Кіріспе

Британдық өнер сатушы (1937–1986)

Роберт Фрейзер (13 тамыз 1937 – 27 қаңтар 1986), кейде "Груви Боб" деп аталған, лондондық өнер сатушы. Ол 1960-шы жылдардың ортасы мен соңындағы лондондық мәдени ортаның көрнекті тұлғасы болды және The Beatles (әсіресе Пол Маккартни) мен The Rolling Stones мүшелерімен тығыз байланыста болды. 2015 жылдың ақпан айында Брайан Кларк ұйымдастырған "Құдіретті тәтті құмар иісі: Роберт Фрейзердің портреті" көрмесі Лондондағы Корольдік өнер академиясында Pace Gallery ұсынды.

Ерте өмір және білім

Роберт Фрейзер 1937 жылдың 13 тамызында банкир сэр Лайонель Фрейзердің ұлы болып дүниеге келді. Лайонель Фрейзер бастапқыда газет тасыған, кейін банкир болған. Лионель Фрейзердің әкесі Гарри Гордон Селфридждің, «Селфридж» сауда желісінің негізін қалаушының, үй қызметшісі болған. Фрейзер Итон колледжінде оқыды және 1950-ші жылдары Африкада Корольдің Африкалық атқыштар полкінде офицер болып бірнеше жыл қызмет етті.

Мансап

АҚШ-тағы галереяларда жұмыс істегеннен кейін ол Англияға оралды. 1962 жылы ол әкесінің (Тейт галереясының сенімдісі болған, бай қаржыгер) көмегімен Лондонның 69-Дюк көшесінде (Гроссвенор алаңына жақын) Роберт Фрейзер галереясын ашты. Галереяның интерьерін Седрик Прайс жобалады. Роберт Фрейзер галереясы Ұлыбританиядағы заманауи өнердің орталығына айналды және ол өзінің көрмелері арқылы Питер Блейк, Клайв Баркер, Бриджит Райли, Жанн Хаворт, Ричард Гамильтон, Жилберт және Жорж, Эдуардо Паолоцци, Энди Уорхол, Гарольд Коэн, Джим Дайн және Эд Рушка сияқты көптеген маңызды британдық және американдық суретшілердің жұмысын ілгерілетуге және насихаттауға көмектесті. Фрейзер Рене Магритт, Жан Дюбуфет, Балтус және Ханс Беллмердің туындыларын да сатты.

"Ақылды алпыс жыл"

1966 жылы Роберт Фрейзер галереясы Джим Дайнның әдепсіз (бірақ осыдан артық емес) деп танылған туындыларының көрмесін ұйымдастырғаны үшін сотқа тартылды. Метрополитен полициясы галереядан туындыларды алып кетті, ал Фрейзерге 19 ғасырғы көшпенділерге қатысты заң бойынша айып тағылды. Оған 20 гинея айыппұл салынды және сот шығындары төленді. Фрейзер 60-шы жылдардағы трендтерді белгілеуші болды; Пол Маккартни оны «Лондонның 60-шы жылдар сахнасының ең ықпалды тұлғаларының бірі» деп сипаттады. Оның лондондық пәтері мен галереясы «әдемі әлем» салонының орталығына айналды. Бұл топқа топ-жұлдыздар, суретшілер, жазушылар және басқа да танымал адамдар кірді, олардың ішінде The Beatles және The Rolling Stones мүшелері, фотограф Майкл Купер, дизайнер Кристофер Гиббс, Марианна Фейтфулл, Денис Хоппер (Фрейзерді сатирик Терри Саузернмен таныстырған), Уильям Берроуз және Кеннет Ангер болды. Осы себепті Терри Саузерн оған «Груви Боб» деген лақап ат берді. Оның 23 Маунт-стриттегі пәтері Скотт мейрамханасының үстіндегі үшінші қабатта орналасқан. Барри Майлз оны «Лондонның ең керемет алпысыншы жылдардағы пәтері» деп атады. Фрейзер The Beatles-тың 1967 жылғы Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band альбомының мұқабасын көркемдік тұрғыдан безендірді – ол топты The Fool дизайн тобы жасаған психоделикалық туындыны пайдаланудан бас тартты, оның орнына Питер Блейк және Янн Ховорт сияқты поп-артистерді ұсынды, олар әйгілі коллаж мұқабасын жасады, олар екеуі де Grammy сыйлығын жеңіп алды. Ақ альбомның постерін жасау үшін Ричард Гамильтонды да Фрейзер таңдады. Оның галереясында 1968 жылы Леннонның авангардтық өнерге жасаған қадамы – You Are Here көрмесі де өтті. Ол The Rolling Stones тобының жақын досы болды және 1967 жылы Кит Ричардстың Редлендс ауылдық үйінде өткен әйгілі кеште болды, сол кезде полиция шабуыл жасап, Мик Джаггер, Ричардс және Фрейзерді есірткі сақтағандығы үшін ұстады. Бұл оқиға 1968 жылы Ричард Гамильтонның Swingeing London 67 атты туындысымен бейнеленді, ол осы іске қатысты заманауи баспасөз материалдарынан жасалған коллаж және Джаггер мен Фрейзердің қолғапталған портретінен тұрды. Фрейзер Джаггер мен Ричардстың есірткісі болмағанын, полиция тапқан барлық зат оған тиесілі екенін әрдайым айтты. Полиция шабуыл жасаған кезде ол офицерлерді 20 героин таблеткасының асқазанды ауыртуға арналғанын сендіріп, сынақ үшін бір ғана таблетканы ұсынды. Джаггер мен Ричардс апелляцияда ақталғанымен, Фрейзер героин сақтағанын мойындады және алты айға қатаң еңбекке сотталды. Азаттыққа шыққаннан кейін Фрейзердің галереяға деген қызығушылығы азайды, өйткені оның героинге тәуелділігі күшейді, ол 1969 жылы бизнесін жапты. Фрейзер көшеден төмен, 120 Маунт-стриттегі 8 бөлмелі үлкен пәтерге көшіп барды; бұл пәтерде бұрын жазушы және театр сыншысы Кеннет Тинан тұрған. Сол кезде The Rolling Stones тобының әншісі Кит Ричардс Фрейзермен бірге тұрды, және осы пәтерде, қонақ бөлмесінің терезесіне отырып, Ричардс Gimme Shelter әніне шабыданды: «Мен досым Роберт Фрейзердің Лондондағы Маунт-стриттегі пәтерінің терезесінде акустикалық гитарамен отырдым, кенеттен аспан қараңғыланып, үлкен муссон жауды. Адамдар баспана іздеп жүгіріп жатқанда идея туды. Біз оны одан әрі зерттедік, сонда зорлау мен кісі өлтірудің «бір рет қана» болатыны туралы ой келді».

1970 және 1980 жылдар, және өлім

Фрейзер Ұлыбританиядан кетіп, 1970-ші жылдары бірнеше жыл Үндістанда өмір өтті. Ол 1980-ші жылдардың басында Лондонға оралып, 1983 жылы екінші галереясын ашты, онда боялған шыны және сәулетші Брайан Кларктың суреттері қойылды. Бірақ сол кезде ол созылмалы есірткі мен алкогольге тәуелділік проблемаларымен күресіп жатты. Галерея бұрынғыдай сәтті болмады, алайда Фрейзер Кларк, Жан-Мишель Баскиат және Кит Харингтің туындыларын насихаттауда қайтадан елеулі рөл атқарды. Көп ұзамай Фрейзердің ЖИТС-ке шалдыққаны белгілі болды. Ол Ұлыбританияда бұл аурудан зардап шеккен алғашқы танымал адамдардың бірі еді. 1985 жылы ол Корк-стриттегі галереясын Виктория Мироға сатты, ол кейіннен табысты Виктория Миро галереясын құрды. Фрейзер көңілі тоңды, ол оған: «Осы елде заманауи өнер галереясын табысты ету мүмкін емес» деді. Соңғы күндерінде ол «Теренс Хиггинс Траст» қамқорлығында болды және 1986 жылдың қаңтарында қайтыс болды. Ол Лондондағы анасының пәтерінде дүние салды.