Кіріспе

Kadena Air Base (嘉手納飛行場) (IATA: DNA, ICAO: RODN) – Жапонияның Окинава префектурасындағы Кадена және Чатан қалаларында, сондай-ақ Окинава қаласында орналасқан АҚШ Әуе күштерінің базасы. Өте стратегиялық жағдайының арқасында ол көбінесе "Тынық мұхитының кілт тасы" деп аталады. Бұл база Қытай жағалауында және ірі экономикалық орталық – Шанхай қаласынан белгілі бір қашықтықта орналасқан. Кадена әуе базасында АҚШ Әуе күштерінің 18-ші қанаты, 353-ші арнайы операциялар қанаты, барлау бөлімшелері, 1-ші батальон, 1-ші әуе қорғанысы артиллерия полкі және басқа да байланысты бөлімшелер дислокацияланған. 20 000-нан астам американдық әскери қызметші, олардың отбасы мүшелері және жапондық қызметкерлер Кадена әуе базасында тұрады немесе жұмыс істейді. Бұл Шығыс Азиядағы АҚШ Әуе күштерінің ең ірі және ең белсенді базасы.

Тарих

Кадена әуе базасының тарихы 1945 жылғы сәуірде Окинава шайқасы басталмас бұрын, жергілікті құрылыс фирмасы Кадена ауылының жанында Яра Хикоджо деп аталған шағын әуежайды құрылып бітірген кезде басталады. Бұл әуежайды Жапон императорлық әуе күштері пайдаланған, және ол АҚШ-тың 10-шы армиясының 7-ші жаяу әскер дивизиясының алғашқы шабуылдарының бірі болды. АҚШ шайқас барысында оны жапондардан басып алды.

Корей соғысы

Корея соғысы Окинавада теңіз күштерін сақтау қажеттігін көрсетті. 1951 жылдың 15 ақпанында АҚШ-тың Наха теңіз базасы іске қосылып, 18 сәуірде толыққандай жұмыс істеуге кірісті. Рюкиу тобының Флот әрекеттерінің командирі 1957 жылдың 8 наурызында құрылды. 1972 жылдың 15 мамырында Окинава Жапонияның басқаруына қайтарылғаннан кейін екі ұйым біріктіріліп, Окинавадағы Флот әрекеттерінің командирі құрылды. 1975 жылдың 7 мамырында Окинавадағы Флот әрекеттерінің командирі Кадена әуе базасына көшірілгеннен кейін атауы Окинава / АҚШ Теңіз әуе базасының Флот әрекеттерінің командирі болып өзгерді. Екінші әуе күштері 1955 жылдың наурыз айында таратылды. Бесінші әуе күштері Каденаның басқару және бақылау ұйымына айналды. Каденаға тағайындалған негізгі соғыстан кейінгі USAAF/USAF бөлімшелері: 6-шы бомбалау тобы (өте ауыр) (1947 жылдың маусымы – 1948 жылдың қазаны) (B-29). Жапония үстінде күш көрсетуге қатысып, жаңа босатылған одақтас әскери тұтқындарға азық-түлік және басқа да көмектерді тастады. 1948 жылдың қазанында таратылды. 71-ші тактикалық барлау қанаты (1948 жылдың тамызы – 1948 жылдың қазаны) (F-5, F-6, RF-51, RF-61). Барлау ұшақтарымен жабдықталған, Жапония мен Оңтүстік Кореяда әуе суретке түсіру миссияларын орындады. 1948 жылдың қазанында таратылды. 71-ші әуе базасы тобы Каденаға тағайындалған ұйымдарға базалық қолдау көрсетті. 32-ші композиттік қанаты (1948 жылдың тамызы – 1949 жылдың сәуірі) (RB/SB-17G, C-46, RB/SB-29). 71-ші тактикалық барлау қанатының орнын басты. Фотографиялық барлау және іздеу-құтқару жұмыстарын жүзеге асырды. 32-ші әуе базасы тобы Каденаға тағайындалған ұйымдарға базалық қолдау көрсетті. 6332-ші әуе базасы тобы (1949 жылдың сәуірі – 1950 жылдың қаңтары) (қайта тағайындалған 6332-ші әуе базасы қанаты (1950 жылдың қаңтары – 1955 жылдың мамыры), 6313-ші әуе базасы қанаты (1957 жылдың қазаны – 1964 жылдың желтоқсаны)). Каденаға тағайындалған ұйымдарға базалық қолдау көрсетті. 19-шы бомбалау тобы (орташа) (1950 жылдың шілдесі – 1954 жылдың мамыры) (B-29). Гуамдағы Андерсен әуе базасынан дислокацияланды. Кореяда жауынгерлік миссияларды орындады. 1954 жылдың мамырында Флорида штатындағы Пайнкасл әуе базасына қайта тағайындалды. 22-ші бомбалау тобы (орташа) (1950 жылдың шілдесі – 1950 жылдың қазаны) (B-29). Калифорниядағы Март әуе базасынан дислокацияланды. Кореяда жауынгерлік миссияларды орындады. 307-ші бомбалау тобы (орташа) (1950 жылдың қыркүйегі – 1951 жылдың ақпаны) (B-29). Корея соғысы кезінде жауынгерлік операцияларға қатысу үшін Флоридадағы МакДилл әуе базасынан дислокацияланды. Окинавада болған кезде 307-ші корпус Кореядағы жау күштеріне қарсы әуе шабуылдары үшін Корея Республикасының Президенттік бірлік цитатымен марапатталды. Сондай-ақ, ол "Ерекше бірлік" цитатымен және бірнеше науқандық ленталармен марапатталды. 307-ші БГ 1951 жылдың ақпанында дислокациядан оралды, бірақ топтың бөлімдері 1954 жылға дейін Окинавада жартылай тұрақты негізде дислокацияланды. 581-ші әуелік жабдықтау тобы (1953 жылдың қыркүйегі – 1956 жылдың қыркүйегі) (B-29). Филиппиндегі Кларк әуе базасында таратылып жатқан 581-ші әуелік жабдықтау және байланыс қанатынан қайта тағайындалды. Дәстүрлі емес соғыс және көтеріліске қарсы психологиялық операцияларды жүргізді. АҚШ Теңіз күштеріне тапсырылды. Эйзенхауэрдің президенттігінің соңында Тынық мұхитында 1700 ядролық қару орналастырылды, оның 800-і Кадена әуе базасында болды.

18-ші қанаты

1954 жылы 1 қарашада Оңтүстік Кореяның Осан әуе базасынан 18-ші истребитель-бомбардировкалық қанат келді. Атауы өзгергенімен, қанат 50 жылдан астам уақыт бойы Каденадағы АҚШ Әуе күштерінің негізгі күші болып табылды. Қанатқа қарасты ұшақтар, экипаждар және техникалық қызметкерлер Бесінші және Тынық мұхиты әуе күштерінің бұйрықтарын орындауға әрқашан дайын болды. Алғашқыда қанат үш эскадрильядан тұрды, олар Солтүстік Американың F-86 Sabre истребителімен ұшатын: 12-ші, 44-ші және 67-ші эскадрильялар. Қанат Окинавадан тактикалық ұшу миссияларын орындады және Оңтүстік Корея, Жапония, Формоза және Филиппинге жиі аттанды. 1957 жылы қанат F-100 Super Sabre истребителіне жаңартылып, 18-ші тактикалық истребитель қанаты деп атау алды. 1960 жылы Макдоннелл F-101 Voodoo және 15-ші тактикалық барлау эскадрильясы келгеннен кейін қанатқа тактикалық барлау міндеттері қосылды.

Вьетнам соғысы

1961 жылдан бастап 18-ші TFW өз тактикалық эскадрильяларын жиі Оңтүстік Вьетнам мен Таиландқа жібере бастады, алғашқыда RF 101 барлау ұшақтарымен, ал 1964 жылдан бастап Вьетнам соғысындағы АҚШ Әуе күштерінің ұрыс миссияларын қолдаған тактикалық истребительдермен. Бастапқыда Форт Блисс 31-ші АДА бригадасына бекітілген, олар 94-ші ААМДК, USINDOPACOM-ға қайта бекітілді. Бұл қадам АҚШ әскери базаларын консолидациялау және АҚШ пен Жапония арасындағы қауіпсіздік келісімдерінің бөлігі болды. Батальонның міндеті – базаны Солтүстік Кореядан келетін тактикалық баллистикалық зымырандардан қорғау. Окинавада бұл оқиғаға қарсылық білдіріліп, наразылықтар ұйымдастырылды.

F-15EX-тің ықтимал орналасуы

2023 жылдың соңында Nikkei Asia басылымы АҚШ Әуе күштерінің Кадена әуе базасында Boeing F-15EX Eagle II истребительдерін тұрақты түрде орналастыратынын хабарлады. Бұл сандар бұрын сол базада тұрақты орналасқан 48 F-15C Eagle истребительдерінен азайтылған.

Шетелдік бірліктер

АҚШ-тың басқа одақтастары, Жапония үкіметі мен АҚШ Әскери-әуе күштерінің келісімімен, аймақтық қауіп-қатерлерге – Солтүстік Кореяға, Ресейдің Сібіріне, Ресейдің Шығыс аймағына және Азия-Тынық мұхиты аймағында Қытайдың күшейіп бара жатқан ықпалына қарсы біріккен ынтымақтастықты күшейту мақсатында әуе базасында бөлімшелерді орналастыруға ниетті екендіктерін білдірді.

Австралия мен Жаңа Зеландия

2018 жылдың қыркүйек айының басында Австралияның қорғаныс министрі Кристофер Пайн және Жаңа Зеландияның премьер-министрінің орынбасары Уинстон Петерс, Солтүстік Кореяға қарсы Жапония мен АҚШ-қа патрульдік ұшақтармен көмектесу олардың мүддесіне сай екенін мәлімдеді. Бұл құрамалар БҰҰ санкцияларын бұза отырып, Солтүстік Корея кемелерінің теңізде заңсыз сауда жасауына қарсы қосымша мүмкіндіктер ұсынуы керек еді. Австралия Корольдік әуе күштері екі AP-3C ұшағын, сондай-ақ Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінен (RNZAF) P-3K2 Orion ұшағын жұмылдырды. Кейіннен RAAF P-8 Poseidon ұшақтары Аргос операциясы аясында Каденаға мерзімді түрде орналастырылды. RNZAF Orion ұшақтары да Каденадан мерзімді түрде жұмыс істейді, 2021 жылдың сәуір айына дейін төрт рет орналастырылды.

Негізгі бірліктер

Кадена әуе базасында орналасқан ұшатын және ұшпайтын ерекше бірліктер. GSU белгісі қойылған бөлімшелер – географиялық жағынан бөлек бірліктер, олар Каденада орналасқандықтан, басқа жердегі бас бөлімшеге бағынады.

Қоршаған ортаны қорғау

2013 жылдың маусым айында Жапония үкіметі бұрынғы базалық жерде 22 барабанды қазбадан тапты, сынақтар нәтижесінде оларда бұрын диоксиндер мен гербицидтер болғандығы анықталды. Қоршаған топырақта диоксин деңгейі заңмен белгіленген нормадан 8,4 есе, ал жер асты суларында 280 есе артық екені анықталды. Бұл жер – базаның Боб Хоуп бастауыш мектебі мен Амелия Эрхарт орта мектебінің қасындағы футбол алаңы. Ашулы ата-аналар база басшыларын, бригадир генерал Мэтт Х. Моллой мен бригадир генерал Джеймс Б. Хеккерді, мектеп маңындағы улы заттар туралы хабарламағаны және мәселені зерттемегені үшін айыптады. Ата-аналар 2014 жылдың 10 қаңтарында «Боб Хоуп/АЕИС – Балаларымызды қорғайық» деген тақырыпта Facebook тобы құрды. Бұл мәселе Japan Times және Stars and Stripes газеттерінде жарияланғаннан кейін, АҚШ Әскери-әуе күштерінің өкілдері мектептердегі топырақ пен суды тексерді және артық улы заттар табылған жоқ деп мәлімдеді. 1987 жылы трансформатор майының кішкентай, байланыссыз төгілуінен кейін жүргізілген тергеу нәтижесінде жарияланған есепке сәйкес, базадағы топырақта полихлорирленген бифенилдердің (ПХБ) өте жоғары деңгейі, миллион бөлігіне мыңдаған үлесі анықталды, бұл әлемдегі көптеген басқа ластану орындарынан әлдеқайда жоғары.

Апаттар мен оқиғалар

1959 жылғы 30 маусымда: Окинавада жаттығу ұшуы кезінде қозғалтқышы өртеніп, қанаттан F 100 ұшағы апатқа ұшырады. Ұшқыш қауіпсіздікпен шығып кетіп, жарақат алмады, бірақ ұшақ жергілікті бастауыш мектепке құлап, 11 оқушы және жақын жердегі алты тұрғынды қаза қылды, 210 адам жарақаттанды. 19 қараша 1968: 4252-ші стратегиялық қанатқа қарасты B 52 ұшағы Оңтүстік Вьетнамға бағытталған Arc Light бомбалау миссиясы кезінде ұшып тұрғанда жарылып, өртеніп кетті. Екі экипаж мүшесі алған жарақаттарынан көз жұмды. 20 шілде 1972: SR 71 61 7978 «Рита» тайфунынан соққан күшті көлденең желдің салдарынан екінші қону жолында ұшу жолағынан шығып, ұшақтың төменгі бөлігіне ауыр зақым келтірді. Екі экипаж мүшесі де зардап шекпеді. Ұшақтан қолданылатын бөліктер сақталды, ал қалған бөлігі Окинавада жойылды. 2 қараша 1987: RF 4C 66 0416 (15 TRS / 18 TFW) Каденадан солтүстік-шығысқа қарай 95 шақырым жердегі «Виски» аймағында 16 500 фут биіктікте айналып түсті. Екі экипаж мүшесі де қауіпсіздікпен шығып кетті. Бір экипаж мүшесінің денесі табылмады. Ал екінші экипаж мүшесі аман қалды. 28 мамыр 2013: 44-ші истребитель эскадрильясының F 15C ұшағы Окинава жағалауындағы мұхитқа құлады. Ұшқыш қауіпсіздікпен шығып кетіп, Жапонияның Әуе өздігінен қорғаныс күштерінің Наха бөлімшесіне қарасты Әуе құтқару тобы тарапынан құтқарылды. 11 маусым 2018: 44-ші истребитель эскадрильясының F 15C ұшағы Окинава жағалауындағы теңізге құлады. Ұшқышты Жапонияның Әуе өздігінен қорғаныс күштерінің Наха бөлімшесіне қарасты Әуе құтқару тобы құтқарып алды.