Кіріспе

Әскери күштердің әскери ұшақтарды пайдалануы үшін қолданылатын әуеайлақ. Швед диджеі және музыканты, 'Airbase' деген атпен танымал.

Әуе базасы (американдық ағылшын тілінде стильді әуе базасы), кейде әскери әуеайлақ, әскери әуежай, әскери әуе станциясы, теңіз әуе станциясы, әуе күші станциясы немесе әуе күші базасы деп аталады. Бұл әскери күштердің әскери ұшақтарды пайдалануы үшін әуеайлақ немесе әуежай ретінде қолданылатын база.

Әуе базасының құрылғылары

Әуе базасында әдетте азаматтық әуежайға ұқсас кейбір құрал-жабдықтар болады; мысалы, әуе қозғалысын бақылау және өрт сөндіру қызметтері. Кейбір әскери әуежайларда жолаушыларға арналған жабдықтар бар; мысалы, Англиядағы RAF Brize Norton әуежайының Корольдік әуе күштерінің жолаушылар тасымалы үшін пайдаланатын терминалы бар. Көптеген әскери әуежайларда коммерциялық жолаушылар рейстері үшін азаматтық анклавтар болуы мүмкін, мысалы, Пекиннің Наньюань әуежайы (Қытай), Чандигарх әуежайы (Индия), Ибараки әуежайы (Жапония), Берлингтон халықаралық әуежайы (АҚШ), Шейх Уль Алам халықаралық әуежайы Шринагар (Индия), Тайбэй Сонгшан әуежайы (Тайвань), Эйндховен әуежайы (Нидерланды). Сол сияқты, керісінше де кездеседі; ірі азаматтық әуежайлар өзінің аумағында кішігірім әскери әуе базасын қамтуы мүмкін, мысалы, Брунейдің Римбадағы Корольдік әуе күштері базасы (Брунейдің халықаралық әуежайының ішінде орналасқан). Кейбір әуе базаларында ұшақтарды жаудың шабуылынан қорғау үшін шашыраңқы ұшақ тұрақтары, бекіністер, нығайтылған ұшақтарға арналған жабық орындар, тіпті жер асты ангарлары болуы мүмкін. Соғыс ұшақтарына қару-жарақ пен оқ-дәрілерді қауіпсіз сақтау қажет. Басқа да жабдықтарға тірі қалуға арналған жабдықтарды (ұшу шлемдері мен жеке сұйық оттегі қоса алғанда) күтіп-жөндеуге арналған техникалық ғимараттар, синтетикалық оқытуға арналған ұшу симуляторлары, барлық әуе кемелері жүйелерін (ұшақтардың корпусы, қозғалтқыштары, авиациялық электроникасы, қару-жарақ жүйелері) және олармен байланысты жердегі қолдау жүйелерін (механикалық көліктерді қоса алғанда) қамтуы мүмкін. Барлық әскери әуе базаларында әскери әкімшілік ғимараттар (станция штабы, эскадрильяның брифингі мен операциялар бөлімі) болады, ал ірі базаларда әскери қызметкерлерге (кейде олардың отбасы мүшелеріне) арналған медициналық және стоматологиялық мекемелер, тамақтану орындары (асхана, бейресми түрде "пешхана" деп аталады), тұрғын үйлер (кіші офицерлерге жеке жатақханалар, сержанттар мен офицерлерге арналған клубтар), демалыс орындары (әлеуметтік клуб үйі), сауда орындары (NAAFI дүкендері, базалық алмасу пункттері, комиссариаттар) және спорттық жабдықтар (спортзал, бассейн, спорт алаңдары) болады. Әуе базасын әуе шабуылына қарсы қару-жарақтар мен қорғаныс күштері қорғауы мүмкін.

Дисперс әуе базасы

Дисперсиялық (немесе тарату) әуе базасы – қақтығыс жағдайында әуе күштерін тарату мақсатында пайдаланылатын әуеайлақ, бұл әуе кемелері мен оларды қолдайтын бөлімшелердің жердегі осалдығын азайтуға мүмкіндік береді. Дисперсиялық әуе базалары бейбіт уақытта міндетті түрде жұмыс істемейді және қажет болған жағдайда ғана іске қосылуы мүмкін. Тарату базасы ретінде пайдаланылатын әуеайлақтар көмекші әскери әуеайлақтар, азаматтық әуежайлар немесе автомобиль жолдары болуы мүмкін. Тарату базаларын қолдану мысалдары – шведтік Bas 60 және Bas 90 жүйелері, британдық V бомбалаушыларының тарату базалары және Франциядағы НАТО-ның тарату операциялық базалары. [[Файл:Autobahn Notlandeplatz A29 Ahlhorn DoD DF ST 85 05075. jpg|thumb|Ahlhorn маңындағы A29 тас жолындағы ұшақтарға арналған алаң Швеция, Финляндия, Германия (бұрынғы), Сингапур, Швейцария, Оңтүстік Корея, Түркия, Польша, Пәкістан және Чехия. Финляндиядағы жол әуе базаларында ұшақтардың қонуына қажетті кеңістік, кейбір әуе кемелерінде қолданылатын тұтқындау сымы арқылы қысқартылады (Финляндия әуе күштері F/A 18 ұшақтарын пайдаланады, олар әуе кемелеріне қонуға қабілетті).

Әуе кемесі

Ұшақ тасымалдаушы кеме – теңіздегі әуе базасы ретінде қызмет ететін әскери кеме түрі. Оның дамуы қазіргі заманғы әуе күштері мен әскери-теңіз авиациясының қабілеттерін едәуір арттырды. Көптеген елдерде олар қазіргі әскери құрылымның маңызды бөлігі болып табылады, бұл олардың әскери ұшақтарын соғыс аймағына жақынрақ орналастыруға мүмкіндік береді. Ұшақ тасымалдаушылар Екінші дүниежүзілік соғыс, Корея және Вьетнам соғысында АҚШ үшін, ал 1982 жылғы Фолкленд соғысында Ұлыбритания үшін өте маңызды болды. Олар заманауи рөлдерді сақтайды, сондай-ақ "бірнеше акр егемендік аумақты, мемлекет қалауынша жылжыта алатын" құрал ретінде, дипломатиялық және әскери істерде үлкен икемділікке мүмкіндік береді. Ұшақ тасымалдаушылар төтенше жағдайларда да көмек көрсетуге пайдаланылуы мүмкін.