Шарль де Ла Фосс: Француз суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Шарль де Ла Фосс (1636-1716) – француз суретшісі, Луи XIV кезіндегі декоративтік өнер шебері. Венеция мен Римде білім алған, Louvre-дегі туындылары бар.

Кіріспе

Француз суретшісі (1636–1716)

Шарль де Ла Фоссе (шарль дө ла фосс; немесе Лафосс; 15 маусым 1636 – 13 желтоқсан 1716) – Парижде туған француз суретшісі.

Өмір

Ол Ле Брунның ең белгілі және ең аз мойынсұнушы шәкірттерінің бірі болды, оның жетекшілігімен ол XIV Людовик патшаның тұсында жасалған ірі декоративтік жұмыстардың көп бөлігіне қатысты. 1662 жылы Францияны тастап, ол екі жыл Римде, үш жыл Венецияда өтті. Оның Веронезені ұзақ зерттеуінің ықпалы оның «Мұсаның табылуы» (Лувр) және «Прозерпинаның зорлауы» (Лувр) туындыларында анық көрінеді, оларды ол 1673 жылы дипломдық картина ретінде Корольдік академияға ұсынды. Ол бірден профессорының көмекшісі болып тағайындалды, ал 1674 жылы кеңседегі толық жауапкершілік оған жүктелді, бірақ оның міндеттері 1689 жылы Блумсберидегі Монтегю үйін безендіруге лорд Монтегюдің шақыруын қабылдауына кедергі болмады. Ол Лондонға екі рет сапар шекті, екінші рет Жаку Руссо және Жан-Батист Моннуайермен бірге екі жылдан астам уақыт болды. III Вильгельм оны Англияда ұстап қалуға тырысты, бірақ Ле Брун қайтыс болды, ал Жюль Мансар Ла Фосске Парижге оралып, Инвалидтердің күмбезімен айналысуға кеңес берді. Монтегю үйінің декорациялары жойылды, Версальдегілері қалпына келтірілді (бірақ оның «Мұсаның табылуы» Луврде сақталған), ал Инвалидтердің күмбезі (Пикар және Кошен жасаған гравюра) қазір оның талантын толыққанды көрсететін жалғыз туынды. Өмірінің соңғы жылдары Ла Фоссе көптеген қоғамдық ғимараттар мен жеке үйлерде, әсіресе Пьер Крозаттың үйінде маңызды декорацияларды орындады, ол 1716 жылдың 13 желтоқсанында сол жерде қайтыс болды. Ла Фоссе 1699 жылдан 1702 жылға дейін Корольдік сурет және мүсін академиясының директоры болды. Суретшінің туындылары мен көзқарастары француз өнері тарихында маңызды рөл атқарды, француз стилінің классицизмін XIV Людовик патшаның сарайынан Рококо дәуірінің жеңіл және ойын-сауық стиліне қарай өзгертті. Ла Фосске дейінгі стилі Ле Брунның ықпалынан шыққанға дейін құпия болып қала береді, оның 1680 жылға дейінгі туындылары өте сирек.

He was one of the most noted and least servile pupils of Le Brun, under whose direction he shared in the chief of the great decorative works undertaken in the reign of Louis XIV. Leaving France in 1662, he spent two years in Rome and three in Venice. The influence of his prolonged studies of Veronese is evident in his Finding of Moses (Louvre), and in his Rape of Proserpine (Louvre), which he presented to the Royal Academy as his diploma picture in 1673. He was at once named assistant professor, and in 1674 the full responsibilities of the office devolved on him, but his engagements did not prevent his accepting in 1689 the invitation of Lord Montagu to decorate Montagu House, situated in Bloomsbury. He visited London twice, remaining on the second occasion—together with Jacques Rousseau and Jean Baptiste Monnoyer more than two years. William III vainly strove to detain him in England by the proposal that he should decorate Hampton Court, for Le Brun was dead, and Jules Mansart pressed La Fosse to return to Paris to take in hand the cupola of Les Invalides. The decorations of Montagu House are destroyed, those of Versailles are restored (though his The Finding of Moses for it survives in the Louvre), and the dome of the Invalides (engraved by Picart and Cochin) is now the only work existing which gives a full measure of his talent. During his latter years La Fosse executed many other important decorations in public buildings and private houses, notably in that of Pierre Crozat, under whose roof he died on 13 December 1716. La Fosse was later Director of the Académie royale de peinture et de sculpture from 1699 to 1702. The artist's works and conception played a key role in the French art history from shifting the classicism of the French style from the court of Louis XIV towards the lighter and more playful Rococo period's style. La Fosse's style prior to his emergence from the shadow of Le Brun remains a mystery, with very few sheets by him dating earlier than 1680.