Кіріспе

Перу және Чилиде жасалған жүзім спирті

Писко – Перу және Чилидің шарап жасау аймақтарында өндірілетін түссіз немесе сары, қызғылт сары түсті спирттік сусын. Оның артықшылығы – жергілікті өсірілген жемістердің көп болуы және шалқары жерлерге тасымалданатын алкогольдік ішімдіктер көлемін азайту.

Ертедегі Агуардиентес

Жаңа Испания Вице-корольдігінің көп бөлігінде, жүзімдіктердің саны өте аз болғандықтан (көбінесе қасиетті шарап өндіру үшін), Перу Вице-корольдігінің кейбір аймақтары жүзім өсіруге өте қолайлы еді. 1560 жылға қарай Перуде саудаға арналған шарап өндіріле бастады, және уақыт өте келе аймақта маңызды шарап өнеркәсібі қалыптасты. Ол испан меркантильді саясатына соншалықты күшті және қауіпті болды ki, 1595 жылы испан коронасы өз шарап өнеркәсібінің экспортын қорғау үшін Америкада жаңа жүзімдіктер құруға тыйым салды; алайда, бұл бұйрық көбінесе орындалмады. Шараптан писко айдау процесі 17 ғасырдың басында, осы қысымға жауап ретінде белсенді түрде басталды.

Перулік писконың құлдырауы

Тарихшылар алғашқы жүзімнің 1553 жылы импортталғанын мәлімдейді. Писко өндірісі 16 ғасырдың соңында басталды. Ашыту және дистилляция процесінен кейін жүзім шырыны спирттік ішімдікке айналдырылды. Бұл шырын писко деп аталатын саз құмыраларда сақталды. 1687 жылғы Перу жер сілкінісі Перудің оңтүстік жағалауының барлық бөлігіне әсер етті, нәтижесінде Вилла-де-Писко және Ика қалалары қирады. Зардап шеккен аймақтағы шарап погребтері құлап, саз ыдыстар сынды, бұл елдің шарап өндіру өнеркәсібінің күйреуіне әкелді. Испан Америкасындағы Иса қоғамының таратылуымен, иезуиттердің жүзімдіктері аукционға қойылды, ал жаңа иелерінің көпшілігі иезуиттердің білімі мен тәжірибесіне ие болмады, бұл өндірістің азаюына себеп болды.

Өндіріс процесі

Писко дайындау процесінің бәрі Мускат немесе Италия жүзімі деп аталатын белгілі бір жүзімдердің ашытылуынан басталады. Содан кейін жүзім мыс ішкіліктерде дистилленеді. Бірақ, осыған дейін жүзімді таптау процесінен өту керек. Жүзімді таптау әдетте Перу жағалауындағы құрғақ ыстықтан сақтану үшін күндіз жүргізіледі. Адамдар тобы қысымға таралып, шамамен 6 рет жүзімді таптап тұрады. Осы процесте олар ән айтып, әзілдесіп, писко пуншы ішіп, уақытты жақсы өткізеді. Содан кейін жүзім шырыны пунтая деп аталатын толығу ыдысына құйылады. Мұнда шырын 24 сағат бойы тұрады. Кейін шырын ашыту ванналарында қалпына келтіріледі. Ашыту процесі әдетте 7 күнге созылады. Бұл жүзім қабығындағы табиғи ашытқылардың қантты сіңіріп, оны спиртке айналдыруы үшін қажет. Әдетте, писко өндірушілер ашыту температурасын бақылап, ыстық көтерілмеуіне мұқият қарайды. Әйтпесе, жүзімнің табиғи хош иісі буланып кетеді, бұл жоғары сапалы писко үшін өте маңызды ерекшеліктерді бермейді. Ашыту процесі аяқталған соң, писко үлкен мыс ішкіліктерде дистилленеді.

Экологиялық мәселелер

Чили писконың таза және экологиялық тұрғыдан қауіпсіз өндірісі үшін қадамдар жасады. Ластанумен күресу және бәсекеге қабілеттілікті арттыру мақсатында Ұлттық Таза Өндіріс Кеңесі писко өндірушілермен және писко жүзімінің агрономдарымен ынтымақтастық орнату туралы келісімге келді, Таза Өндіріс Келісіміне (ТӨК) қол қойды. Capel компаниясы өздігінен 800 миллионнан астам CL$ инвестициялады. Перуде писко өндірісі қолөнерлік болып қала береді және бөтелкеге құю алдында физикалық, химиялық немесе органикалық қасиеттерін өзгертпейді. Писко ескіргеннен кейін бірден бөтелкеге құйылуы керек, өзгертпей немесе иісін, дәмін немесе сыртқы түрін өзгерте алатын ешқандай өнім қосылмайды.

Түпнұсқа атауы

Писко таңбасының пайдалану құқығы Перу мен Чили арасында қызу даудың нығанында, бірақ тарихшылардың көпшілігі писконің Перуде пайда болғанына сенеді. Перу «писко» терминін тек Перуде өндірілген өнімдер үшін пайдалануға эксклюзивті құқық талап етеді, бірақ басқа елдерді осы пікірге көндіруге толыққанды қол жеткізе алмады. Чили, керісінше, «писко» терминін жалпылама деп есептейді және бұл спирттің жүзімнен жасалған алкогольдік сусынның бір түрі екенін (виски мен водка сияқты) көрсетеді. Олар бұл атау екі елде де өндірілетін ұқсас жүзімнен жасалған спирттік ішімдіктерді белгілеу үшін қолданылатынын, сондай-ақ Чилидің Атакама және Кокимбо аймақтарына бұл атауды пайдалануға рұқсат бергенін айтады. Ірі нарықтардағы елдер (мысалы, Еуропалық Одақ, АҚШ, Франция, Италия, Мексика, Канада, Австралия және т.б.) Перу және Чили өнімдерін «писко» деп тануға көбінесе рұқсат береді. Еуропалық комиссия писконың Перуде шыққандығын мойындайды, бірақ Чилиде өндірілген өнімдерге де бұл атауды қолдануға рұқсат етеді.

Тұтыну

Чилиде адам басына шаққандағы писко тұтынуы жылына 3 литрді құрайды; писко өндірісінің шамамен 18 пайызы құнды писко болып табылады. 2008 жылы Перудегі жан басына шаққандағы жылдық тұтыну 0,5 литр деп хабарланды және өсуде (рум мен вискидің үлесі төмендегенімен, виски Перуде ең танымал спирттік ішімдік болып қалады). 2014 жылғы мәліметтерде ішкі нарықта жылына 3,5 миллион литрге өсім тіркелді. Перу пискосының ең ірі импортері Чили, 2016 жылы импорт құны шамамен 1,6 миллион АҚШ долларын құрады. АҚШ екінші ірі импортер болып табылады, импорт құны шамамен 1,4 миллион АҚШ долларын құрайды.