Кіріспе

4 қазанда аталып өтетін халықаралық күн – Дүниежүзілік жануарлар күні. Бұл күн жыл сайын 4 қазанда, жануарлардың қамқоршысы Франциск Ассизскийдің мерекесі күні, жануарлардың құқықтары мен әл-ауқатын қорғау мақсатындағы халықаралық іс-қимыл күні ретінде тойланады. Дүниежүзілік жануарлар күні қозғалысын Аннека Свенска, Брайан Блессид және Мелани С сияқты көптеген танымал адамдар қолдайды және мақұлдайды.

Тарих

Дүниежүзілік жануарлар күнін кинолог Генрих Циммерман бастаған. Ол 1925 жылы 24 наурызда Берлиндегі Спорт сарайында алғашқы Дүниежүзілік жануарлар күнін ұйымдастырды. Бұл алғашқы шараға 5000-нан астам адам қатысты. Іс-шара бастапқыда 4 қазанға жоспарланған, себебі бұл күн экологияның қамқоршысы – Ассизидің әулие Францискінің мерекесімен сәйкес келеді. Алайда, сол күні зал қолжетімді болмады. Сондықтан, шара 1929 жылы алғаш рет 4 қазанға ауыстырылды. Циммерман жыл сайын Дүниежүзілік жануарлар күнін насихаттау үшін талмай жұмыс істеді. 1931 жылы мамыр айында Флоренцияда өткен Халықаралық жануарларды қорғау конгресінде оның 4 қазанды Дүниежүзілік жануарлар күні деп жариялау туралы ұсынысы бірауыздан қабылданды. Кейде Дүниежүзілік жануарлар күні 1931 жылы Флоренциядағы (Италия) экологиялық конгресте пайда болды деген қате ақпарат таралады, онда жойылып бара жатқан түрлердің қиын жағдайына назар аудару мақсаты болған. 1948 жылы Австралияда мерекелік шараларды RSPCA ұйымдастырды. The Examiner газетінің хабарлауынша, иттерге арналған пансионат салу жоспарланған және L.G.R.C. ұйымынан қаржылай көмек түскен. 2002 жылдан бері Финляндияның жануарларды қорғау қауымдастығы (SEY) Жануарлар апталығы кезеңінде түрлі шаралар ұйымдастырып, мектептерге материалдар таратқан. 2006 жылы 27 қазанда Польша парламенті 4 қазанды Жануарлар күні деп белгілеу туралы қаулы қабылдады. Аргентинада бұл күнді 1908 жылдан бері 29 сәуірде атап өтеді, бұл күнді Буэнос-Айрес қаласының жануарларды қорғау қауымдастығының президенті Игнасио Лукас Альбаррасин ұйымдастырған. Альбаррасин 1926 жылы дәл сол күні қайтыс болғандықтан, бұл күн оған еліміздегі жануарлар құқығын қорғау қозғалысын бастағандығы үшін құрмет көрсету үшін де арналған. 2003 жылдан бері Дүниежүзілік жануарлар күнін Ұлыбританиядағы жануарларды қорғау жөніндегі қайырымдылық ұйымы Naturewatch Foundation үйлестіреді және 2023 жылғы мерекеге арналған жаңа Дүниежүзілік жануарлар күні веб-сайты іске қосылды.