Кіріспе

Солтүстік Америкадағы *Aenocyon* туысының жойылған түрі

Speciesbox
| name = Dire wolf
| fossil range =
| image = Canis dirus Sternberg Museum.jpg
| image upright = 1.1
| image caption = Sternberg табиғат тарихы мұражайында орнатылған қаңқа
| parent authority = Merriam, 1918
*Canis ayersi* Sellards, 1916 (/iː//'//n//ɒ//s//aɪ//.//ɒ//n// //'//d//aɪ//r//ə//s/) – құрып кеткен иттің бір түрі. Қасқыр қасқыр Америкада (Шығыс Азиядан бірнеше мәліметтер бар) Кейінгі Плейстоцен және Ерте Холоцен дәуірлерінде (125 000–9 500 жыл бұрын) өмір сүрген. Бұл түр 1858 жылы, алғашқы үлгі табылғаннан кейін төрт жыл өткен соң аталды. Екі түршесі белгілі: *Aenocyon dirus guildayi* және *Aenocyon dirus dirus*. Оның қазбаларының ең үлкен коллекциясы Лос-Анджелестегі Ранчо Ла Бреа шайырлы көлдерінен алынған. Қасқыр қасқырдың қалдықтары Солтүстік Американың жазықтары, далалары және орманды таулы аймақтарының, Оңтүстік Американың шөлейтті саванналарының сияқты кең ауқымды орталарда табылған. Осы жерлердің биіктігі теңіз деңгейінен бастап қасқыр қасқырдың қазбаларына дейін жетеді. 42° солтүстік ендігінен солтүстікке қарай қасқыр қасқырдың қазбалары сирек кездеседі; осы ендіктен жоғары тек бес расталмаған хабарлама бар. Бұл шектеу температураға, жемге немесе осы кезде болған Лаврентид және Кордильера мұздықтарының жақындығына байланысты тіршілік ортасының шектеулеріне байланысты деп есептеледі. Қасқыр қасқырдың мөлшері ең ірі қазіргі сұр қасқырлар (*Canis lupus*) сияқты болды: Юкон қасқыры және солтүстік-батыс қасқыры. *A. d. guildayi* орташа салмағы ал эми *A. d. dirus* орташа салмағы болды. Оның бас сүйегі мен тістері *C. lupus* тістерімен сәйкес келеді, бірақ оның тістері үлкен, кесу қабілеті жоғары, ал ие тістеріндегі тістеу күші кез келген белгілі *Canis* түрінен күштірек. Бұл ерекшеліктер Плейстоценнің соңғы мегагербиворларына аң аулауға бейімделу деп есептеледі, ал Солтүстік Америкада оның жеміне батыс жылқылары, жер қасқырлары, мастодонттар, ежелгі бизондар және түйелер кіргені белгілі. Оның жойылуы оның негізгі жеміне байланысты төртіншілік жойылу оқиғасы кезінде болды. Оның мегагербиворларға тәуелділігі, климаттың өзгеруі және басқа түрлермен бәсекелестік немесе осы факторлардың үйлесімі жойылу себебі ретінде ұсынылды. Қасқыр қасқырлар 9 500 жыл бұрынға дейін өмір сүрген.

Таксономия

1850-ші жылдардан бастап АҚШ-та жойылып кеткен ірі қасқырлардың қаңқа қалдықтары табыла бастады, олардың барлығы бір түрге жататыны бірден анық болған жоқ. Кейіннен *Aenocyon dirus* деп аталатын түрге байланысты алғашқы үлгі 1854 жылдың ортасында Индиана штатының Эвансвилл қаласы маңындағы Огайо өзенінің арнасынан табылған. Жақ тістері сақталған қазбаланған жақ сүйегін геолог Джозеф Гранвилл Норвуд Эвансвилл қаласының коллекционері Фрэнсис А. Линктен алған. Палеонтолог Джозеф Лейди бұл үлгінің жойылып кеткен қасқыр түрінің қалдығы екенін анықтады және оны *Canis primaevus* деп сипаттады.