Кіріспе

Австралиялық суретші сэр Артур Эрнест Стритон (8 сәуір 1867 – 1 қыркүйек 1943) – австралиялық пейзаж суретшісі және Австралиялық Импрессионизм деп белгілі Гейдельберг мектебінің бас мүшесі.

Ерте өмір

Стритон 1867 жылғы 8 сәуірде Виктория штатының Гелонг қаласының оңтүстік-батысындағы Маунт Дюнидте Чарльз Генри мен Мэри (құрметті әкесі Джонсон) Стритонның төртінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның отбасы 1874 жылы Мельбурн қаласының Ричмонд елді мекеніне көшті. Оның ата-анасы 1854 жылы Австралияға келе жатқан ағылшын эмигранттары еді. 1882 жылы Стритон Ұлттық галерея мектебінде Джордж Фоллингсбиден сурет өнерін үйренуге кірісті. 1885 жылы Стритон Виктория өнер академиясымен бірінші рет өнер туындыларын көрмеге қойды. Ол Чарльз Тройделдің литография шеберханасында шәкірт болып жұмыс істеді.

Мансап

1886-87 жылдың жазында он тоғыз жастағы Стритон Том Робертс пен Фредерик Маккаббинмен Ментон жағажайында ашық ауада сурет салатын кезінде танысты. Екеуі де Стритонның жұмысына жоғары баға берді және оны Ментонда да, Бокс Хиллде де құрған суретшілер лагерлеріне шақырды. Кейін Чарльз Кондер оларға қосылды, осымен екі жылдық тығыз шығармашылық байланыс басталды, және олар кейіннен австралиялық импрессионизм деп аталған Гейдельберг мектебінің негізгі құрамын құрады. Осы кезеңде Стритонның шеберлігі жылдам жетілді, ал 1888 жылға қарай ол Викторияның ең талантты жас суретшілерінің бірі деп есептелді. 1888 жылдың мамыр айына қарай Стритон досы Робертстің Коллинз көшесіндегі Гросвенор Чемберс студиясында көрмеге қатысып, сурет салған болуы мүмкін.

Иглмонт лагері, Гейдельберг

1888 жылғы жазғы құрғақшылықта Стритон поездбен Мельбурн қаласының орталығынан солтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым жердегі Хайдельбергке, ауыл шаруашылығы және мал өсіруге қолайлы тартымды маңайға сапарлады. Ол Луи Бувелоттың 1866 жылы Темплстоу маңында салған «Жазғы түс» атты картинасының орнына жаяу бара жазуды жоспарлаған, оны Стритон «Викториядағы тұңғыш көркем пейзаж» деп есептеген. Гейдельбергке қайтар жолда, қолында ылғалды кенеппен, ол досы және пленэр суретшісі Дэвид Дэвистің жеңешісі Чарльз Дэвиспен кездесті. Чарльз оған «көркемдік иелік» құқығын берді – Тау басындағы тасталып қалған үй, Ярра аңғарынан Данденонгқа дейінгі көрікті көріністерге ие. Стритон үшін Иглмонт (осылай аталып кетті) – қоғамдық көлікпен жеңіл қол жетімді, шамалы оқшауланған ауылдық жер, идеалды жұмыс ортасы болды. Үйдің өзі Гейдельберг теміржол станциясына келген келушілерге көрінетін. Стритон алғашқы бірнеше түнді Иглмонтта иесінің жалға алушы фермері Джек Уиланмен (Стритонның 1890 жылғы «Пионер» картинасындағы «Селектордың үйі» (Уилан бөректе), суретінде бейнеленген) бірге өткізді және жиһазы жоқ бөлмелерде еденде ұйықтады. Үйге келген алғашқы түндері Стритон оны «қырылдап, әуесті» дейді. Ұзақ қараңғы дәліз өткеннің көріністерімен толы болғандай көрінді, ал сыртында Оңтүстік крестінің жарқырауына қарсы қараңғылық кеңінен жайылған. Бірақ темекі мен шарап қараңғылыққа қарсы денсаулыққа пайдалы болды. Сонымен бірге Стритон 1888 жылғы қазан айында Том Робертстің шақыруымен Сиднейден келген суретші Чарльз Кондермен танысты. Стритоннан бір жас кіші Кондер, эмигрант импрессионист Жироламо Нерлидің суретшілік әдістерінен әсер алып, пленэр өнеріне берілгендігін көрсетті. Кондер мен Робертс 1889 жылғы қаңтарда Иглмонттағы Стритонға қосылып, үйге шағын түзетулер енгізуге көмектесті. Қиын тұрмыс жағдайларына қарамастан, Стритон қанағаттанды: «Жаңа пейзаждың сұлулығымен қоршалған, ыстық, құрғақшылық және шыбырлаумен, тіршілік көрінетін нәрсеге мұқтаж болсақ та, біз тырысқандықтан және үштік бақытты болдық». Кейін сыншылар екі суретшінің Иглмонт картиналарының кейбіреулерін серіктес туындылар деп сипаттады, себебі екі суретші де көбінесе бірдей көріністер мен тақырыптарды «алтын және көк» палитрасын қолданады, оны Стритон «Австралиядағы табиғаттың түстер схемасы» деп санады. Осы кезеңде Стритонның ең танымал екі туындысы жасалды – «Алтын жаз, Иглмонт» (1889) және «Ағын жылжиды және мәңгі жылжиды» (1890) – әрқайсысы алтыннан төселген жазықтардың күн сәулесіндегі жайылымдық көрінісі, ал алыстағы көк Corhanwarrabul көрінеді. 1891 жылы Бойд өнер әулетінің Артур Меррик және Эмма Минни «Алтын жаз, Иглмонт» картинасын Еуропаға алып барды, онда ол Лондондағы Корольдік академияда австралиялық суретшінің алғашқы туындысы ретінде көрсетілді және 1892 жылғы Париж салонында құрметті марапатқа ие болды.