Кіріспе

Британдық комедиан Томас Реджинальд Хэндли (17 қаңтар 1892 – 9 қаңтар 1949) – ағылшын комедианты, ең көп танылғаны 1939 және 1949 жылдар аралығында сүріп өткен BBC радио бағдарламасы «It's That Man Again» («ITMA») болды. Ланкаширдегі Ливерпульде туған Хэндли жасөспірім шағында сахнаға шықты, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметтен кейін музыкалық залдарда комедияшы және әнші ретінде танылды. Ол бүкіл елге радио хабарларын таратудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде белгілі болды. 1924 жылдан бастап ол BBC әртүрлі бағдарламаларында жеке орындаушы және эскиздердегі актер ретінде жиі естілді. 1930 жылдары Хэндли комедиан Рональд Франкоупен бірге «Мырза Мургатройд және Мырза Уинтерботтом» есімдерімен танымал комедиялық дуэттің құрамында жиі эфирде болды. Хэндлидің ең үлкен жетістігі 1939 жылы BBC радио комедиялық шоуы «It's That Man Again» болды, ол бастапқыда сәтті болмаса да, британдық жұртшылықтың назарын аударып, бұрын-соңды болмаған үлкен аудиторияға жетті. Ол жақсы мінезді, жылдам сөйлейтін, айналасында ең жақын және эксцентрикалық кейіпкерлер айналып жүретін басты жүргізуші рөлінде ойнады. Шоу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританиядағы моральдық рухта көтерілуге маңызды үлес қосты. Хэндли 1949 жылы күрт қайтыс болды, ал «ITMA» да осымен аяқталды.

Алғашқы жылдар

Хендли 1892 жылғы 17 қаңтарда Ливерпульдің Токстет Парк ауданында Джон Хендли мен оның әйелі Сара Энн (құрметті әкесі Пирсон) отбасында дүниеге келді. Джон Хендли, сүт шаруасымен айналысқан деген болжам бар, Томми әлі нәресте кезінде қайтыс болды. Ол музыкалық комедияларда және музыкалық залдарда комедиан және әнші ретінде гастрольдік сапарлар жасады. Ол Эрик Блор жазған "Тәртіпсіз бөлме" эскизіндегі офицер рөлімен танымал болды, бұл эскиз әскери өмірді пародиалық түрде бейнеледі және сол заманғы танымал әндерге қосымша әскери тәртіптік шараларды ойнап көрсетті. Эскиз 1921 жылдан 1941 жылға дейін оның репертуарында болды, ал Хендлидің өмірбаяуын жазған Тед Кавананың айтуынша, "ол елдегі барлық музыкалық зал сахналарында ойналған болуы керек". Бұл қойылым радиоға таратылды және Хендлидің радиодағы мансабының басталуын қадағалады.

ITMA

1930 жылдардың соңында Хэндли мен Кавана, Тюктің сөзімен айтқанда, "тоқсанда" болды, оларға "жаңа бағыт және оларды алға жетелейтін жаңа күш" қажет еді. Жаңа бағыт пен күш BBC-ге Артур Аски мен Ричард Мердоктың қатысуымен өте сәтті сағаттық әртүрлі бағдарламасы "Band Waggon" үшін жаңа бағдарлама табу қажеттігімен келді. Аскидің мансабы басқа бағытта, сахнада және кинода дамыды, ал 1939 жылғы көрсетімдер оның соңғысы болды. Кавана мен Хэндли, BBC продюсері Фрэнсис Ворслимен бірге, мұрагерін ойлап тапты. Хэндли мен Каванаға әдеттегі жеке-жеке очерктердің орнына, жаңа бағдарлама 45 минутқа созылатын еді. Үш әріптес сериалды пираттық радио кемесінде өткізуге келісті, Хэндли басқарады, оның айналасында түрлі есімдері бар адамдар болады. Бұл атау "The Daily Express" газетінен алынған сөз – газет Адольф Гитлер туралы мақаланың тақырыбы ретінде қолданған. Серия 1939 жылдың шілдесінде басталды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін алғашқы көрсетімдері көп әсер етпеді. Соғыс басталған кезде BBC өзінің лондондық штаб-пәтері Broadcasting House-те жаудың бомбалауының басты нысанасы болатынын білгеннен кейін, қызметінің көп бөлігін басқа жерлерге көшіру жоспарларын іске қосты. Корпорацияның көптеген бағдарламалары Вест-Кантридегі Бристоль мен Уэстон-супер-Маре, Мидлендсдегі Эвешем мен Бедфорд сияқты жерлерден хабарландырылды. BBC-нің "Variety" бөлімі алдымен Бристольге, ал 1941 жылы Солтүстік Уэльстегі Бангорға көшірілді. ITMA қайта басталды, көрсету уақыты 30 минутқа қысқартылды, және енді Хэндли мен оның әріптестері соғыс уақытындағы мазасыз жағдайларды әжуалай сынайтын және кеңінен таралған сөздерді тудыратын бағдарламалармен халықтың көңілін жайлады. Хэндли Тверпс кеңсесінің Агрессия және құпиялар министрі рөлінде бейнеленді, оның айналасында есімдері әртүрлі кейіпкерлер болды: әр түрлі уақытта көп сөйлейтін полковник Чинстрап, мұңды Мона Лотт, тиімсіз неміс тыңшысы Фанф, қатал үй шаруасының жұмыскері миссис Мопп, күмәнді сатушы Али Ооп және өте сыпайы брокерлер Клод пен Сесил. Орын және кейіпкерлер жылдар бойы өзгерді, бірақ формула – Хэндли комедиялық есімдер галереясымен қоршалған игі шебер – өзгермеді. Ол корольдік көрсетімді алғашқы радио бағдарламасы болды: 1942 жылдың басында ITMA-ның арнайы нұсқасы ханшайым Елизаветаның туған күніне арналған Виндзор сарайында ойналды. Эфирдегі маусымдар арасында Хэндли мен оның әріптестері ITMA-ны ел бойынша тікелей көрсетімдерге алып барды. ITMA-ның соңғы саны – 310-шы – 1949 жылдың 5 қаңтарында жазылды; төрт күннен кейін Хэндли ми қан кетуінен кенеттен қайтыс болды. Король мен королева Хэндлидің жесіріне көңіл айту жолдады. Мыңдаған адамдар Хэндлидің жерлеу процессиясының бағытын оның лондондық үйінің жанындағы шіркеуден Голдерс Грин крематорийіне дейін жапты, және екі соборда – 27 қаңтарда Сент-Полс және үш күннен кейін Ливерпульде – еске алу шаралары өтті.

Беделі

Хэндли мен ITMA командасы соғыс кезінде көтеріңкі көңіл-күйді жақсартуда зор еңбек еткендігі үшін кеңінен мақталып, миллиондаған адам үшін қажетті тыңдауға айналды. Патшалық үйдің бір өкілі, егер соғыс бейсенбі күні кешкі сағат 8:30 мен 9:00 арасында аяқталса, үйдің ешбір мүшесі ITMA аяқталғанша патшаға хабарлауға батыл болмайтынын айтты. Бір канад газеті бағдарламаны тыңдаған американдықтың сөзін келтірді: "Ол кісінің айтқан бір сөзін де түсінбеймін, бірақ бұл керемет радио естіледі". Британдық туған Боб Хоуп ITMA-ны өзіне "тынышсыздық тудыратын" деп тапты. Хейли Хэндли туралы: "Ол тек радионың ең ұлы комедианты ғана емес, сонымен қатар ең табиғи комедианты болды. Ол – шынайы ерекше тұлға, оған ұқсас адам енді ешқашан болмайды". Түктің сөздерімен айтқанда: