Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық джаз музыканты және гармоникашы (1922–2016)
Belgian jazz musician and harmonica player (1922–2016)
Жан Батист Фредерик Исидор, Барон Тилеманс (29 сәуір 1922 – 22 тамыз 2016), кәсіби түрде Тутс Тилеманс (tuts tiləmans) деп танылған, бельгиялық джаз музыканты болды. Ол негізінен хроматикалық гармоникада ойнауымен, сондай-ақ гитарадағы және сыбызғылау шеберлігімен, композиторлық қабілетімен әйгілі болды. Джаз тарихшысы Тед Джиояның айтуынша, оның ең маңызды үлесі – "қарапайым гармониканы жақтау" болды, оны Тилеманс "джаздағы заңды дауысқа" айналдырды. Нәтижесінде ол "басты" джаз гармоникашысы атанды. Оның алғашқы кәсіби өнер көрсетуі 1949 және 1950 жылдары Бени Гудманның тобымен Еуропаға гастрольдік сапарда болды. 1951 жылы АҚШ-қа эмиграциялап, 1957 жылы азаматтыққа қабылданды. 1953 жылдан 1959 жылға дейін Джордж Ширингпен бірге ойнады, содан кейін АҚШ және Еуропа бойынша өзінің топтарын жетектеп гастрольдік сапарлар жасады. 1961 жылы ол өзінің "Bluesette" шығармасын жазып, оны тікелей орындады, онда гитарада ойнап, сыбызғылады. 1970-ші және 1980-ші жылдары ол гастрольдік сапарларын және жазуларын жалғастырды, Оскар Петерсон, Элис Регина, Каэтано Велосо, Элла Фицджеральд, Иван Линс, Сара Вон, Билл Эванс, Диззи Гиллеспи, Кенни Вернер, Пат Метень, Жако Пасториус, Мина Маццини, Элис Регина, Куинси Джонс, Джордж Ширинг, Натали Коул, Билли Джоэл, Пол Саймон және Паквито Д’Ривера сияқты музыканттармен бірге өнер көрсетті. Тилеманс "The Pawnbroker" (1964), "Midnight Cowboy" (1969), "The Getaway" (1972), "Cinderella Liberty" (1973), "The Sugarland Express" (1974) және "Looking for Mr. Goodbar" (1977) фильмдеріне саундтректер жазды. Оның "Сезам көшесі" телешоуының гармоникалық әні 40 жыл бойы естілді. Ол жиі Куинси Джонспен бірге өнер көрсетіп, жаздыратын, ол оны бір кезде "біздің заманымыздың ең ұлы музыканттарының бірі" деп атады. Оның ата-анасы кафе иесі болған. Бельгиялық джаз гитарисі Джанго Рейнхардтың музыкасымен танысқаннан кейін, ол Рейнхардтың жазбаларын тыңдап, гитараны өздігінен үйренуге шабыттанды. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол өзін толық уақытты музыкант деп санады. 1988 жылы өткен сұхбатта ол: "Мен джаз тілінің эволюциясымен бірге өмір сүруге, бейімделуге және әсер етуге қолайлы уақытта туғанмын деп ойлаймын" деді. Макс Роуч және басқалар. Соғыстан кейін Бельгияға келген Паркер мен Диззи Гиллеспидің жазбаларынан ол алғаш рет жылдам бибоп джаз стилін естіді. Олар оның музыкалық "пайғамбарларына" айналды. Тилеманс 1952 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп барды, онда ол Чарли Паркердің All Stars тобының мүшесі болды және Майлс Дэвис пен Дина Вашингтонпен жұмыс істеді. 1953 жылдан 1959 жылға дейін Джордж Ширинг квинтетімен гитара мен гармоникада ойнады. Леннон әсерлі болды және "Тилеманс үшін жақсы болса, ол мен үшін де жақсы" принципімен американдық гитара алуы керек деп ойлады. Леннон мен "Битлз" тобы Рикенбеккер гитарасын әлемге таныстырды. немесе гитарада ойнап, бірге сыбызғылау кезінде. "Егерде мені сипаттайтын музыка болса, онда бұл ән" деді ол. 1960-шы жылдары Пегги Лимен бірге теледидарда өнер көрсетті. 1969 жылы әнші Элис Регинамен "Honeysuckle Rose Aquarela Do Brasil" әнін жазып, онымен бірге швед теледидарындағы арнайы бағдарламада өнер көрсетті. Өмірінде ол көптеген фильмдердің саундтректерінде өнер көрсетті, мысалы, "The Pawnbroker" (1964).
Jean Baptiste Frédéric Isidor, Baron Thielemans (29 April 1922 – 22 August 2016), known professionally as Toots Thielemans (tuts tiləmans), was a Belgian jazz musician. He was mostly known for playing the chromatic harmonica, as well as his guitar and whistling skills, and composing. According to jazz historian Ted Gioia, his most important contribution was in "championing the humble harmonica", which Thielemans made into a "legitimate voice in jazz". He eventually became the "preeminent" jazz harmonica player. His first professional performances were with Benny Goodman's band when they toured Europe in 1949 and 1950. He emigrated to the U. S. in 1951, becoming a citizen in 1957. From 1953 to 1959 he played with George Shearing, and then led his own groups on tours in the U. S. and Europe. In 1961 he recorded and performed live one of his own compositions, "Bluesette", which featured him playing guitar and whistling. In the 1970s and 1980s, he continued touring and recording, appearing with musicians such as Oscar Peterson, Elis Regina, Caetano Veloso, Ella Fitzgerald, Ivan Lins, Sarah Vaughan, Bill Evans, Dizzy Gillespie, Kenny Werner, Pat Metheny, Jaco Pastorius, Mina Mazzini, Elis Regina, Quincy Jones, George Shearing, Natalie Cole, Billy Joel, Paul Simon, and Paquito D'Rivera. Thielemans recorded the soundtracks for The Pawnbroker (1964), Midnight Cowboy (1969), The Getaway (1972), Cinderella Liberty (1973), The Sugarland Express (1974) and Looking for Mr. Goodbar (1977). His harmonica theme song for the popular Sesame Street TV show was heard for 40 years. He often performed and recorded with Quincy Jones, who once called him "one of the greatest musicians of our time." His parents owned a café. After being introduced to the music of Belgian born jazz guitarist Django Reinhardt, he became inspired to teach himself guitar, which he did by listening to Reinhardt's recordings. By the war's end in 1945, he considered himself a full time musician. During an interview in 1988, he recalled, "I guess I was born at the right time to live and adapt and be touched by the evolution in the jazz language." Max Roach and others. He first heard the faster bebop style of jazz from records by Parker and Dizzy Gillespie after they had reached Belgium after the war. They became his musical "prophets". Thielemans moved to the United States in 1952 where he was a member of Charlie Parker's All Stars and worked with Miles Davis and Dinah Washington. From 1953 to 1959 he played guitar and harmonica with the George Shearing Quintet. Lennon was impressed, and felt he had to have an American guitar, on the principle that "if was good enough for Thielemans it was good enough for me." Lennon and the Beatles helped make Rickenbacker guitars world famous. or while playing the guitar and whistling in unison. He said, "If there's a piece of music that describes me, it's that song." In the 1960s he performed on television with Peggy Lee. In 1969 he recorded "Honeysuckle Rose Aquarela Do Brasil" with singer Elis Regina and performed with her on Swedish television special. During his career he performed on many film soundtracks, such as The Pawnbroker (1964),
Оның музыкасы Бельгияның "Witse" телесериалында және Нидерландыда "Baantjer" бағдарламасында естілді. Ол 1974 жылы швед фильмі "Dunderklumpen!" үшін музыка жазды, сонымен қатар анимациялық кейіпкер Пеллегниллотқа да дауыс берді. Оның сыбызғы мен гармоникада ойнауы 1960-шы жылдары Old Spice жарнамаларында естілді. Ол Пол Саймонның 1975 жылғы "Still Crazy After All These Years" альбомындағы "Night Game" әнінде гармоникада ойнады.
His music was heard on the Belgian television series Witse, and in the Netherlands, for the Baantjer program. He composed the music for the 1974 Swedish film Dunderklumpen!, in which he also provided the voice of the animated character Pellegnillot. His whistling and harmonica playing was heard on Old Spice commercials in the 1960s. He played harmonica on "Night Game" on Paul Simon's 1975 album Still Crazy After All These Years.
1980-ші жылдар және одан кейінгі жылдар
Тилеманс өте жақсы техникаға және көңіл-күй мен экспрессияның керемет музыкалық идеяларына ие. Ол бұл идеяларды ойынан аспап арқылы жеткізудегі ең керемет қабілетке ие. Ол бассист Жако Пасториуспен бірге орындады, ал 1983 жылы Билли Джоэлдің "An Innocent Man" альбомындағы "Leave A Tender Moment Alone" әніне үлес қосты. Бір жылдан кейін ол Джулиан Леннонның "Valotte" альбомындағы "Too Late for Goodbyes" әнінде ойнады. 1984 жылы ол Билли Экстинмен бірге әншінің соңғы альбомы ("I Am a Singer") жазды, онда Анжело ДиПиппоның аранжировкалары мен стандарттары болды. 1990 жылдары Тилеманс әлемдік музыканы қамтитын тақырыптық жобаларға кірісті. 1998 жылы ол қонақ әнші Джонни Матиспен бірге "Chez Toots" атты француздық стильдегі альбом шығарды. Сол жылдары ол өзінің мансабына үлкен әсер еткен адамдарға құрмет ретінде әндер жазды. Мысалы, "Chez Toots" альбомында "Dance For Victor" әнін, кейде онымен бірге ойнайтын клавиштерші Виктор Фельдманға арнады. Сол сияқты, ол саксофоншы Сонни Роллинске құрмет ретінде "Waltz for Sonny" әнін жазды. 1998 жылдың маусым айында Германиядағы Jazzbaltica фестивалінде бір ай бұрын қайтыс болған Фрэнк Синатраға құрмет көрсетті. Ал 2002 жылы Әзірбайжанда өткен бірінші Каспий джазы мен блюз фестивалінде "Imagine" әнінің жазылған нұсқасын орындады, бұл ән авторы Джон Леннонға арналған құрмет болды. Тилеманс өзінің туған Бельгиясында қарапайымдығы мен мейірімділігі үшін жақсы танымал болды және өзін Брюссельдің "кеті" деп сипаттағандығы үшін белгілі, бұл Брюссельдің ескі жаргонында "көше баласы" дегенді білдіреді.
quote box|align=right|width=25em|bgcolor = LightCyan|quote=Thielemans has the ultimate in technique and fantastic musical ideas of mood and expressionan unbelievable ability to translate these ideas from his mind through the instrument.|source=Arranger and harmonica player Richard Hayman He performed with the bassist Jaco Pastorius, and in 1983 he contributed to Billy Joel's album An Innocent Man, in the song, "Leave A Tender Moment Alone". A year later, he appeared on the Julian Lennon song "Too Late for Goodbyes" from the album Valotte. In 1984, he recorded with Billy Eckstine on the singer's final album (I Am a Singer), featuring ballads and standards arranged and conducted by Angelo DiPippo. In the 1990s, Thielemans embarked on theme projects that included world music. In 1998 he released a French flavoured album titled Chez Toots featuring guest singer Johnny Mathis. During those years, he often recorded songs as personal tributes to those who were influential during his career. On Chez Toots, for example, he included "Dance For Victor", which he dedicated to his sometimes keyboard accompanist, Victor Feldman. Similarly, he recorded "Waltz for Sonny" as a tribute to saxophonist Sonny Rollins. In June 1998, at Germany's Jazzbaltica, he paid tribute to Frank Sinatra who died a month earlier. And during the first Caspian Jazz and Blues Festival in Azerbaijan in 2002, he performed his recorded version of "Imagine", his tribute to its writer, John Lennon. Thielemans was well liked for his modesty and kind demeanor in his native Belgium, and was known for describing himself as a Brussels "ket", which means "street kid" in old Brussels slang.
Кейінгі өмірі
2005 жылы ең ұлы бельгиялық атағына ұсынылды. Фламанд нұсқасында ол 20-шы орынды, ал валлон нұсқасында 44-ші орынды иеленді. 2009 жылдың 23 қаңтарында ол Бельгиядағы Либерчиес шіркеуінде гитарист Филипп Кэтринмен бірге сахнаға шығып, Джанго Рейнхардтың туылған күнінің 100 жылдығын еске алды. 2012 жылы Нью-Йорктегі Линкольн орталығында өткен Jazz концерттері Тилманның 90 жылдық мерейтойын Герби Хэнкок, Элиан Элиас және Кенни Вернер сияқты музыканттармен бірге атап өтті. Ол осы оқиға үшін өнер көрсетіп, достарының арасында тұрып сахнадан кетті. Денсаулығына байланысты концерттерді тоқтатуға тура келген соң, Тилеманс 2014 жылдың 12 наурызында зейнеткерлікке шыққандығын жариялады және жоспарланған барлық концерттерін жойды. Ол сонымен қатар қол сынығынан ауруханаға түсті. Оның менеджері Тилеманс "оның лайықты демалысын қалайтынын" мәлімдеді. Дегенмен, ол 2014 жылдың тамызында Антверпендегі Джаз Миддельхайм фестивалінде күтпеген жерден тағы бір рет сахнаға шықты.
He was nominated for the title of the Greatest Belgian in 2005. In the Flemish version, he finished in 20th place, and in the Walloon version he came 44th. On 23 January 2009, he joined guitarist Philip Catherine on stage at the Liberchies church (Belgium) in memory of the 100th anniversary of the birth of Django Reinhardt. In 2012, the Jazz at Lincoln Center concerts in New York celebrated Thieleman's 90th birthday with, among others, Herbie Hancock, Eliane Elias, and Kenny Werner. He performed for the occasion and left the stage standing among his friends. Because of health issues that led to show cancellations, Thielemans announced his retirement on 12 March 2014, cancelling all scheduled concerts. He was also hospitalized for a broken arm. His manager stated that Thielemans "wants to enjoy the rest he deserves." However, he did make one more stage appearance, unannounced, in August 2014, at the Jazz Middelheim Festival in Antwerp.
Өлім
Тилеманс Бельгияның Брэйн-л-Алеуд қаласында 94 жасында дүние салды. Хабар тарағаннан кейін Нидерландыдағы Metropole Orkest джаз және поп оркестрі, сондай-ақ американдық музыкант Куинси Джонс Лондонның Корольдік Альберт залында Тилеманстың құрметіне концерт берді. Тағы бір концерт Брюссельдегі Гранд-пласта өтті. Онда мынадай жазылған: "Құрметті Хюжет. Күйеуіңіздің қайтыс болғанын естігенде қатты күйреп кеттім. Ортақ естеліктер сіздің қайғыңызды жеңілдетсін деп тілеймін. Достар мен туыстардың қолдауынан күш алыңыз. Алдағы күндері сіз туралы ойлайтынымды біліңіз. Тутс музыкасы сізге жол көрсетіп, көңіл көтеріп, жұбаныш сыйласын. Бұл біздің барлығымыз үшін де солай болады деп сенемін."
Thielemans died in Braine l'Alleud, Belgium, at the age of 94. After the announcement, the Netherlands based jazz and pop orchestra Metropole Orkest, along with American musician Quincy Jones, performed at London's Royal Albert Hall in Thielemans' honor. Another concert was performed at the Grand Place, Brussels. It read: "Dear Huguette. I was deeply saddened when I heard about your husband's passing. I hope that shared memories will soften your suffering. Lift faith from the support of friends and family. Know that you will be in my thoughts for the next days. May Toots' music lead you and offer you consolation. I'm sure it will do this for all of us."
Тутс Тилеманс жинағы
2016 жылдың желтоқсан айында Бельгия Корольдік кітапханасының Музыка бөлімі Тутс Тилеманс жинағын қосып алды. Жинаққа жүздеген дыбыс жазбалары (78 айналымдық пластинкалар, винил пластинкалары және CD-дискілер) мен мыңдаған құжаттар кіреді, олардың ішінде фотосуреттер, баспасөз мақалалары, ноталар, хаттар және концерт бағдарламалары бар.
In December 2016, the Music Division of the Royal Library of Belgium acquired the Toots Thielemans Collection. The collection consists of hundreds of sound recordings (78 rpm, vinyl records and CDs) and thousands of documents, such as photographs, press articles, scores, letters and concert programmes.
Құрметтер мен марапаттар
Тилеманс Брюссельдің еркін университеті мен Бельгияның Брюссель еркін университетінен бірлескен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2001 жылы король Альберт II оны бельгиялық дворяндыққа көтерді және музыкаға қосқан үлесі үшін оны өмір бойына Барон Тилеманс титулымен марапаттады. Осымен ол «Өзің бол, артығы да, кемі де жоқ» деген ұранды таңдады. 2006 жылы Карнеги залында оған арналған жұлдызды құрмет концерті өткізілді. Пианист Герби Хэнкок және кларинетші Пакито Д’Ривера орындаушылардың арасында болды. 2022 жылдың 29 сәуірінде, оның 100 жылдық мерейтойына Google Doodle арқылы құрмет көрсетілді.
Thielemans received a joint honorary doctorate from the Université libre de Bruxelles and the Vrije Universiteit Brussel, Belgium. In 2001, he was raised into the Belgian nobility by King Albert II and created Baron Thielemans for life, this in recognition of his contribution to music. Herewith, he chose the motto Be yourself, no more no less. In 2006, Thielemans was honoured by an all star tribute concert for him at Carnegie Hall. Pianist Herbie Hancock and clarinetist Paquito D'Rivera were among the performers. He was celebrated by a Google Doodle on his 100th birthday, 29 April 2022.