Кіріспе

Американдық молекулалық биолог
Ричард Лоунсбери сыйлығы (1989)
Перл ЮНС сыйлығы (2002)
Гайрднер қоры халықаралық сыйлығы (2003)
Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (2004)
ForMemRS (2014) 1963 жылы Стюйвесант орта мектебін бітірді (Брюс Буэно де Мескита және Александр Розенбергпен бірге), 1967 жылы Колумбия университетінен бакалавр, ал 1971 жылы Джонс Хопкинс университетінен медицина докторы дәрежесін алды. Дегенмен, ол медицинаға лайықты емес еді және кафедра меңгерушісіне клиникалық тәжірибеден бас тартатынына уәде берген соң бітірді. Ол өзінің шақыруын зерттеуде тапты және сол жылдың соңында Колумбияға оралды, ақырында 1978 жылы толық профессор атанды.

Зерттеу және мансап

1970 жылдардың аяғында Аксель, микробиолог Саул Дж. Сильверштейн және генетик Майкл Х. Виглер трансфекция арқылы котрансформация әдісін ашты. Бұл процесс шетелдік ДНК-ны қабылдаушы жасушаға енгізіп, белгілі бір белоктарды өндіруге мүмкіндік береді. Бұл әдісті қамтитын патенттер тобы, қазір "Аксель патенттері" деп аталады, 1980 жылдың ақпанында тіркелді және 1983 жылдың тамызында жарияланды. Фармацевтикалық және биотехнологиялық компанияларда жүргізілетін рекомбинантты ДНК зерттеулеріндегі маңызды процесс ретінде бұл патент Колумбия университеті үшін өте табысты болды, бір кезде жылына шамамен 100 миллион доллар табыс әкеліп, лицензиялық кірістер бойынша жетекші университеттер тізімінде алдыңғы қатарда тұрды. Бак пен Аксель иіс сезу рецепторларын клондап, олардың G белоктарымен байланысқан рецепторлар отбасысына жататынын көрсетті. Егеуқұйрықтың ДНК-сын талдау арқылы олар сүтқоректілер геномында иіс сезу рецепторлары үшін шамамен мың түрлі ген бар екенін анықтады. Бұл зерттеу иіс сезу механизмдерін генетикалық және молекулалық деңгейде зерттеуге жол ашты. Кейінгі жұмыстарында Бак пен Аксель әрбір иіс сезу нейронының тек бір ғана иіс сезу рецепторының белгісін білдіретінін және бірдей рецепторды білдіретін барлық нейрондардан келетін сигналдар иіс сезу бағанасының арнайы гломерулусымен қабылданатынын көрсетті. Аксельдің негізгі зерттеу қызығушылығы – мидың иіс сезуді қалай қабылдайтыны, атап айтқанда, мидың нақты иіс сезу рецепторларына сезімтал бөліктерін анықтау. Ол Колумбия университетінің Университет профессоры, Колумбия университетінің Медицина және Хирургия колледжінің биохимия және молекулалық биофизика, сондай-ақ патология профессоры және Говард Хьюз Медицина институтының зерттеушісі болып табылады. Нейробиологияға қосқан үлесінен өзге, Аксель иммунология саласында да маңызды жаңалықтар ашты, және оның зертханасы ВИЧ инфекциясы мен иммунорецептор CD4 арасындағы байланысты алғашқылардың бірі ретінде анықтады. Ғалым ретіндегі қызметінен бөлек, Аксель нейробиология саласындағы көптеген жетекші ғалымдарға ұстаздық етті. Оның жеті шәкірті Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болды, ал қазіргі уақытта оның алты шәкірті Говард Хьюз Медицина институтының зерттеушілер мен жас ғалымдарды марапаттау бағдарламаларына қатысуда.

Марапаттар мен құрметтер

Нобель сыйлығынан басқа, Аксель көптеген марапаттар мен құрметке ие болды. 1983 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі және Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 2005 жылы Аксель Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасы сыйлығын алды. 2007 жылы Аксельге «Қос спираль» медалі табысталды. Ол CSHL Double Helix Medal құрметті марапатының иегері атанды және 2014 жылы Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі (ForMemRS) болып сайланды. Оның үміткерлігінде:

Жеке өмір

Аксель иіс сезу саласындағы пионер және ғалым Корнелия Баргманнға үйленген. Бұрын ол Колумбия университетінің медициналық орталығында әлеуметтік жұмыскер қызметін атқаратын Энн Аксельге үйленген еді. Өте бойы ұзын болғандықтан Аксель орта мектепте баскетбол ойнаған.