Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс кешкі жиын шарабы
German late harvest wine
Шпетлезе (Spätlese) – толық піскен жүзімнен жасалған неміс шарабын белгілейтін термин, кешкі жиын шараптарының ең жеңіл түрі. Spätlese Германия шарап классификациясының Prädikatswein санатында Kabinett-тен көбірек піскен категория болып табылады, ал Австрияда Prädikatswein-нің ең төменгі деңгейі, онда Kabinett өзгеше жіктеледі. Екі жағдайда да Spätlese пісіп-жетілу деңгейі бойынша Auslese-ден төмен тұрады. Жүзімдер әдеттегі жиыннан кем дегенде жеті күннен кейін жиналады, сондықтан олар толық пісіп, қанттың мөлшері жоғарылайды. Ауа райына байланысты жүзімді кейінге қалдырып жинау, жаңбырдың егінді бүлдіру қаупін тудырады. Дегенмен, жылы жылдары және жақсы өсірілген жерлерде жиналған өнімнің көп бөлігі Spätlese деңгейіне жетеді. Шараптар тәтті немесе құрғақ болуы мүмкін; бұл пісіп-жетілу деңгейі, мысалы, Рислинг, Вайссер Бургунд және Грауер Бургунд жүзімдерінен жасалған құрғақ шараптарға өте қолайлы, себебі Auslese деңгейінде құрғақ шараптағы спирт мөлшері тым жоғары болып, шарапты теңгерімсіз қалдыруы мүмкін. Сондықтан, шараптың қалдық қанттылығының болғаны көптеген таңдаулар үшін артықшылыққа ие. Алайда, көптеген неміс шараптары дәстүрлі түрде құрғақ болады, ал қанттың мөлшері – шарапты теңгеріп тұратын жалғыз фактор емес. Құрғақ неміс шараптары өте теңгерімді болуы мүмкін және әдетте неміс шарап журналистерінен, одан көп қант қосылған шарапқа қарағанда жоғары баға алады. Көптеген Spätlese шараптары, әсіресе Рислинг жүзімінен жасалғандары, жақсы сақталады.
Spätlese (literal meaning: "late harvest"; plural form is Spätlesen) is a German wine term for a wine from fully ripe grapes, the lightest of the late harvest wines. Spätlese is a riper category than Kabinett in the Prädikatswein category of the German wine classification and is the lowest level of Prädikatswein in Austria, where Kabinett is classified in another way. In both cases, Spätlese is below Auslese in terms of ripeness. The grapes are picked at least seven days after normal harvest, so they are riper and have a higher sugar content. Because of the weather, waiting to pick the grapes later carries a risk of the crop being ruined by rain. However, in warm years and from good sites much of the harvest will reach Spätlese level. The wines may be either sweet or dry; it is a level of ripeness that particularly suits rich dry wines from Riesling, Weißer Burgunder, and Grauer Burgunder grapes for example, as at Auslese levels the alcohol levels may become very high in a dry wine, leaving the wine unbalanced, making wines with at least some residual sweetness preferable to most palates. However, most German wines are traditionally dry, and the amount of sugar is not the only factor balancing a wine. Dry German wines can be very balanced, and usually get higher ratings from German wine journalists than a comparable wine with more sugar. Many Spätlese wines will age well, especially those made from the Riesling grape.
Шлесс Йоханнисбергтегі Шпеттлестің курьері
Легенда бойынша, Шпетлезе санатының пайда болуы 1775 жылы Рейнгау шарап зауыты Йоханнисберг сарайында кездейсоқ жағдайда болды. 1718 жылдан бері Йоханнисбергте егін жинауды бастауға рұқсат Фулда князь-епископының күзгі курьер арқылы жазбаша түрде беріліп келді. 1775 жылы белгілі бір себептерге байланысты Фулда аббаттығы жіберген курьер 14 күнге кешікті. Бір деректер бойынша, аббаттықтың хабаршысы ресми егін жинау бұйрығын әкеліп бара жатқанда тоналыпты. Бұйрық келген кезде ақылды шіру пайда болған, бірақ егін жинауқа қарамастан жүргізілді, бірақ шіріген жүзімнен жасалған шарапқа үміт артылмады. Алайда, шарап күтілгендей нашар болмай, керісінше, таңғаларлықтай жақсы шықты. Шлосс Йоханнисберг ақылды шіруден зардап шеккен кешкі жиналған Шпетлезе шараптарын жасауға белсенді түрде кірісті. Сөйтіп, кешіккен курьерді Шпетлезерайтер деп атады. 1778 жылы Томас Джефферсон оған сыйға берілген Шпетлезе шарабын татып, оның тамаша дәміне қатты риза болды. Сондықтан ол Еуропадағы достарына Рейнгауға барып, шараптарды татып көруге және Америкаға бір жәшік әкелуге кеңес берді.
Legend has it that the introduction of the Spätlese category took place in the Rheingau winery Schloss Johannisberg in 1775, and happened by mere circumstance. Since 1718, permission to start harvest at Johannisberg was announced in writing from the Prince Bishop of Fulda by means of a so called autumn courier – Herbstkurier. In 1775, for some reason, the courier sent out by the abbey at Fulda was delayed for 14 days. According to some, the abbey's messenger was robbed on the way to bring the official harvest picking order. By the time the order finally arrived noble rot had set in, but the harvest was carried out anyway, although no high hopes were staked on the wine from the rotten grapes. But rather than a failed product, the wine turned out to be surprisingly good. Schloss Johannisberg began actively seeking to produce late harvest – Spätlese – wines affected by noble rot. The delayed courier therefore became referred to as the Spätlesereiter. In 1778 Thomas Jefferson tasted a bottle of Spätlese that was given to him and was so impressed that he advised friends who were in Europe to go to the Rheingau to experience the wines and bring a case back to America.
Қосымша Prädikat деңгейлері
Жүзімді іріктеу негізінде әртүрлі деңгейдегі кеш жиналған шараптар үшін терминология 1787 жылы Auslese ("Таңдаулы өнім") термині енгізілгеннен бастап пайда болды, ал кейіннен қосымша деңгейлер қосылды. Осы дамудың кілті – пісіп жеткендігінің деңгейі мен ботритис жұққандығы бойынша жүзім шоғындарын және жемістерін іріктеу, осылайша бір жүзімдіктен әртүрлі шараптар жасалды. Сондықтан бастапқы Spätlese термині кез келген кеш жиналған шарапты білдірді, ал 1775 жылғы алғашқы Spätlese шарабы асыл шіруге ұшыраған жүзімдерден жасалған, олардың дәмдік қасиеттері нашарлаған және өте тәтті шарап берген. Мұндай шарап қазіргі заманғы Spätlese шарабына толық сәйкес келмейді. Осындай сипаттағы жүзімдер жеке винификацияланса, қазіргі терминологияда Beerenauslese шарабын берер еді, ал егер мұндай ботритис жұққан жүзімдер сау жүзімдермен араластырылса, онда шарап Auslese деңгейінің жоғарғы шебіне жатқызылуы мүмкін.
Terminology for different levels of late harvest wines, based on grape selection, were then introduced starting with Auslese ("Select harvest") being introduced in 1787, and additional levels added later. The key to these developments was selection of bunches and grapes by level of ripeness and botrytis, thus giving different wines from the same vineyard. Therefore, the initial Spätlese terminology was for any late harvest wine, and the initial 1775 Spätlese wine was made from grapes that were affected by noble rot to the extent that they appeared unpalatable, and gave a very sweet wine. Such a wine would not really correspond to a modern day Spätlese. Grapes of this character, vinified by themselves would rather give a Beerenauslese in modern terminology, and if bunches of such botrytis affected grapes were mixed with more or less healthy bunches, it seems likely that the wine would be classed in the upper end of the Auslese range.
Кейінгі тарих
1971 жылғы неміс шарап заңында Spätlese Prädikat қазіргі түсінігін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы жылдары Германияның көптен бері танымал болған жартылай тәтті шараптары кеңірек таралды, себебі ашыту процесін тоқтату және Süssreserve қолдану сияқты жаңа әдістер енгізілді. Spätlese шараптары толық тәтті емес, жартылай тәтті шараптардың "жоғарғы деңгейін" көрсетеді, өйткені оларды қант қосу арқылы күшейтуге рұқсат етілмейді. 1980-жылдардан бастап, тіпті 1990-жылдардан бастап Германияда құрғақ шараптардың өндірісі күрт өсті. Осылайша, көптеген шарап заводтарында "Spätlese trocken" деп белгіленген шараптар ең жақсы құрғақ шараптарды білдірді. 2000-жылдардың басында Grosses Gewächs және Erstes Gewächs сияқты жаңа белгілер кеңінен қолданыла бастады, нәтижесінде қалған Spätlese trocken шараптары екінші дәрежелі ең жақсы құрғақ шараптарды көрсетеді. 1985 жылғы диэтиленгликоль дауынан кейін жартылай тәтті шарап санатынан бас тартып, құрғақ шарап өндірісіне көшкен Австрияда Spätlese шараптары Германияға қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі.
In the 1971 German wine law, the Spätlese Prädikat was given its present interpretation. In the early post World War II era, the semi sweet wines that Germany for long has been associated with became more common, since new methods by stopping fermentation and using Süssreserve were introduced. The Spätlese wines represents the "high end" of these semi sweet, rather than fully sweet, wines, since they are not allowed to be chaptalized. From the 1980s, and even more from the 1990s, production of dry wines became much more common in Germany. Thus, wines designated "Spätlese trocken" in many cases came to represent the best dry wines from many wineries. From the early 2000s, the new designations Grosses Gewächs and Erstes Gewächs have become more common, with the result that remaining Spätlese trocken wines rather represents the second best dry wines. In Austria, which largely abandoned the semi sweet wine category in the wake of the 1985 diethylene glycol scandal in order to concentrate more on dry wines, Spätlese wines are much less common than in Germany.