Кіріспе

Төменгі Волга аймағындағы казак әскері – Астрахан казак әскері (орысша: Астраханское казачье войско) – 1556 жылы Ресейдің Астрахан хандығын жаулап алған сәттен бастап Волга өзенінің жағалауларын күзетіп келген Төменгі Волга аймағының казактарынан құралған Ресей империясының әскері.

Тарих

1737 жылы Ресей үкіметі Волга казактарының бір бөлігін Астраханға көшіріп, 3 сотниядан, яғни 300 адамнан тұратын казак бөлімін құрды. Бұл бөлім курьерлерді және хат-хабарларды сүйемелдеумен, сондай-ақ күзет қызметін атқарумен айналысты. 1750 жылдың 28 наурызында ол Астрахан полкіне (5 сотния, яғни 500 адам) қайта ұйымдастырылды. Полк Астраханнан Черный Ярға дейін (Астрахан облысындағы қала) Волга өзенінің оң жағалауында орналасты. 19 ғасырдың басында полк Царицын, Камышин, Саратовтан келген казактармен, сондай-ақ Волга казактарының қалдықтарымен, бірқатар калмықтармен және татарлармен толықтырылды. 1817 жылы Астрахан полкі (сол кезде 16 сотния) 3 полк Астрахан казак әскеріне айналдырылды. 1833 жылы ол Кавказ корпусының басшылығынан Астрахан губернаторына (атаманға) бағындырылды. 1872 жылы Астрахан казак әскері 2 бөлімге бөлініп, 1 атты әскер полкіне қайта топтастырылды. Астрахан казак әскерінің құрамында Царицын, Саратов, Черный Яр және Красный Яр маңында 4 станица, 16 юрт станицасы, 57 хутор (шаруа қожалықтары) және 808 000 десятина жер болды. Бір десятина 2,7 акрға (11 000 м²) тең. Астрахан казак әскері 1812 жылғы Отан соғысына және 19 ғасырғы орыс-түрік соғыстарына қатысты. Генерал-майор Петр Михайлович Скаржинский – ең танымал қолбасшылардың бірі (1790-1792 жылдар). Скаржинский сондай-ақ Астрахан губернаторы болып қызмет еткен. Бірінші дүниежүзілік соғыста патша әскерінің құрамында Астрахан казактарының кем дегенде екі атты полкі белсенді қызмет атқарды. Ресей азамат соғысы кезінде ханзада Тундутов Астрахан казактарынан шағын әскер құрды. Олардың көп бөлігі Астрахан шабуылына қатысты. 1919 жылдың қазан-қараша айларында Астраханда ақтар жеңіліске ұшырады, бұл 1920 жылы Астрахан казак әскерінің таратылуына әкеп соқты.

Соңғы жылдары ұйымдастырылуы

1916 жылы Астрахань казактарының жалпы саны шамамен 40 000 адамды құрады. Бейбіт кезеңде Астрахань казак әскері 1 атты әскер полкі (4 сотня) және 1 қарауыл взводы (жергілікті полиция)мен қамтамасыз етті; соғыс кезінде 3 атты әскер полкі, 1 қарауыл взводы, 1 жаяу әскер батальоны, 1 арнайы және 1 резервтік сотня (барлығы 2600 адам) берді. Бұған қоса, Астрахань әскері Император гвардиясының құрама казак полкіне 1 взводтан үлес қосты. Астрахань казактарының ерекшелігі – олардың біртұтас әскерлік аумағы болмауы еді. Олар Астрахань мен Чень-Яр арасындағы Еділ өзенінің оң жағалауында шашыраңқы орналасқан бірнеше бөлек аудандарға, қауымдарға және шаруашылықтарға бөлініп кетті. Ұзақ жылдар бойы қалыптасқандарына қарамастан, олардың салыстырмалы түрде аз саны мен шашыраңқы орналасуы Астрахань казактарын көршілес Дон казактарынан кем қылып, Хосттардың ішіндегі ең маңыздыларының біріне айналдырмады.

Бірыңғай айырмашылықтар

Астрахань казак әскерінің ерекше түсі сары болды; ол шапкілердің ленталарында, эполеттерінде және кең шалбар жолақтарында қолданылды. Киім түсі – далалық казактарға тән, кең пішімді, қара көк түсті болған. Әр полк эполеттеріндегі нөмірлермен ажыратылды. Мейрамды күндері қой жүнінен жасалған шапқыштар (папаха) сары матадан жасалған бөлігімен киілетін. Астрахань және басқа казак әскерлері шпоры тақпаған. 1907 жылдан кейін жауынгерлік киім ретінде көк сұр шалбармен бірге күміс сұр түсті жакет қабылданды. Бірақ, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде де астрахань шапқылары мен сары шалбар жолақтары сақталды.