Кіріспе

Афинаның жартылай мифтік патшаларының соңғысы (б.з.д. 1089–1068 жылдары)

Кодрус (/'//kɒ//d//r//ə//s/; /'//k//oʊ//d//ə//s/; грек тілінде: Κόδρος, Kódros) Афинаның жартылай мифтік патшаларының соңғысы болды (б.з.д. 1089–1068 жылдары). Ол – патриотизм мен өзінен бұрынғылардың қаһармандығының ежелгі үлгісі. Оның орнын ұлы Медон басты, ол патша ретінде емес, Афинаның бірінші архоны ретінде билік етті. Ол өзінің әкесі Мелант арқылы теңіз құдайы Посейдонға тегін жегізгенін айтады. Кодрус туралы әңгіменің ең ерте нұсқасы Афиналық Ликургтың Леократқа қарсы төртінші сөзінен алынған. Пелопоннеске дорийліктердің шапқыны кезінде (б.з.д. 1068 ж. шамасында) Иппоттың ұлы Алет басқарған дорийліктер Дельфи оракулынан кеңес сұрады, оракул патшаға зиян келмесе, шапқындары сәтті болады деп болжады. Афина патшасының өлімі ғана Афинаның қауіпсіздігіне кепілдік береді деген болжам патшаның құлағына жетті. Афина осы уақытқа дейін Грекияның көп бөлігін бағындырғаннан кейін, шетелдік соғыс тайпасының қолына түсетінін білген Кодрус патша, халқының амандығы үшін өзінен бұрынғылардың қаһармандығын көрсетіп, өмірін құрбан етті. Ол шаруа кейпінде өзен арғы жағындағы дорийліктердің лагеріне жетіп, дорийлік сарбаздардың тобын ашуландырды. Ол қақтығыста қаза тапты, ал дорийліктер Кодрус өлтірілгенін білген соң, болжамдағы жеңілістен қорқып, шегінуге мәжбүр болды. Осы оқиғалардан кейін, ешкім Кодрусқа мұрагер боламын демеді, сондықтан патшалық атағы жойылды, орнына архон атағы қойылды. Аристотель (немесе оның шәкірттерінің бірі) «Афиналықтардың Конституциясы» еңбегінде, Кодрус әулетінің архон атағының пайдасына патшалық атақты жойғанын, содан кейін тағы 11 архон билік еткенін айтады.