Кіріспе

Канадалық ағылшыл тіліндегі журнал
Канадалық ағылшыл тіліндегі журнал

Chatelaine – тамақтандыру, стиль және үйді безендіруден бастап, саясат, денсаулық және қарым-қатынастарға дейінгі тақырыптарды қамтитын канадалық әйелдер журналы. Chatelaine және оның француз тіліндегі нұсқасы Châtelaine St. Joseph Communications баспасынан шығарылады. Chatelaine алғаш рет 1928 жылдың наурыз айында Maclean Publishing баспасында жарық көрді. 1957 жылдан 1977 жылға дейін Chatelaine журналының редакторы Дорис Андерсон болды, оның басшылығымен журнал әйелдер мәселелерін, соның ішінде феминизмнің әлеуметтік құбылыс ретінде дамуын қамтыды. Басқа редакторларға Милдред Истона, Рона Мейнард және Лианн Джордж кіреді. Қазіргі редакторы – Морин Халушак. 2014 жылы Chatelaine Канададағы ең көп таралымы бар журнал ретінде 534 294 данамен бірінші орынға ие болды. 2017 жылғы маусымдағы AAM деректеріне сәйкес, Chatelaine қазір Канададағы төртінші ірі журнал, таралымы 257 000 дана. Баспа жарнамасынан түсетін табыстың азаюына және таралымның төмендеуіне байланысты Chatelaine 2017 жылы жарияланымдар жиілігін жылына 12-ден 6-ға дейін азайтты. Сол кезде Chatelaine-ға қызығушылық танытқан Rogers Media басылымдары да жарияланымдар жиілігін азайтты немесе толығымен цифрлық форматқа көшті. Maclean Hunter Publishing Company журналға атау таңдау үшін канадалық әйелдерден ұсыныстар қабылдады, жеңімпазға 1000 доллар сыйлық ұсынды. Байқауға 75 000 өтініш келіп түсті. Британдық Колумбияның Эбурн қаласындағы шаруаның әйелі «The Chatelaine» деген ұсынысымен жеңіске жетті. Атаудың мағынасы – бұрынғы кезде үй шаруасындағы әйелдер үйдің барлық бөлмелеріне кіру үшін қолданған кілттер шоғыры. Анна Элизабет Уилсон журналдың алғашқы редакторы болып тағайындалды. Ол 1929 жылы күйеуі Виктор Павлович Блочинге үйленгеннен кейін қызметтен кетті.

1920-шы және 1930-шы жылдар

"Шателленнің" алғашқы саны Эмили Мерфидің жоғары сотқа "Тұлғалар ісін" ұсынған айда жарық көрді, бұл Канада әйелдері тарихындағы маңызды бетбұрыс болды. 1929 жылдың желтоқсан айында Мерфи "Шателайн" журналына "Әйелдер енді тұлғалар болғаннан кейін, алда не күтіп тұр?" деген мақала жазды. "Шателайн" стиль, тамақ дайындау, үй шаруасы және бала тәрбиесі туралы кеңестермен қатар, белгілі әйел ойшылдардың редакциялық мақалаларын жариялады. 1928 және 1929 жылдары мақалалар тақырыптарына ажырасу көрсеткішінің өсуіне байланысты алаңдаушылық, "Жалақы және әйелдер" (1929 жылдың сәуір айы) және Канаданың ауылдық аймақтарында аналардың өлімі жоғары деңгейде болуы (1928 жылдың шілде айы) кірді. Ұлы депрессияның экономикалық қиындықтары "Шателайннің" тонын өзгертті. 1930 жылдары журнал саяси мазмұнынан азайды. Журналдың танымал бөлімдеріне ай сайынғы бюджеттік тамақ жоспарлары және романтикалық әңгімелер кірді. Ерлер жазған мақалалардың саны артты, олардың ішінде "Ерлерлер ақылды әйелдерді қаламайды" және "Күйеуіңіз некеге тұрғанда неден бас тартты?" (1938 жылдың тамызы) мақалалары бар еді. Журнал оқырмандарды қатысуға шақырып, өз мақалаларының біріне жауап ретінде жазылған ең жақсы хаттың авторына 25 доллар сыйлық берді. 1938 жылдың қазан айында Калгари қаласының Эдит Хантер "Күйеуіңіз некеге тұрғанда неден бас тартты?" сұрағына жауап ретінде жазған хаты үшін 25 доллар жеңіп алды. Аналық және отбасылық өмір туралы мақалалардың саны күрт өсті. "Ата-ана болуды кешіктірмеңіз" (1946 жылдың мамыр айы) сияқты редакциялық мақалалар "Бейби-бум" кезеңімен үйлесімді болды.

1957-1977 жылдар

Бес жыл бойын Джон Клэрдің (1952–1957 жылдар аралығындағы редактор) басшылығында жұмыс істегеннен кейін, феминист Дорис Андерсон 1957 жылы осы лауазымға тағайындалып, 1977 жылға дейін қызмет етті. Андерсон басшылығымен «Шателин» журналы сексуалдық қатынастар және әйелдер құқықтары сияқты көңіл көтеруге тиіс емес тақырыптарды қамтитын мақалалар жариялай бастады. Оның редакторлық қызметінің алғашқы жылдарында журнал дәстүрлі әйелдер журналынан әртүрлі күрделі мәселелерді, соның ішінде белгілі бір жағдайларда заңды түрде аборт жасауды (1959), балаларға жасалған зорлық-зомбылықты ашып көрсетуді (1960), Канаданың ажырасу заңдарын сынауды (1961) және әйелдерге тең еңақы төлеуді талап етуді (1962) талқылайтын платформаға айналды. Ол Джун Калвуд, Барбара Фрум, Адриен Кларксон және Мишель Ландсберг сияқты жазушыларды жұмысқа алды. 1963 жылы Андерсон Бетти Фриданның «Әйелдік мистика» кітабынан үзінді жариялауды қарастырды. Бірақ Андерсон осы үзіндіні жариялаудан бас тартып, журнал Фридан жазған материалды бұрыннан қамтығанын айтты. Бұл оқиға Андерсон мен оның журналының өзінің заманынан озық екенін көрсету үшін жиі қолданылады. Кейін Андерсон «ғасырдың сенсациясы» деп атаған мүмкіндіктен қалысқаны үшін өкініш білдірді. 45 жылдан астам уақыт өткен соң, 2016 жылы ғана елдегі ең көне, үздіксіз шығарылып келе жатқан «Маклин» журналының (1905 жылы құрылған) бас редакторы болып әйел тағайындалды. Оның басшылығымен саясаттағы әйелдердің рөлін арттыру мақсатында «Шателин» журналы парламентке өтуге әлеуеті бар 50 әйелді анықтап, олардың 12-сін, соның ішінде Андерсонның қазасына орай берген сұхбатында айтылған Парламент депутаты Флора Макдоналды журналдың мұқабасына шығарды. Өмірінің көп бөлігінде ол парламентте әйелдердің өкілдігін арттыруды қолдады. 1974 жылы ол баспа саласына және қоғамдық істерге қосқан үлесі үшін Канада орденінің офицері атанды. Ол 1977 жылы журналдағы қызметін тастап кетті.

1977-2004 жылдар

Милдред Истона 1977 жылдан 1994 жылға дейін бас редактор болды. Рона Мейнард 1994 жылдан 2004 жылға дейін бас редактор болды. Мейнард басшылығымен журнал көбірек жеке сипатқа ие болды, көбінесе қарапайым әйелдердің қиындықтары, өмірбаяндары және қажеттіліктерімен айналысты. Ли Симпсон 1988 жылы «Шателэйн» журналының алғашқы әйел баспагері болды. Донна Кларк 1998 жылдан 2004 жылға дейін баспагер қызметін атқарды. Кларк 1999 жылдың наурыз айында 2 миллион доллардан астам қаржы жұмсалып, «Шателэйн» журналын қайта іске қосты.

2004-2008 жылдар

2004 жылы Ким Питтавей Майнардтың орнын басып, «Шателайн» журналының бас редакторы болды. Майнард оның орнына Питтавейді таңдады, бұл шешімге баспагер Донна Кларк көмектесті. Керри Митчелл сол кезде «Шателайн» журналының баспашысы болды. Митчелл 2004 жылдан 2009 жылға дейін «Шателайн» журналының баспашысы және «Роджерс Тұтынушылар Баспасының» вице-президенті қызметін атқарды. Сара Ангел 2006 жылдың мамырынан 2007 жылдың шілдесіне дейін 14 ай бойы «Шателайн» журналының бас редакторы болды. Журнал 2018 жылдың мамыр айындағы санымен жаңа дизайнын таныстырды.

2009-2014 жылдар

Кен Уайт 2009 жылдың қазанынан 2011 жылға дейін «Роджерс баспасының» президенті болып тағайындалғанға дейін «Chatelaine» журналының баспашысы қызметін атқарды. Джейн Франсиско 2009 жылдың қарашасында бас редактор болып тағайындалды, ол алты жылдан кем уақыт ішінде журналдың бесінші редакторы болды. 2004 және 2010 жылдар аралығында «Chatelaine» журналы жылдық оқырмандар санынан шамамен 850 000 оқырманын жоғалтты. Тара Таккер 2012 жылдың қаңтар айында баспагер болып тағайындалды. «Chatelaine» журналы жаңа логотип пен жаңа брендтік науқанды ұсынды. 2012 жылдың екінші жартысында «Chatelaine» тарихта алғаш рет ақылы таралымы бойынша бірінші орынға шықты, ал жеке дана сатылымы 8%-ға өсті. Бұрын журнал жыл сайын «Жыл әйелі» атағын беру арқылы, өткен жылғы жетістіктері үшін канадалық әйелді марапаттаған. Марапатталғандардың арасында премьер-министр Ким Кэмпбелл, спортшы Шанталь Петитклерк, поп-эстрада әншісі k. d. lang және 1986 жылы полиция Пол Каллоу туралы ескертулер бермегенін мәлімдегеннен кейін Торонто полиция қызметіне қарсы сотқа шағымданып, жеңіске жеткен Торонтолық «Джейн Доу» әйелі болды. 2013 жылы Франсиско мен Таккер бірнеше көп арналы жобаларды іске қосты, оның ішінде аптасына екі сағаттық радио бағдарламасы, теледидарлық нұсқасы және түрлі лицензиялық келісімдер. Сонымен қатар, денсаулық және фитнес санатында 18 елде бірінші орынға шыққан өте табысты фитнес қосымшасы да болды. «Chatelaine» 2012 жылдың 14 тамызында CityTV арнасындағы «CityLine» бағдарламасында «Chatelaine Show» жобасын іске қосты. «Chatelaine Edition» 2013 жылдан бастап CityTV телеарнасында тұрақты түрде көрсетіледі. Бағдарлама әр нарықтағы жергілікті тұлғалармен жүргізіледі, бірақ журнал редакторлары ұсынған денсаулық, тамақ және сән туралы ортақ материалдар бар. Алғашқыда бұл бағдарлама төрт «Rogers Radio» станциясында – Торонтодағы CHFI FM, Калгаридегі CHFM FM және Китченер-Уотерлоодағы CHYM FM және CIKZ FM станцияларында көрсетілді.

2015-2018 жылдар

Лианн Джордж 2015 жылдың маусым айында бас редактор болып тағайындалды. Джордж 2014 жылдан бері журналдың редакторы болып жұмыс істеді. 2017 жылға қарай таралымы Канададағы ең ірісінен төртінші орынға түсті. 2017 жылы Rogers Media баспа нұсқаларының шығу жиілігін жылына он екіден алтыға дейін азайтты.

2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Морин Халушак 2019 жылдың қаңтар айында бас редактор болып тағайындалды. 2019 жылдың 20 наурызында Роджерс журналды St. Joseph Communications компаниясына сату туралы келісім жасағанын хабарлады.