Кіріспе

Чарльз Мартин Джонс (21 қыркүйек 1912 – 22 ақпан 2002) – американдық аниматор, суретші, дауыс актері және кинорежиссер. Ол «Уорнер Бразерс» мультфильмдеріндегі «Луни Түнз» және «Мери Мелодис» серияларындағы жұмысымен ең жақсы танымал. Джонс Багс Банни, Даффи Дак, Уайл Э. Койот және Жол жүгірушісі, Пепе Ле Пью, Марвин Марсиан және Порки Пиг сияқты кейіпкерлердің қатысуымен көптеген классикалық анимациялық қысқаметражды фильмдерді жазды, өндірді және/немесе режиссерлік етті. Джонс 1933 жылы Текс Эвери, Фриз Фреленг, Боб Клампетт және Роберт МакКимсонмен бірге Леон Шлезингер Продакшнның «Термит Террас» студиясында мансабын бастады, олар «Уорнер Бразерс» мультфильмдерін жасаған студияда «Луни Түнз» кейіпкерлерін жасап дамытты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джонс АҚШ әскери қызметкерлеріне көрсетілген «Private Snafu» (1943–1946) қысқаметражды фильмдерінің көп бөлігін түсірді. 1962 жылы «Warner Bros.» компаниясындағы мансабы аяқталғаннан кейін Джонс «Sib Tower 12 Productions» құрып, «Metro Goldwyn Mayer» үшін мультфильмдер шығара бастады, оның ішінде «Том мен Джерри» қысқаметражды жаңа сериясы (1963–1967), сондай-ақ доктор Сьюстің «Гринч Рождествоны қалай ұрлады!» (1966) және «Хортон кімді естиді!» (1970) телевизиялық бейімдемелері кірді. Кейін ол өзінің жеке студиясын «Chuck Jones Enterprises» деп атады, онда ол Нортон Джастердің «The Phantom Tollbooth» (1970) фильмінің бейімделуін түсірді. Джонстың және басқа аниматорлардың жұмысы «Бэгс Банни: Супержұлдыз» (1975) деректі фильмінде көрсетілді. Джонс «Луни Түнз» анимациялық жинағының алғашқы толық метражды фильмі «The Bugs Bunny/Road Runner Movie» (1979) фильмін режиссерлік етті. 1990 жылы ол өзінің естеліктерін «Чак Амук: Анимациялық карикатурашының өмірі мен уақыты» деп жазды, ол «Чак Амук» (1991) деректі фильміне айналдырылды. Ол сондай-ақ PBS телеарнасында көрсетілген «Американ Мастерс» деректі фильмінде «Чак Джонс: Экстремальды және аралықтар – Анимациядағы өмір» (2000) бейнеленді. Джонс үш рет «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Оның «For Scent imental Reasons», «So Much for So Little» және «The Dot and the Line» мультфильмдері үздік қысқаметражды анимация сыйлығын жеңіп алды. Робин Уильямс 1996 жылы Джонсқа анимация саласындағы еңбегі үшін Құрметті «Оскар» сыйлығын табыс етті. Кинотарихшы Леонард Мальтин Джонстың «Warner Bros.», «MGM» және «Chuck Jones Enterprises» компанияларындағы жұмысын жоғары бағалады. Джерри Бектың «50 ең ұлы мультфильм» кітабында анимация мамандары тобы «Опера деген не, док?» (1957) мультфильмін барлық уақыттағы ең ұлы мультфильм деп атады, ондағы он фильмді Джонс режиссерлік еткен, оның ішінде «Duck Amuck» (1953), «Duck Dodgers in the 24½th Century» (1953), «One Froggy Evening» (1955), «Rabbit of Seville» (1950) және «Rabbit Seasoning» (1952).

Ерте өмір

Чарльз Мартин Джонс 1912 жылғы 21 қыркүйекте Вашингтон штатының Спокан қаласында Мейбел МакКвидди (туған аты Мартин) (1882–1971) және Чарльз Адамс Джонс (1883–?) отбасында дүниеге келді. Ол алты айлық болғанда ата-анасы мен үш бауырымен Лос-Анджелес қаласына көшіп келді. Өнер білімін алған кезінде ол жарты күндік жұмыста үй жинаушы болып жұмыс істеді. Шойнард өнер институтын бітіргеннен кейін Джонсқа Ub Iwerks студиясына жұмысқа орналасқан Фред Копиец есімді досы телефон соғып, жұмыс ұсынды. Ол анимация саласында карьерасын бастады, алғашқыда пленка тазалаушы болып жұмыс істеді; "кейін мен ак-қара, кейбір түсті суреттер салушы болдым. Содан соң аниматор салған суреттерді алып, оларды целлюлоидқа көшіруге кірістім. Сосын мен аниматор салған суреттердің арасын толтырушы, яғни аралық суреттер салушы болдым". Айверкс студиясында ол Дороти Вебстер есімді пленкаға сурет салатын әйелмен танысты, ол кейін оның бірінші әйелі болды.

Warner Bros. кино студиясы.

Джонс 1933 жылы Warner Bros үшін Looney Tunes және Merrie Melodies мультфильмдерін шығарған тәуелсіз студиясы Leon Schlesinger Productions-ке аниматордың көмекшісі ретінде қосылды. 1935 жылы ол аниматор болып жоғарылатылды және жаңа Schlesinger режиссері Текс Эверимен жұмыс істеуге тағайындалды. Schlesinger студиясының кішкентайлығына байланысты жаңа Эвери бөлімшесіне орын болмады, сондықтан Эвери, Джонс және басқа аниматорлар Боб Клампетт, Вирджил Росс және Сид Сазерленд "Термит террасасы" деп аталатын шағын үйге көшірілді. 1937 жылы Клампетт директорлыққа көтерілгенде, Джонс оның бөлімшесіне тағайындалды; Клампетт бөлімшесі қысқа мерзімге Джонстың бұрынғы жұмыс берушісі Уб Айверкстің төрт мультфильмін Schlesinger-ге тапсыруына байланысты онымен жұмыс істеді. Джонс 1938 жылы Франк Ташлин студиядан кеткен кезде режиссер (немесе "бақылаушы", студиядағы анимация режиссерінің бастапқы атауы) болды. Келесі жылы Джонс өзінің алғашқы маңызды кейіпкерін, Дисней стиліндегі сүйкімді тышқан Сниффлсты жасады, ол он екі Warner Bros мультфильмінде ойнады. Джонс бастапқыда режиссерлік стиліне байланысты қиындықтармен күресті. Студиядағы басқа режиссерлерден айырмашылығы, Джонс Уолт Дисней Продакшн жасаған мультфильмдермен сапасы мен дизайны бойынша бәсекелесе алатын мультфильмдер жасағысы келді. Нәтижесінде оның мультфильмдері баяу жүріп, ақылды анекдоттардың жетіспеушілігіне ұшырады, Джонс өзі кейінірек уақыт пен диалогты түсінуінің "Ла Бреа шаңғырларындағы әрекетті бақылау арқылы қалыптасқанын" мойындады. Schlesinger және студия басшылары оның жұмысына қанағаттанбай, одан көбірек күлкілі мультфильмдер жасауды талап етті. Ол 1942 жылы "Жылқы тартылған арба" атты қысқаметражды фильм түсірді. Оның шешімді нүктесі болып "Довер жігіттері" саналды. Сол жылы шыққан бұл мультфильмде жылдам анекдоттар мен шектеулі анимацияның кең қолданылуы байқалды. Осыған қарамастан, Schlesinger және студия басшылары әлі де қанағаттанбады және оны жұмыстан босату процесін бастады, бірақ екінші дүниежүзілік соғыстан туындаған жұмыс күші тапшылығына байланысты оның орнын алмастыра алмады, сондықтан Джонс лауазымын сақтап қалды. Ол Леон Schlesinger студиясының қызметкерлерін кәсіподаққа біріктіруге белсенді қатысты. Ол аниматорлар, фон жасаушылар мен түсірушілерді жұмысқа алуға жауапты болды. Леон Schlesinger жалақыны қысқартуына наразылық ретінде барлық аниматорлар кәсіподаққа қосылды. Metro Goldwyn Mayer мультфильм студиясы бұрыннан кәсіподақ келісімшартына қол қойған болатын, бұл Schlesinger басшылығымен олардың әріптестерін ынталандырды. Schlesinger қызметкерлерімен кездесуде бірнеше минут сөйлесіп, кейін кездесуді адвокатына тапсырды. Оның қорлаушылық мінезі қызметкерлердің бірігуіне себеп болды. Джонс кәсіподақ штабында жігерлендіру сөзін айтты. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, қызметкерлер ереуілге шығуға шешім қабылдады. Schlesinger оларды бірнеше күн студиядан тыс ұстады, содан кейін келісімшартқа қол қоюға келісті. Джонс 1930 жылдардың соңында, 1940 жылдардың соңында және 1950 жылдары кейіпкерлер жасады, оның ішінде Багс Банниді құруға көмектесу және Клод Мысық, Марк Антоний және Пуссифут, Чарли Ит, Мичиган Дж. Джонс және жазушы Майкл Малтиз Road Runner мультфильмдері, Duck Amuck, One Froggy Evening және What's Opera, Doc? А бөлімшесінің басқа қызметкерлері, олармен Джонс жұмыс істеді, олардың ішінде фон жасаушы, фон дизайнымен айналысушы және режиссердің серіктесі Морис Нобл; аниматор және режиссердің серіктесі Абе Левитов; және аниматорлар Кен Харрис және Бен Уошем. Джонс 1950 жылдары Warner Bros-те қалды, 1953 жылы Warner анимациялық студиясы жабылғаннан кейін қысқа мерзімдік үзіліс болды. Осы аралықта Джонс Уолт Дисней Продакшнс-те жұмыс істеді, онда ол Уорд Кимболлмен бірге төрт ай бойы "Ұйқыдағы сұлу" (1959) фильмінде есімдері көрсетілмеген жұмыстар жасады. Warner анимация бөлімі қайта ашылғаннан кейін Джонс қайтадан жұмысқа алынып, өзінің бөлімшесінің көпшілігімен қайта қосылды. 1960 жылдардың басында Джонс әйелі Доротимен бірге "Гей Пурри" мультфильміне сценарий жазды. Аяқталған фильмде Джуди Гарланд, Роберт Гулет және Ред Баттонс Париждегі мысықтар ретінде дауыс берді. Фильмді UPA шығарды және оның бұрынғы Warner Bros серіктесі Абе Левитов режиссерлік етті. Джонс Warner Bros компаниясымен эксклюзивті келісімшарт жасасқандықтан, фильмге жұмыс істеуге келісті. UPA фильмді аяқтады және оны 1962 жылы тарату үшін қол жетімді етті; оны Warner Bros қабылдады. Warner Bros Джонстың олармен жасалған эксклюзивті келісімшартты бұзғанын білгенде, оны жұмыстан шығарды. Джонстың бұрынғы анимациялық бөлімшесі аяқтаған соңғы мультфильм, "Iceman Ducketh" аяқталғаннан кейін таратылды, ал Warner Bros мультфильм студиясының қалған бөлігі 1963 жылдың басында жабылды.

Warner Bros-қа қайта оралу.

Джонс 1976 жылы Warner Bros. компаниясымен қайта жұмыс істеді, Багс Банни мен Даффи Дак қатысқан "Жануарлар карнавалының" анимациялық телебейімдеуін жасады. Джонс сондай-ақ "Бэгс Банни/Роуд Руннер" фильмін (1979) өндірді, ол Джонстың ең үздік театрлық қысқаметражды фильмдерінің жинағы, "Электр компаниясы" сериалы үшін жаңа "Роуд Руннер" қысқаметражды фильмдері және "Бэгс Баннидің Луни Рождестволық әңгімелері" (1979) кірді. "Bugs Bunny's Bustin' Out All Over" (1980) үшін де жаңа қысқаметражды фильмдер түсірілді. 1978 жылы Джонстың әйелі Дороти қайтыс болды. 1981 жылы ол Рик О'Шей комиксінің авторы Мариан Дернге үйленді. Боб Клэппеттің басты рөлде ойнаған "Бэгс Банни: Супержұлдыз" фильмінен кейін Джонс Текс Эвериге хат жазып, Клэппеттің өзіне тиесілі емес идеялар үшін және басқа режиссерлер жасаған кейіпкерлерге (әсіресе Джонстың Сниффлз және Фриз Фреленгтің Йосемити Сэм) авторлық құқықты таңумен айыптады. Олардың хат алмасуы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланбады. Ол Майкл Барьерге жіберілді, ол Клэппеттімен сұхбаттасты және Джонс оны жылдар бойы анимациямен айналысатын көптеген адамдарға таратты.

Кейінгі жылдар

1980 және 1990 жылдары Джонс қызының компаниясы «Линда Джонс Энтерпрайзес» анимациялық галереялар арқылы сатылған мультфильмдер мен пародиалық суреттерді салған. Джонс екі «Raggedy Ann» анимациялық арнайы және алғашқы «Alvin and the Chipmunks Christmas» арнайы «A Chipmunk Christmas» үшін шығармашылық кеңесші және кейіпкерлерді жасаушы болды. Ол «Gremlins» (1984) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады және оның жалғасы «Gremlins 2: The New Batch» (1990) фильмінің басында және соңында көрсетілетін «Bugs Bunny / Daffy Duck» анимациялық эпизодтарын жазып, режиссерлік етті. Джонс «Stay Tuned» (1992) фильміндегі ұзақ эпизод сияқты, сондай-ақ Робин Уильямспен түсірілген «Mrs. Doubtfire» (1993) фильмінің басындағы қысқа эпизод үшін анимациялық эпизодтарды режиссерлік етті. 1980 және 1990 жылдары Джонс Ұлттық студенттік кино институтының кеңесшілер кеңесінде де жұмыс істеді. Джонстың «Looney Tunes» мультфильмдерінің соңғысы 1997 жылы шыққан «From Hare to Eternity» болды, онда Багс Банни мен Йосемит Сэм ойнады, ал Багстың даусын Грег Берсон жазды. Бұл мультфильм 1995 жылы қайтыс болған Фриз Фреленгке арналды. Джонстың соңғы анимациялық жобасы – ол 1960 жылдары жасаған «Томас Тимбер Вулф» есімді ағаш қасқыр кейіпкерінің қатысуымен түсірілген 13 қысқаметражды фильмдер сериясы. Бұл серия 2000 жылы «Warner Bros.» компаниясы тарапынан онлайн-релизбен шығарылды. 2001 жылдан 2004 жылға дейін «Cartoon Network» телеарнасы оның режиссерлік еткен қысқаметражды фильмдері бар «The Chuck Jones Show» бағдарламасын көрсетті. Бұл бағдарлама анимациялық арнайы жобадағы ең үздік жетістіктері үшін «Annie» сыйлығын жеңіп алды. 1997 жылы Джонсқа «Edward MacDowell» медалі табысталды. 1999 жылы ол Калифорния штатының Коста-Меса қаласында «Chuck Jones Center for Creativity» атты коммерциялық емес орталықты құрды. Бұл орталық – балалар мен қарт адамдарға, ең алдымен, шығармашылық дағдыларды үйретуге арналған «ми үшін гимназия» болып табылады және қазір де жұмыс істеп келеді. Өмірінің соңғы жылдары ол тері қатерлі ісігінен жазылып, жамбас және тобық сүйектерін алмастыру операцияларын жасады.

Өлім

Джонс 2002 жылдың 22 ақпанында 89 жасында Ньюпорт-Бич қаласының Корона-дель-Мар ауданындағы үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол өртеліп, күлі теңізге шашылды. 2004 жылы «Looney Tunes Golden Collection: Volume 2» DVD жинағының үшінші дискісінің құрамына енгізілді.

Академиялық сыйлықтар

ЖылСыйлықЖұмыс Нәтиже Сілтеме1962 Үздік анимациялық қысқа фильм Beep Prepared Nelly's Folly 1966 The Dot and the Line 1996 Құрметті «Оскар» сыйлығы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Джонс 1996 жылы «классикалық мультфильмдер мен мультфильм кейіпкерлерін жасауы үшін», олардың анимациялық өмірі біздің нақты өмірімізге жарты ғасырдан астам қуаныш сыйлады, деп кино өнер және ғылым академиясының басқармасы құрметті «Оскар» сыйлығымен марапаттады. Сол жылғы марапаттау салтанатында Робин Уильямс, өзін «Джонсқа құмар» деп мойындаған, Джонсқа құрметті сыйлықты табыс етіп, оны «мультфильмдердің Орсон Уэллсі» деп атады, ал көрермендер Джонс сахнаға шыққанда тұрып шапалақтады. Джонс өзінің қабылдау сөзінде, ризашылығын білдіре отырып, әжуалы түрде: «Мұндай айыптаушылық дәлелдерге қарсы мен не дей аламын? Соңғы 50-60 жылда 300-ден астам мультфильм түсіргенім үшін әлемнің алдында кінәлімін. Бұл сіздер мені кешіргендеріңізді білдіреді деп үміттенемін» деді. 1988 жылы Animafest Zagreb анимациялық фильмдер фестивалінде өмір бойы жеткен еңбегі үшін сыйлық алды.

Құрметтер

Джонс – тарих саласындағы сарапшы және 20 ғасыр бойы анимацияның дамуына зор үлес қосушы болды. 1990 жылы Джонс Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен марапатталды. 1993 жылы Оглеторп университетінен құрметті диплом алды. Киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Джонстың Голливуд Даңқы аллеясында, 7011 Голливуд бульвары мекенжайында жұлдызы орнатылған. 1974 жылы ол «Inkpot» сыйлығына ие болды. 1996 жылы Джонс 68-ші «Оскар» марапаттауында арнайы «Оскар» сыйлығымен марапатталды.

Көрмелік көркемдік

Джонстың өмірі мен мұрасы 2012 жылдың 12 қаңтарында Лас-Вегастағы «Цирк Цирк» ойын-сауық орталығында «Чак Джонс әлемі» атты жаңа аттракционның салтанатты ашылуымен тойланды. Джонстың отбасы атақты адамдарды, анимацияны жақсы көретіндерді және жаңа аттракционға келген қонақтарды құрметпен қарсы алды, ал аттракционды лайықты және ерекше тәсілмен ашты. Шараға Джонстың әйелі Мариан Джонс, қызы Линда Клау және немерелері Крейг, Тодд және Валери Каузен қатысты.

Жарияланымдар

Джонс, Чак (1996). Чак Редукс: Өмірдің көңілді жағынан сурет салу. Нью-Йорк: Warner Books. .