Кіріспе

Эоцен дәуіріндегі етқоректі тұяқтылардың жойылған туысы.

Andrewsarchus (,/æ//n//d//r//uː/'/s//ɑr//k//ə//s/) – Қытайдағы орта эоцен кезеңінде өмір сүрген, жойылған тұяқтылар туысы. Оған екі түр жатады: A. mongoliensis және A. crassum. Бұрын Mesonychidae немесе Arctocyonidae тұқымдастарына жатқызылған, бірақ қазір ол Andrewsarchidae жеке тұқымдасының жалғыз өкілі саналады. Негізінен толық бас сүйегі және жеке тістері ғана белгілі, ол құрлықтағы ең ірі етқоректі сүтқоректі жануар деп есептелгенімен, бұл мәртебе даулы.

Таксономия

Andrewsarchus mongoliensis 1924 жылы Генри Фэрфилд Осборн Ішкі Монголияның Ирдин Манха формациясынан табылған жартылай бас сүйегі үшін атады. Туыс Рой Чапман Эндрюстің құрметіне аталған, ол оны тапқан экспедицияның жетекшісі болды, ал оның тегіне ежегі грек тіліндегі "архос" (ἀρχός, "билеуші") сөзі қосылды. Екі түр де A. mongoliensis-тің кіші синонимі саналады. Andrewsarchus – Andrewsarchidae тұқымдасының жалғыз өкілі, оны Фредерик Сзэлай және Стивен Джей Гулд 1966 жылы атады. Алғашқыда ол Mesonychidae тұқымдасының кіші тұқымдасы ретінде сипатталған.

Сипаттама

Эндрюархты алғаш сипаттағанда Осборн оны ең ірі құрлықтағы, ет жейтін сүтқоректі деп есептеді. A. mongoliensis голотиптік бас сүйегінің ұзындығына және Mesonyx пропорцияларын қолдана отырып, ол жалпы дене ұзындығы мен дене биіктігін бағалады. Дегенмен, энтелодонттармен бас сүйегі мен тістерінің ұқсастықтарын ескере отырып, Szalay және Gould оның пропорциялары мезонихидтерге қарағанда оларға көбірек ұқсас екенін және Осборнның бағалауларының дұрыс болмағанын айтты. Олар сондай-ақ оның барлық нәрсені жейтін жануар болғанын ұсынды. Бұл идеялар Эндрюарх пен энтелодонттар арасындағы жақын филогенетикалық байланыспен де қолдалады.