Дерек Валдинг: Манитоба саяхатшысы және үкіметті құлатқан депутат

Кіріспе

Дерек Джеймс Уолдинг (9 мамыр 1937 - 23 сәуір 2007) – Канаданың Манитоба провинциясындағы саясаткер. Ол 1971 жылдан 1988 жылға дейін Манитоба заңнамалық ассамблеясының депутаты болды және 1982 жылдан 1986 жылға дейін ассамблея спикері қызметін атқарды. Уолдинг Манитобаның Жаңа демократиялық партиясының (ЖДП) мүшесі болды. 1988 жылы ол партиясының бюджетіне қарсы дауыс беріп, Говард Паули басқаратын ЖДП үкіметін құлатты. Бұл Канада тарихында көпшілік дауыспен билік партиясының өзінің бір депутатының дауысымен жеңіліске ұшыраған алғашқы жағдай болды.

Ерте өмір және мансап

Уолдинг Англияның Нортгемптоншир графтығындағы Рашден қаласында дүниеге келді және Веллингборо грамматикалық мектебінде білім алды. Ол үш жыл Корольдік Иннискиллинг Фузилерлер қатарында қызмет етті, соның ішінде Батыс Берлинде де болды. 1961 жылы Канадаға көшіп, Виннипегте диспансерлік оптик және контактты линза шебері ретінде жұмыс істеді. Уолдинг Ұлыбританиядағы Лейбористік партияны қолдаған. 1963 жылы Канададағы осыған ұқсас Жаңа Демократиялық партияға қосылып, 1960-шы жылдары партияның провинциялық атқару комитетінде қызмет етті.

Саяси мансап

Уолдинг алғаш рет 1969 жылғы провинциялық сайлауда Манитоба заң шығарушы жиналысына үміткер болды. Ол бастапқыда Радисонның солтүстік-шығыс Виннипег аймағында NDP тікелей кандидаттығына үміттенеді, бірақ Гарри Шафранскиден жеңілді. Кейіннен ол жақын орналасқан Сент-Витал аймағында партияның кандидаттығына алынды және прогрессивті консерватор кандидат Джек Хардиге бар болғаны 23 дауыспен есе жіберді. Харди 1971 жылдың ақпанында заң шығарушы жиналыстан кетіп қалды, ал Уолдинг оның орнына қосымша сайлауда NDP кандидаттығына ұсынылды. Ол либерал кандидат Дэн Кеннедиді 295 дауыспен тікелей жеңіп, шамалы айырмамен сайланды. Бұл нәтиже, сол күні өткен тағы бір қосымша сайлаудағы жеңіспен бірге, премьер-министр Эдвард Шрайерге провинциялық заң шығарушы жиналыста тұрақты көпшілік үкімет құруға мүмкіндік берді. Уолдинг Шрайер үкіметін тыңғылықты қолдады және сайлау округіндегі жұмысымен жақсы беделге ие болды. Ол сонымен қатар заң шығарушы жиналыстың жеке заңдар комитетін басқарды және оптик ретіндегі тәжірибесінен бас тартты. Уолдинг заң шығарушы жиналыстың ашық дауыс беру арқылы Шрайердің діни мектептерге мемлекеттік қаржыландыруды ұзарту шешіміне қарсы дауыс берді. Ол 1973 жылғы сайлауда Кеннедиден күшті қарсылыққа тап болды, бірақ 105 дауыспен жеңіске жетті. Жаңа демократтар 1977 жылғы провинциялық сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ Уолдинг жеке өзі үлкен артықшылықпен қайта сайланды. 1979 жылы Шрайердің Канаданың генерал-губернаторы болып тағайындалғаннан кейін, Уолдинг Сидни Гриннің уақытша NDP жетекшісі болуға жасаған сәтсіз әрекетін қолдады. Кейіннен ол партияның жетекшілік конференциясында сәтті үміткер Паулиді қолдады. 1981 жылғы провинциялық сайлауда NDP үкіметке оралды. Уолдинг кабинетке тағайындалмады, бірақ кейбіреулер осылай күткен еді. Оның орнына Паули оны 1982 жылдың 25 ақпанында заң шығарушы жиналыстың спикері етіп тағайындады. Келесі төрт жылда оның Паулимен қарым-қатынасы нашарлай түсті. 1983 және 1984 жылдары Уолдинг оппозициялық прогрессивті консерваторларға Паули үкіметінің француз тілінің құқықтарын қайта бекітуін тоқтатуға мүмкіндік берді. Бастапқыда консерваторлар заңға дауыс беру үшін палатаға кіруден бас тартты, ал Уолдинг олардың қатысуынсыз дауыс беруді шақырудан бас тартты. Нәтижесінде, әр заң шығару күнінің соңында бірнеше сағат бойы дабыл қағуға рұқсат берілді. Жаңа демократтар партиясының министрі Энди Анстетт дабылдың соғу уақытын шектегеннен кейін консерваторлар жиналысты толығымен бойкоттап, Уолдинг дауыс беруді шақырудан бас тартты. 1984 жылдың 21 ақпанында ол Паулидің заңнамалық күн тәртібін алға жылжыту туралы тікелей өтінішін қабылдамады. Соңында мәжіліс мәселе шешілмей тоқтатылды. Көптеген адамдар Уолдингтің шешімінің заңдылығына күмән келтірді. Ол кезде NDP-дан шығып, француз тілін қайта бекітуге қарсы болған Сидни Грин де Уолдинг консерваторларға заң шығару процесін бұзуға мүмкіндік бергені дұрыс емес деп мәлімдеді. Уолдингтің бұл әрекеттері партияның кейбір бөлімдері арасында оны жақтырмаушылыққа алып келді. 1986 жылы ол Сент-Виталдағы NDP кандидаттығына Джерри Унвин мен Сиг Лейзерден қарсылық көріп, екінші раундта Лейзерді бір дауыспен жеңді. Уолдинг 1986 жылғы жалпы сайлауда азайған көпшілікпен қайта сайланды. NDP шамалы көпшілікпен қайта сайланды, ал Паули Уолдингті спикер қызметіне қайта тағайындамады. Партияның қатардағы депутаты ретінде Уолдинг Паули үкіметінің бірнеше мәселесіне қарсы сөйледі. Ол әсіресе дискриминациялық деп санайтын тең мүмкіндіктер заңнамасына қарсы болды. Уолдинг 1988 жылдың 8 наурызында қаржы министрі Евгений Костыраға оны қолдайтынына уәде бергеніне қарамастан, партиясының бюджетіне оппозициялық түзетулерге дауыс берді. Жыл басында ұзақ жылдар бойы министрлік қызмет атқарған Лорен Дежардин заң шығару сессияларына қатысуын тоқтатты. Нәтижесінде Уолдингтің бұрынғы үкіметке көшкені Паули үкіметін құлатты. NDP одан кейін өткен жалпы сайлауда күйреп, Уолдинг үміткер болмады.

Walding first ran for the Manitoba legislature in the 1969 provincial election. He initially sought the NDP nomination in the northeastern Winnipeg division of Radisson, but he lost to Harry Shafransky. He was later recruited as the party's candidate for the nearby division of St. Vital, and lost to Progressive Conservative candidate Jack Hardy by only 23 votes. Hardy resigned from the legislature in February 1971, and Walding was nominated as the NDP candidate for the by election to succeed him. He was narrowly elected, defeating Liberal candidate Dan Kennedy by 295 votes. The result, along with another by election win on the same day, gave Premier Edward Schreyer a stable majority government in the provincial legislature. Walding served as a backbench supporter of the Schreyer government and developed a strong reputation for constituency work. He also chaired the private bills committee of the legislature and gave up his practice as an optician. Walding voted against Schreyer's decision to extend public funding to denominational schools in a free vote of the legislature. He faced a serious challenge from Kennedy in the 1973 election but won by 105 votes. The New Democrats were defeated in the 1977 provincial election although Walding was personally re elected with an increased plurality. After Schreyer's appointment as Governor General of Canada in 1979, Walding endorsed Sidney Green in his unsuccessful bid to become interim NDP leader. He later supported Pawley, the successful candidate, at the party's leadership convention. The NDP returned to government in the 1981 provincial election. Walding was not appointed to cabinet, as some had expected. Instead, Pawley appointed him as speaker of the legislature on February 25, 1982. Over the next four years, his relationship with Pawley became increasingly strained. In 1983 and 1984, Walding allowed the opposition Progressive Conservatives to stall passage of the Pawley government's re entrenchment of French language rights. Initially, the Conservatives refused to enter the chamber to vote on the legislation, and Walding refused to call a vote in their absence. As a result, the division bells were allowed to ring for several hours at the end of each legislative day. When NDP cabinet minister Andy Anstett restricted the amount of time that the bells could ring, the Conservatives boycotted the assembly entirely. Walding still refused to call a vote. On February 21, 1984, he refused a direct request from Pawley to move the legislative agenda forward. The house was eventually prorogued with the issue still unresolved. Many questioned the validity of Walding's decision. Sidney Green, who had left the NDP by then and also opposed French language re entrenchment, still argued that Walding was wrong to give the Conservatives a means to disrupt the legislative process. Walding's actions made him extremely unpopular with some segments of his party. He was challenged for the St. Vital NDP nomination in 1986 by Gerri Unwin and Sig Laser, and he defeated Laser by a single vote on the second ballot. Walding was re elected in the general election of 1986 with a reduced majority. The NDP was re elected with a narrow majority government, and Pawley did not reappoint Walding as speaker. As a backbencher, Walding spoke out against the Pawley government on several issues. He was particularly opposed to affirmative action legislation, which he regarded as discriminatory. Walding voted for an opposition amendment to his party's budget on March 8, 1988, despite having assured Finance Minister Eugene Kostyra that he would support it. Earlier in the year, longtime cabinet minister Laurent Desjardins had essentially ceased attending legislative sessions. As a result, Walding's defection toppled the Pawley government. The NDP was roundly defeated in the general election that followed, in which Walding was not a candidate.

Өлім және мұра

Ол 2007 жылы 69 жасында қатерлі ісікпен қысқа күрес салдарынан қайтыс болды. Оның өмірден өткен әйелі Валерия (2020 жылы қайтыс болды) және балалары Эндрю, Филипп және Кристин бар. Иан Стюарт Уолдингтің саяси карьерасы туралы «Тек бір дауыс: Джим Уолдингтің конституциялық жеңіліске кандидаттығы» (2009) атты кітап жазды. Стюарт Уолдингтің 1986 жылғы кандидаттықтағы жеңісі конституциялық реформа бойынша Мич-Лейк келісімінің жеңілісіне әкелген оқиғалар тізбегін бастады деп санайды.