Кіріспе

Мексикалық астроном

Гильермо Харо Бараса (Guillermo Haro Barraza; 21 наурыз 1913 – 26 сәуір 1988) – мексикалық астроном. Өзінің астрономиялық зерттеулері және жаңа институттар құру арқылы Харо Мексикадағы қазіргі заманғы байқау астрономиясының дамуына зор үлес қосты. Әлемдік деңгейде ол Гербиг-Харо нысандарын ашуға жасаған еңбегімен белгілі.

Ерте өмір

Харо 1913 жылы 21 наурызда Мексика қаласында Игнасио Харо мен Леонор Барраза отбасында дүниеге келді. Мексиканың Ұлттық автономиялық университетінде (UNAM) философия және құқық мамандықтарын оқыды. Excélsior газетінде тілші болып жұмыс істеген кезде Харо 1937 жылы Луис Энрике Эрромен сұхбаттасқаннан кейін астрономияға қызығушылық танытты, содан кейін әртүрлі жастағы жұлдыздық шоғырлармен айналысты. Хароның тағы бір маңызды зерттеу жобаларының бірі – 1961 жылы В. Дж. Люйтенмен бірлесіп жариялаған солтүстік галактикалық полюс бағытындағы 8746 көк жұлдыздың тізімі болды. Бұл жұмыс Tonantzintla-да жасалған үш түсті суреттеу техникасын қолдана отырып, 48 дюймдік Palomar Schmidt телескопымен жүргізілді. Осы нысандардың кем дегенде 50-і квазарлар екені анықталды (квазарлар 1961 жылы әлі ашылмаған еді). Хароның 1956 жылы жасаған 44 көк галактиканың тізімі, Бенджамин Маркариан және басқалардың осындай галактикаларды іздеу жұмысына негіз болды. Харо сонымен қатар бірнеше Т-Таури жұлдыздарын, бір супернованы, 10-нан астам жаңа жұлдызды және бір комета ашты.

Негізгі жетістіктер

Харо өзінің астрономиялық зерттеулерімен қатар, жаңа институттардың дамуын қолдау арқылы Мексикадағы астрономияның дамуына зор үлес қосты. Одан да маңыздысы, ол Мексикадағы қазіргі заманғы астрофизикалық зерттеулерді қалыптастырды, түрлі бастапқы зерттеу бағыттарын дамытуға түрткіс берді және жалпы ғылыми саясатты белгіледі. Гильермо Харо американдық әріптесі Джордж Гербигпен бірлесіп, үлкен тұмандықтардың жаңа түрін ашты, олар Гербиг-Харо нысандары деп аталды. 1959 жылы Харо Мексика азаматы ретінде алғаш рет Корольдік астрономиялық қоғамға сайланды. 1995 жылдың тамызында құрылған INAOE-дегі Ғильермо Харо атындағы жоғары астрофизикалық зерттеулер жөніндегі халықаралық бағдарлама оның құрметіне аталды. 2018 жылдың 21 наурызында, оның туғанына 105 жыл толуына орай, Google Хароны Google Doodle-да көрсетті.

Жеке өмір

1968 жылы Харо журналист және жазушы Елена Пониатовскаға үйленді, олардың екі баласы болды: Фелипе және Паула. Бұрын ол алғашқы әйелі Глэдис Лерн Рохастан ажырасқан еді. Харо 1988 жылдың 27 сәуірінде Мексика қаласында қайтыс болды және Panteón Civil de Dolores-тің Rotonda de las Personas Ilustres-те жерленді.