Кіріспе

Француз қаржыгері Пьер Крозат (1665–1740) – француз қаржыгері, өнерді қолдаушы, меценат және көптеген сардарлардың орталығында болған коллекционер; ол Антуан Крозаттың бауыры болды.

Өмірбаян

Кроз ағайындылары Францияның Тулуза қаласында бай банкирлер отбасында дүниеге келді. Олар 1700 жыл шамасында Парижге көшіп келді және есімдері белгісіз болғаннан Францияның ең бай қаржыгерлерінің қатарына көтерілді. Пьер одан да бай ағасынан айыру үшін «Крозат ле паувр» деп аталды. Пьер Крозат – ең танымал француз қаржыгері және коллекционерлерінің бірі болды. 1704 жылы Парижде корольдің қазынашысы болып тағайындалды, осы кезде Ришелье көшесінде Крозат үйін және Монморенси сарайы деп аталатын әсем шалғайдағы үйін салды. 1714 жылдан бастап, 1721 жылы сатып алу рәсімі аяқталғанға дейін, ол Орлеан герцогы Филипп II үшін агент және келіссөзші ретінде жұмыс істеді, Швеция королевасы Кристинаның Римдегі өнер жинағын Орлеан коллекциясы үшін сатып алуға көмектесті. Оның досы, Римде тұратын мүсінші Пьер Ле Грос кіші, 1719 жылы қайтыс болғанға дейін келіссөздерде делдалдық қызмет атқарды. 1715-16 жылдары Кроздың қонағы ретінде Ле Грос үйдің шкафымен қатар Монморенсидегі капелланы да безендірді. Кроздың бас меценаты болған Антуан Ватто оның париждік асханасы үшін «Төрт маусым» циклын салды.

Жинақтаушы

Крозат біртіндеп суреттердің, ескі шеберлердің суреттері мен өнер бұйымдарының айрықша жинағын қалыптастыра бастады, оны кейде "Крозат кабинеті" деп атайды. Оның ескі шеберлердің суреттерінен тұратын жинағы 18 ғасырдың басында Франциядағы ең маңызды жинақтардың бірі болды. Оның суреттерінің ішінде Аннибале Карраччидің "Мольберттегі автопортреті" де бар еді. 1729 және 1742 жылдар аралығында "Recueil Crozat" деп аталатын, екі томдық, көркем суреттелген еңбек жарық көрді, онда француз коллекцияларындағы ең таңдаулы суреттер мен сызбалардың көшірмелері берілген. Париждегі төрт танымал сарапшының бірі Пьер Жан Мариеттің тізімдеген көптеген ескі шеберлердің суреттері 1741 жылы Парижде аукционда таратылды. Майкл Джаффе осы оқиғаны "18 ғасырда өткен суреттердің ең ірі саудасы" деп атады. Крозаттың қазынасының көп бөлігі оның жүректері Луи Франсуа (1750 жылы қайтыс болған), Жозеф Антуан (1750 жылы қайтыс болған) және Луи Антуанға (1770 жылы қайтыс болған) мұра болып өтті, олар жинақтың өсуіне үлес қосты. Өнер туындылары жүректердің қайтыс болуынан кейін таратылды. Луи Антуан Крозаттың жинағы 1772 жылы Дени Дидро және Василий Рудановский арқылы Ресейдің Екатерина II-сі сатып алынып, Санкт-Петербургтағы Эрмитаж мұражайына жеткізілді.