Кіріспе

Американдық жазушы Эван Шелби Коннелл кіші (17 тамыз 1924 – 10 қаңтар 2013) – АҚШ-тың романист, әңгімелер авторы, эссеші және эпикалық тарихи туындылардың авторы. Ол Эван С. Коннелл кіші деген атпен де жарияланған. 2009 жылы Коннелл өмірінің барлық кезеңіндегі жетістіктері үшін Man Booker International Prize сыйлығына үміткер болды. 2010 жылғы 23 сәуірде ол Лос-Анджелес Таймс кітап сыйлығының – Роберт Кирш сыйлығының иегері атанды, бұл сыйлық "Америкалық Батыспен тығыз байланысы бар және американдық әдебиетке елеулі үлес қоскан жазушыға" беріледі.

Өмірбаян

Коннелл Миссури штатының Канзас-Сити қаласында, дәрігер Эван С. Коннеллдің (1890–1974) жалғыз ұлы және Рут Элтон Коннеллдің ұлы болып дүниеге келді. Оның Барбара (Мэтью Циммерман ханым) есімді әпкесі болды, ол өзінің "Миссис Бридж" (1959) романын оған арнады. 1941 жылы Канзас-Ситидегі Оңтүстік-Батыс орта мектебін бітірді. Дартмут колледжінде оқуын бастады, бірақ 1943 жылы Әскери-теңіз күштеріне қосылып, ұшқыш болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 1947 жылы Канзас университетін ағылшын тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Ол Нью-Йорктегі Колумбия университетінде және Калифорниядағы Стэнфорд университетінде шығармашылық жазуды оқыды. Өмірінде ешқашан үйленбеді, 1954 жылдан 1989 жылға дейін Сан-Франциско және Саусалитода (Калифорния) тұрып, жұмыс істеді, содан кейін Санта-Феге (Нью-Мексико штаты) көшті. 2013 жылдың 10 қаңтарында Санта-Федегі көмекші тұрғын үйінде қайтыс болған күйде табылды.

Мансап

Конеллдің «Миссис Бридж» (1959) және «Мистер Бридж» (1969) романдары – 1920-1940 жылдары Канзас-Ситиде тұратын, консервативті, қиялы тар жоғарғы орта таптық жұбайдың ащы-тұзғы, нәзік сатиралық бейнелері. Бұл жұбай қоғамдық үміттерді орындауға және жақсы ата-ана болуға тырысады, бірақ өкінішке орай, өздері мен балалары, сондай-ақ бір-бірі арасындағы эмоционалдық қашықтықты жоюға шамалары жетпейді. Романдық жұп 1990 жылы Мерчант Айвори түсірген «Мистер және миссис Бридж» фильміне негіз болды, онда Пол Ньюман мен Джоан Вудвард басты рөлдерде ойнады. Фильмге сыншылар көбінесе жағымды баға берді. Конеллдің 1960 жылғы «Патриот» романы 17 жастағы Мелвин Исаакс және оның Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери-әуе мектебіндегі тәжірибесі туралы айтады. Мелвин оқудың қорқынышты шындығымен және оның «сәтсіздікке ұшырауы» (құлауы) мүмкіндігімен бетпе-бет келеді. Мелвиннің өзінің тәжірибесі туралы әкесіне жеткізуге жасаған тырысы қабылданбайды. Мелвин мен оның әкесі Джейкобтың кейіптері Дуглас пен Мистер Бриджке көп жағынан ұқсас. «Патриот» жақсы пікір алмағанымен, онда қызықты әлеуметтік сатира және әсерлі авиациялық көріністер бар. Конеллдің 1984 жылғы Джордж Армстронг Кастер және Кішкентай Бигхорн шайқасы туралы ауқымды еңбегі «Таң жұлдызының ұлы» сыншылардың мақтауына ие болды, бестселлер атанды және 1991 жылы телефильм/мини-сериал ретінде бейімделді. Фильм төрт «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Дороти Паркер Конеллді «тамаша стильде және керемет әртүрлілікпен жазатын жазушы» деп сипаттады.

Мұра мен құрмет

1959 жылы миссис Бридж көркем әдебиет бойынша Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды. 1974 жылы «Компас розасы үшін нүктелер» өлеңдер бойынша Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды. 2009 жылы ол өмір бойы жеткен жетістіктері үшін үшінші Ман Букер халықаралық сыйлығына үміткер болды. 2010 жылы ол Лос-Анджелес Таймс кітап сыйлығын – Роберт Кирш сыйлығын алды.