB» баспасынан). «Мафекинг жолы» 1947 жылы жарық көргеннен бері табанынан түспеді. Одан кейін «Херман Чарльз Босман: суреттер арқылы өмірбаян» және соңғы кезде «Херман Чарльз Босман: қатарлар арасында» кітаптары жарық көрді. Соңғы кітапта көптеген жаңа зерттеулер бар және Босманның өмірі мен тегінің бұрынғыда табу деп саналған аспектілері егжей-тегжейлі қарастырылған. Оның көптеген әңгімелері бастапқыда ұмытылған журналдарда және басылымдарда жарияланғандықтан, әртүрлі жинақтаушылардың әрқайсысы әртүрлі таңдауларды қамтитын көптеген антологиялар бар. Оның алғашқы кітаптары да әртүрлі баспагерлер арқылы көптеген рет қайта басылды. Герман Чарльз Босман әдеби қоғамы жыл сайын оның шығармаларын оқу, қою және талқылау үшін жиналады.