Кіріспе

Британдық ақын және суретші Адриан Анри (10 сәуір 1932 – 20 желтоқсан 2000) – британдық ақын және суретші, ең әйгілісі – «Ливерпуль сахнасы» поэзиялық рок-тобының негізін қалаушы және Брайан Паттен мен Роджер Макгоумен бірге ең көп сатылған «Мерси дыбысы» антологиясындағы үш ақынның бірі ретінде танылған. Ливерпуль ақындарының үштігі 1960 және 1970 жылдардағы сол қаланың Мерсибит уақытының рухында көзге түсті. Эдвард Люси Смит «1945 жылдан бергі британ поэзиясында» оны үштіктің «теоретик» деп сипаттаған. Оның өлеңдегі халық мәдениетін бейнелеуі 1960 жылдардағы британ жастары арасында поэзияға қызығушылықты арттыруға көмектесті. Ол француз символистері мектебінің поэзиясы мен сюрреалистік өнердің ықпалында болды.

Өмір және мансап

Адриан Анридің әкесі Маврикийден келген теңізші болған, ол Анридің туған жері – Чешир графтығының Биркенхед қаласында қоныстанған. 1938 жылы алты жасында ол Рил қаласына көшіп барды. Ол Ньюкаслде өнерді оқыды және қысқа уақыт бойы Престон католик колледжінде өнер сабағын оқыды. Кейін Манчестер мен Ливерпуль өнер колледждерінде лекция оқыды. Ол сол кезеңдегі басқа да суретшілермен, соның ішінде поп-арт суретшісі Невилл Уэстонмен және концептуалды суретші Кит Арнаттпен тығыз байланыста болды. 1972 жылы Джон Мурс сыйлығында «Ет суреті II – Рене Магритт естелігіне» картинасы үшін маңызды жүлде алды. 1970 жылдары Мерсисайд өнер қауымдастығының және Ливерпуль өнер академиясының президенті болды, ал қаланың Джон Мурс университетінің құрметті профессоры атанды. Анри 10 жыл бойы Кэрол Энн Даффимен қарым-қатынаста болды, ол кейіннен Ұлыбританияның ақын лауреаты болды. Олар Даффи 16 жаста, Анри 39 жаста кездесіп, 1982 жылға дейін бірге тұрды. Анри бір рет Джойске үйленді, бірақ кейін ажырасып кетті. Оның баласы жоқ. Өмірінің соңғы 15 жылында оның серігі Кэтрин Марканджели болды. Оның мансабы суретші, ақын, мұғалім, рок-н-ролл орындаушысы, драматург және либретто жазушы ретінде әртүрлі салаларды қамтыды. Ол достарының арасында Джон Леннон, Джордж Мелли, Аллен Гинзберг, Вилли Расселл, Джон Виллетт және Пол Маккартниді атады. Макгоф пен Паттеннен айырмашылығы, Анри Лондонның сәнді өнер ортасынан бас тартып, Ливерпульде қалуды жөн көрді, себебі ол осы қаланы өте жақсы көретін. Оның көптеген жарияланымдарының ішінде «Мерси дыбысы» (Penguin, 1967) – Макгоф пен Паттенмен бірге шығарылған, үшеуіне де кең танымалдық әкелген ең көп сатылған поэзия антологиясы, «Жиналған өлеңдер, 1967–85» (Allison & Busby, 1986), «Мұнда болғандарыңды тілеймін» (Jonathan Cape, 1990) және «Солмайды» (Bloodaxe Books, 1994) бар. Ол «Ливерпуль сахнасы» тобының жетекшісі болды, ол поэзия мен музыкадан тұратын төрт LP шығарды. Ал бұрын, 1955 жылы, Ньюкаслдегі Король колледжінің скиффл тобында варшактарда ойнады. Ол тікелей поэзия оқуды жақтады және поэзиясын көптеген орындарда оқыды, сондай-ақ мектептер мен колледждерде поэзия шеберлік сабақтарын өткізді. Оның соңғы маңызды поэзия оқуларының бірі 1996 жылы «The Argotist» журналының тұсаукесерінде болды. 1986 жылы Анри Ұлттық акрил суретшілер қауымдастығының тұңғыш президенті болды, ол 1991 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін ол 2000 жылы қайтыс болғанға дейін оның алғашқы мүшесі және демеушісі атанды. Ол 68 жасында Ливерпульде қайтыс болды, екі жыл бұрын өткерген инсульттің салдарынан толыққандай қалпына келе алмады. Өлер алдындағы түні Ливерпуль қалалық кеңесі оған Ливерпульдің мәдени өміріне қосқан үлесі үшін қаланың құрметті азаматы атағын берді. Сонымен қатар Ливерпуль университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол өзінің ерте философиясын «Егер сіз мұны істей алатыныңызды ойласаңыз және оны жасағыңыз келсе – жасаңыз» деп сипаттады. 2012 жылы «Адриан Анри: Толық суретші» атты кітабы жарық көрді. «Толық суретші» Анридің 1960 және 1970 жылдардағы жұмыстарына, сондай-ақ осы кезеңдегі Ұлыбританиядағы өнер ортасының қызығушылығы мен динамикасына назар аударады. Анри өзіндік ерекшелігімен қатар, өзара байланысы жоғары қарсы мәдениеттің ортасында болды, бұл оның толық өнерді интердисциплинарлық өнер практикасының үлгісі ретінде қабылдауына мүмкіндік берді. Кітапты Occasional Papers, Көрмелік зерттеу орталығы, Ливерпуль Джон Мурс университеті және Париж Дидро университеті жариялады.