Кіріспе

Гуарулус (ɡwaˈɾuʎus) – Бразилиядағы муниципалитет. Бұл Бразилияның Сан-Паулу штатында халық саны бойынша екінші, Бразилияда халық саны бойынша 13-ші қала және мемлекеттік астана емес, ең көп халқы бар қала. Соңғы жылдары ол Кампинас қаласын басып өтті. Гуарулус Сан-Паулу агломерациясының құрамына кіреді. Оның халқы 1 291 784 адамды құрайды, ал ауданы 318,68 км²-ге тең.

Шолу

Атауы тупи тілінен шыққан, "Жеушілер", "үлкен қарны бар адамдар" деген мағынаны білдіреді; бұл аймақтың алғашқы тұрғындарына сілтеме. Бразилия қалалары арасындағы ЖІӨ бойынша сегізінші орында; Сан-Паулу штатында екінші орында. (Дереккөз: IBGE, Бразилияның Ұлттық Статистика Институты. Қалалар бойынша ЖІӨ есебі, 2002 жылғы деректермен 2005 жылы жарияланды). Әлемдегі ең ірі он қаланың бірі. Муниципалитет бойынша жан басына шаққандағы табыс 12 793 реалды құрайды. Бразилияның маңызды әуежайларының бірі – Сан-Паулу Гуарулуш халықаралық әуежайы (GRU) осы қалада орналасқан. Қала Гуарулуш Рим-католик діншілігінің орталығы болып табылады. Муниципалитет құрамына 1962 жылы құрылған Кантарейра мемлекеттік паркі кіреді, ол Сан-Паулу метрополиясының сумен қамтамасыз етілуінің үлкен бөлігін қорғайды. Сондай-ақ, онда 1982 жылы Параиба-ду-Сул өзенінің бастауларын қорғау мақсатында құрылған Манансиас-ду-Рио Параиба-ду-Сул қоршаған ортаны қорғау аймағының бір бөлігі де бар.

Тарих

Гуарульос қаласы 1560 жылдың 8 желтоқсанында иезуит миссионері Мануэль де Пайва құрған. Оның тарихы Сан-Паулу де Пиратининга ауылының шекарасын қорғауға жауапты болған бес кішкентай елді мекенмен байланысты, олар сол аймақта тұратын Тамоиос тайпасының – ежелгі халықтың шабуылдарына қарсы тұрды. XVI ғасырда Гуарульос стратегиялық маңызға ие болды: ол болашақ Сан-Паулу қаласымен шектесіп, Тиете (оңтүстік) және Кабусу де Сима (батыс) өзендерімен қоршалған. Сол кезеңде, осы мақсатта, қазіргі Сан-Паулу қаласындағы Сан-Мигель-Паулиста ауданы болып табылатын Сан-Мигель ауылы да құрылды. 1880 жылы Гуарульос Сан-Паулудан тәуелсіздік алып, Nossa Senhora da Conceição dos Guarulhos деп аталды. Оның қазіргі атауы – Гуарульос, 1906 жылдың 6 қарашасында #1.021 заң қабылдағаннан кейін ресми түрде бекітілді. XX ғасырдың басында қаланың дамуына теміржолдың салынуы, электр қуаты жүйесінің (Light & Power C. O.) енгізілуі, телефон желісін орнатуға көптеген өтініштер, өнеркәсіптік құрылысқа рұқсаттар, коммерциялық белсенділік және қоғамдық көлік жүйесі ықпал етті. 1930 жылдары қалада Федералдық араласу мен Конституциялық қозғалыс (Бразилиядағы 1930 жылдардағы "Ескі Республиканың" аяқталуын белгілеген революцияның көріністері) болды. 1940 жылы Монтейро Лобато атындағы қалалық кітапхана, 1941 жылы қаланың алғашқы денсаулық сақтау орталығы, ал одан он жыл өткен соң Гуарульос қаласының Мейірімділік үйі құрылды. Сол онжылдықта муниципалитетке түрлі салалардағы өнеркәсіп кәсіпорындары келді: электр энергетикасы, металлургия, пластик, тамақ өнімдері, каучук, аяқ киім, көлік құралдары, сағаттар және былғары өнімдері. 1985 жылы Кумбика әуежайы ашылды. Бүгінде ол "Сан-Паулу–Гуарульос Губернаторы Андре Франко Монторо атындағы халықаралық әуежайы" (Aeroporto Internacional de São Paulo–Guarulhos Governador André Franco Montoro) деп аталады, Латын Америкасының екінші ірі әуежайы. 2000 мен 2006 жылдар аралығында халық саны Сан-Паулу штатындағыдан үш есе артық өсті. IBGE мәліметтері бойынша, Гуарульос – Сан-Паулудан кейін штаттың ең көп халқы бар екінші қаласы. Халықтың көп бөлігі еңбекке қабілетті және жыныстық құрамы тең бөлінген.

Климат

Климат жыл бойы салыстырмалы түрде жоғары температуралармен және тең бөлінген жауын-шашынмен сипатталады. Осы климат үшін Кёппен климаттық жіктелімінің "Cfa" (Ылғалды субтропиктік климат) қосалқы типі тән.

Көлік

Гуарульхос қаласына қызмет ететін басты тас жол – Родовия Президенте Дутра, ол Сан-Паулудан Рио-де-Жанейроға дейін созылады. 2018 жылы Companhia Paulista de Trens Metropolitanos қалалық теміржолының 13-Jade желісі ашылды, ол Сан-Паулу – Гуарульхос халықаралық әуежайын Энжинейру Гулартпен байланыстырды. 2021 жылы Гуарульхосқа қызмет ететін Сао-Паулу метрополитенінің бірінші желісі, 19-желі, "Sky Blue" құрылысы басталады. Бразилия әуе күштерінің базасы, Сан-Паулу әуе күштері базасы (BASP) Гуарульхоста орналасқан.