Кіріспе

Heinz Reinefarth (26 желтоқсан 1903 – 7 мамыр 1979) – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның SS офицері және соғыстан кейін Батыс Германиядағы мемлекеттік қызметкер болған. 1944 жылғы тамыздағы Варшава көтерілісі кезінде оның әскерлері көптеген қатыгездіктер жасады. Соғыстан кейін Рейнефарт Силт аралындағы Вестерланд қаласының мэрі және Шлезвиг-Гольштейн Ландтагының депутаты болды. Польшаның экстрадициялау туралы өтініштері қабылданбады, ал Рейнефарт ешқашан соғыс қылмысы үшін сотталған жоқ.

Алғашқы жылдар

Рейнфарт Позен провинциясының Гнезен қаласында (Гнезно) дүниеге келген. 1922 жылы гимназияны бітіргеннен кейін Йена университетінде құқық білімін оқыды. Ол студенттік ағайындыстық Ландсманншафт Суэвия Йенаның мүшесі болды (осыдан оның сол жақ бетіндегі "дуэль із" – неміс тілінде "Шмисс" деп аталады пайда болды). 1927 жылы бітіріп, бірінші дәрежелі мемлекеттік емтиханды тапсырды. 1930 жылға дейін Йенадағы жергілікті сотта стажировкасын аяқтады және судья болып тағайындалды. 1932 жылдың 1 тамызында НСДАП-ға қосылып, 1,268,933 нөмірі бар партия билетін алды. Сол жылдың желтоқсан айында ол СС қатарына кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында Рейнефарт резервтік фельдвебель болып әскери қызметке шақырылды. Польшаға жасалған шабуылдағы іс-әрекеттері үшін ол 2-сыныпты Темір крестпен марапатталды. 1940 жылы Францияға қарсы жорыққа қатысып, Темір кресттің рыцарьдық крестімен марапатталды. 1942 жылдың 20 сәуірінде ол СС бригада фюреріне көтерілді, бұл Вермахттағы генерал-майор дәрежесімен тең. Бригадир дәрежесіне жеткеннен кейін Рейнефарт Богемия және Моравия протекторатында СС бас инспекторы болып тағайындалды. 1943 жылдың қыркүйегінде ол Берлинге ауыстырылып, Тәртіп полициясы министрлігінде (Hauptamt Ordnungspolizei) қызмет етті. 1944 жылдың 29 қаңтарында Рейнефарт Рейхсгау Вартландта (1939 жылы Германияға қосылған Познань воеводиясы) СС және полиция басшысы болып тағайындалды.

Варшава көтерілісі

Варшава көтерілісі басталғаннан кейін Рейнефартқа түрлі қауіпсіздік құрылымдарының қызметкерлерінен әскери бөлім құрып, Варшаваға бару бұйырылды. Варшаваға келген соң, оның күштері (Kampfgruppe Reinefarth) Генрих Гиммлер көтерілісті басуға бұйрық берген генерал Эрих фон дем Бах Зелевскийдің Корпсгрупп фон дем Бах құрамына қосылды. 1944 жылдың 5 тамызынан бастап Рейнефарт тобы қорғаныссыз Воля ауданында жаппай өлтірулерге қатысты.

Азаматтарды өлтіру

Екі күн ішінде Рейнефарттың бөлімшелері, оның ішінде әйгілі СС штурм бригадасы Дирлевангер, СС оберфюреры Оскар Дирлевангер басшылығымен, Варшаваның шамамен 60 000 азаматтық тұрғынын «Вола қырғыны» деп белгілі болған оқиғада өлтірді. Неміс 9-армиясының қолбасшысына жолдаған бір есебінде Рейнефарт: «бізде оларды өлтіруге жеткілікті оқтан артық тұтқындар бар» деді. Вола аймағын басып алғаннан кейін, оның әскерлері Ескі қаладағы Армия Крайовамен ауыр шайқасқа қатысты. Қыркүйек айында оның күштері Повисле және Черняков аудандарына шабуыл жасау үшін жіберілді, онда олар одан әрі зұлматтар жасады, соның ішінде әскери госпитальдарда табылған әскери тұтқындарды және жаралыларды өлтірді. Көтеріліс барысында барлығы 150 000 – 200 000 поляк азаматы қаза тапты. Варшава көтерілісіндегі әрекеттері үшін Рейнефарт 1944 жылдың 30 қыркүйегінде Темір крестің рыцарлық кресіне емен жапырақтарымен марапатталды.

Соғыстың кейінгі кезеңдері

1944 жылдың қарашасында Рейнфартқа Жоғарғы Рейндегі XIV СС корпусының, ал 1944 жылдың желтоқсанында Одер өзенінің орталық аймағындағы XVIII СС корпусының басшылығы тапсырылды. 1945 жылдың қаңтар және наурыз айлары аралығында ол "Festung Küstrin" (Костшин-над-Одра) бекінісін қорғауға басшылық етті. Ол соңғы адамға дейін қорғанудан бас тартты, және Гитлер оның әскерін шығару тәсіліне наразылық білдірді. Гиммлер Гитлердің бұйрығымен 1945 жылдың наурыз айының соңында Рейнфартты қамауға алды. Кейіннен әскери сот оны өлім жазасына кесті. Бірақ үкім орындалмады, ол бекіністен қашып шыққан әскерлеріне қолбасшылық етуді жалғастырды. Ол әскерін батысқа жылжытып, британдықтарға тәлімдеді.

Соғыстан кейінгі

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшаның коммунистік үкіметі оны экстрадициялауды талап етті. Бірақ, оккупацияланған Батыс Германияның британдық және американдық билігі Рейнфартты Нюрнберг процесінде куәгер ретінде пайдалы болуы мүмкін деп шешті. Процестерден кейін ол соғыс қылмыстары үшін тұтқындалды, бірақ Гамбургтағы жергілікті сот дәлелдердің жетіспеуіне байланысты оны көп ұзамай босатты. Рейнфарт қалыпты өмірге оралды. 1951 жылдың желтоқсан айында ол Силт аралының негізгі қаласы Вестерландтың мэрі болып сайланды. 1962 жылы ол Шлезвиг-Гольштейннің Ландтагына (парламентіне) сайланды. 1967 жылы өкілеттігі аяқталғаннан кейін ол адвокат болып жұмыс істеді. Коммунистік Польшаның көптеген талаптарына қарамастан, ол экстрадицияланбады, себебі неміс соттары оның қандай да бір қылмыс жасағанына дәлел жоқ деп тапты. Ол заң алдында және федералды үкімет тарапынан кінәсіз деп есептелді. Зейнетке шыққаннан кейін ол генерал зейнетақысын алды. Ол 1979 жылдың 7 мамырында Сильттегі үйінде қайтыс болды.

Мұра

2014 жылы Вестерландтың жергілікті билігі Рейнфарттың поляк құрбандарын еске алу үшін ескерткіш тақта орнатты. Салтанатқа қатысқан жергілікті СДПК мүшесі Эрнст Вильгельм Соян 1960 жылдан бері Рейнфарттың жасаған қылмыстары туралы хабардар етуге тырысып келген, бірақ ол әрқашан "тыныштық қабырғасына" соғылғанын айтты. Шлезвиг-Гольштейн облыстық үкіметі Хайнц Рейнфартқа аймақта саясаткер болып жұмыс істеуге рұқсат берілгеніне өкініш білдіретін арнайы мәлімдеме жасады. Польша президенті Бронислав Коморовский Зильт билігін өзінің тарихымен санасуға жасаған әрекеттері үшін жоғары бағалады.