Кіріспе
Фаваз Яхья әл-Рабие (1979 жылы туған, 2006 жылғы 1 қазанда қайтыс болған) – «әл-Қаида» террорисі, 2002 жылы француз танкері «Лимбургке» жасалған шабуылға қатысқандығы үшін 2004 жылы Йемен сотымен өлім жазасына кесілген. Әл-Рабие 2006 жылғы ақпан айында тағы 22 тұтқынмен бірге қамаудан қашып кеткен, бірақ 2006 жылғы 1 қазанда Санъада Мохаммед Дайлами деп танылған тағы бір «әл-Қаида» күдіктісімен бірге қаза болды. Әл-Рабие Сауд Арабиясында туылғанымен, Йемен азаматы болды. 2002 жылы АҚШ Әділет департаментінің ФБР оны іздестіріп, оның кім екені және қайда екені туралы ақпарат жинады. 2002 жылдың басында ол Йемендегі күдікті жоспардың жетекшісі ретінде танылды, содан кейін ФБР-дің үшінші ірі «ізделініп жатқандар» тізіміне енді, қазір «Терроризмге қарсы күрес – ФБР ақпарат іздейді» тізімі деп белгілі. Әл-Рабие Йемендегі террористік ұяшығының «жетекшісі» саналды. 2002 жылы ФБР оның 00452004 нөмірі бар Йемен паспортымен саяхаттағанын анықтады. Оның танымал лақап аттары: Фаваз Яхия Хасан Арибии, Фаваз әл-Рубай, Фаваз Яхия Хасан әл-Раби, Фаваз Яхия Хасан әл-Рабии, Фаваз Яхия әл-Риби (әл-Рубай, әл-Рабии, әл-Рабии), Форқан әл-Тажики, Фурқан әл-Тажики, Фурган әл-Тажики, Фурқан чечен, Фарис әл-Барак, Саид Мушарраф және Салем әл-Фархан. «Фурқан әл-Тажики» деген атқа Ауғанстанда табылған, оның ағасы Салман Яхия Хасан Мохаммед Рабии жазғандай көрінетін хат адрестелген.
Fawaz Yahya al Rabeiee (1979 – 1 October 2006) was an al Qaeda terrorist, sentenced to death in 2004 by a Yemeni court for his part in the 2002 attack on the French tanker Limburg. Al Rabeiee escaped custody in February 2006, with 22 other inmates, but was killed 1 October 2006 in San‘a’, along with another al Qaeda suspect identified as Mohammed Daylami. Al Rabeii was a Yemeni national although born in Saudi Arabia. He became wanted in 2002, by the United States Department of Justice's FBI, which was then seeking information about his identity and whereabouts. In early 2002, he had been named as the cell leader in a suspected Yemen plot, for which he became listed on the FBI's third major "wanted" list, now known as the FBI Seeking Information – War on Terrorism list. Al Rabeiee was considered to be the "ring leader" of his Yemen terrorist cell. In 2002, he had been identified by the FBI as traveling on Yemeni passport 00452004. His identified aliases included Fawaz Yahia Hassan Aribii, Fawaz al Rubai, Fawaz Yehia Hassan al Rabie, Fawaz Yahya Hasan al Rabi'i, Fawaz Yahya al Ribi (al Ruba'i, al Rabia'i, al Rabi'i), Forqan al Tajiki, Furqan al Tajiki, Furgan al Tajiki, Furqan the Chechen, Faris al Baraq, Sa'id Musharraf, and Salem al Farhan. "Furqan al Tajiki" is the addressee of a letter, found in Afghanistan, which appears to have been written by his brother Salman Yahya Hassan Mohammed Rabeii.
12 ақпан 2002 ж. Йемендегі террорлық ескерту
2002 жылдың 11 ақпанында әл-Рабии Йемендегі күдікті жоспарға қатысты деп аталды, осыған байланысты ол ФБР-дің үшінші ірі "іздеуде" тізіміне енген 17 күдікті террористтің бірі болды – "Ақпарат іздеу" тізімі. 2003 жылдың ақпан айына қарай ФБР бұрын қамауға алынған 6 күдіктіні алып тастап, іздеу тізімдерін қайта құрастырды. Әл-Рабии Йемендегі жоспарға қатысты қалған он бір күдіктінің бірі болды. 2006 жылға қарай әл-Рабии ФБР-дің ағымдағы басты іздеу бетінен алынып тасталды және күдіктілердің ресми санына енгізілмеді. Бұл жоспар сәтсіз аяқталған, тоқтатылған, немесе нақты ақпарат қате болған, 2002 жылдың 12 ақпанындағы шабуыл болған жоқ. Алайда, Йеменде әл-Рабии тобына қатысты басқа шабуылдар мен жоспарлар одан кейін көп ұзамай орын алды.
2002 жылғы шабуылдар мен жоспарлар
Әл-Рабиидің кейінірек сотқа тартылған айыптары 2002 жылдың қазан айында француздық мұнай танкері «Лимбургті» жарғызу және Йемендегі АҚШ елшісін өлтіру жоспары болды. Екі қанағаттанбаған жанкешті бомбалаушылар жарылғыш заттармен толтырылған қайықты мұнай танкеріне шағып, бір болгар экипажының мүшесін өлтіріп, Аден шығанағына 90 000 баррель мұнай төкті. Бұл операция екі жыл бұрынғы американдық USS Cole эсминесіне жасалған шабуылға өте ұқсас болды. Сауд Арабиясында туған Абдулрахим әл-Нашири, USS Cole жарғызуының басты күдіктісі (қазір АҚШ-тың күзетінде), «Лимбург» шабуылын қаржыландыру үшін 40 000 доллар төледі. Осы ақшаға әл-Қаиданың бұрынғы басшысы Әбу Әли әл-Харити жарылғыш заттарды сатып алып, оларды Шабуадағы үйінен Хадрамут қаласындағы Мукаллаға жеткізді. Кейін 2002 жылы әл-Харити ЦРУ-дың Predator дронынан атылған зымыранмен өлтірілді. Әл-Рабиидің айыпталуына 2002 жылдың сәуірінде азаматтық авиация басқармасы ғимаратын жарғызу және 2002 жылдың қарашасында Hunt Oil Co. қызметкерлерін тасымалдаған тікұшаққа шабуыл жасау да кірді. (Йемендегі бейбіт тұрғындарға жасалған шабуылдарды қараңыз). 2003 жылдың 2 ақпанына дейін ФБР өз веб-сайтындағы іздеудегілер тізімін қазіргі форматқа өзгертіп орналастырды. Әл-Рабии Йемендегі жоспарланған шабуылдарға қатысқан күдікті 11 адамның бірі болды және ол «Ақпарат іздеу – 2002 жылғы ақпан» деген сілтемелі бетке архивтелді. Осы шамада ФБР тізімнің атауын «Ақпарат іздеу – Терроризмге қарсы соғыс» деп өзгертті, оны басқа «Ақпарат іздеу» тізімінен ажырату үшін, ФБР оны террорист емес, қарапайым қылмыскерлерге қолданады.
Тұтқындау және сотталу
Әл-Рабии ұсталғаннан кейін сот 2004 жылдың 29 мамырында басталды және 2002 жылдың қазан айындағы Лимбургке жасалған бомбалық шабуылға қатысты болды. 2004 жылдың 10 шілдесінде сот отырысы кезінде бірнеше айыпталушы прокурорға қатысты қорқыту жасап, оның аяқтарын кесіп тастайтындарын мәлімдеді. Фаваз әл-Рабии Лимбург шабуылы үшін өлім жазасына кесілді. Оған сондай-ақ, авиациялық ғимаратына келтірілген зиянды өтеу үшін 100 000 доллар айыппұл салынды. Тағы жеті адам 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Бес экстремист – Ибрахим Мохаммед әл-Хувауиди, Ареф Салех Али Муджали, Мохаммед Абдулла әл-Дайлами, Абдулғани Али Хусейн Кайфан және Касем Яхия әл-Раими – бес жылға бас бостандығынан айырылды. Олар АҚШ, Франция, Ұлыбритания, Куба және Германия елшіліктеріне шабуыл жасауды жоспарлағандары және АҚШ-тың Йемендегі бұрынғы елшісін өлтіруге әрекеттенгендері үшін кінәлі деп танылды. 15 айыпталушының бірі Йемен полиция қызметкерін өлтіргені үшін өлім жазасына кесілді. 10 жылға сотталған Фаузи Халабиді қорғаған адвокат Фаяз әл-Хаджури үкімдерді «құқықсыз және жарамсыз» деп сипаттап, қорғаушы адвокаттардың жұмысына билік тарапынан кедергі келтірілгенін мәлімдеді. Өлім жазасына кесілген адамның әкесі Салех Маджали ашуланып, сот процесінің бәрінің адам құқығын ескермейтін «алдау» екенін айтты. Сотталатын Абдулқарим Кайфанның әкесі үкімнің басынан-ақ шешілгенін және сот процесінің үкімді шығару үшін жасалған «әдемі безендіру» болғанын мәлімдеді. Айыпталушылар үкімдері мен жазаларына шағымдануға уәде берді.
Йеменнен жаппай қашу
2006 жылғы 3 ақпанда 23 адам, оның ішінде 12 «Әл-Қаида» мүшесі, Йеменнің Сана қаласындағы түрмеден қашып шықты, деп BBC хабарлады. Әл-Рабиее 140 метрлік туннель қазып, жақын жердегі мешітке жеткен топтың құрамында болды. Дегенмен, 2002 жылғы терроризм туралы ескертудегі 17 Йемен заговоршысының ешқайсысы 2006 жылғы Йеменнен қашумен байланысты ФБР-дың жаңа «ізделмелі» тізіміне енген жоқ.