Кіріспе

Шарап жүзімінің түрі

тегі

Малвасия (malvaˈziːa), сондай-ақ Малвазия деп те аталады, Жерорта теңізі аймағында, Балеар аралдарында, Канар аралдарында және Мадейра аралында тарихи түрде өсірілген, бірақ қазір әлемнің көптеген шарап өндіру аймақтарында кездесетін шарап жүзімінің бірнеше түрінің жиынтығы. Бұрын Malvasia, Malvazia және Malmsey атаулары Malvasia негізіндегі шараптарды белгілеу үшін жиі алмастырыла қолданылған; алайда, қазіргі энологияда "Malmsey" атауы Malvasia жүзімінен жасалған Мадейра шарабының тәтті түріне қатысты ғана қолданылады. Осы тұқымға Malvasia bianca, Malvasia di Schierano, Malvasia negra, Malvasia nera di Brindisi, Malvasia di Candia aromatica, Malvasia odorosissima сияқты жүзім түрлері жатады.

Малвасия шараптары Грецияда (Пелопоннес, Киклад аралдары және Крит аймақтары), Италияда (Фриули Венеция Джулия, Ломбардия, Апулия, Сицилия, Липари, Эмилия-Романья және Сардиния), Словенияда (Истрияны қоса алғанда), Хорватияда (Истрияны қоса алғанда), Корсикада, Пиреней түбегінде, Канар аралдарында, Мадейра аралында, Калифорнияда, Аризонада, Жаңа Мексикада, Австралияда және Бразилияда өндіріледі. Бұл жүзімдер ақ (немесе сирек қызыл) үстел шараптарын, десерт шараптарын және осы атпен аталатын күшті шараптарды жасау үшін қолданылады, сондай-ақ кейде Vin Santo сияқты шарап қоспаларының бір бөлігі ретінде пайдаланылады.

Тарих

Ампелографтардың көпшілігі Мальвасия тұқымдас жүзімдердің көне текті екенін, ең болмаса Грекияның Крит аралында пайда болғанын санайды. "Мальвасия" атауы Италиядағы Монемвасия қаласының атынан шыққан. Бұл қала Лакония жағалауындағы орта ғасырлық және ерте Ренессанс дәуіріндегі Византия бекінісі болған. Қаланың порты шығыс Пелопоннес және мүмкін Циклад аралдарында өндірілген шараптар үшін сауда орталығы қызметін атқарды. Орта ғасырларда венециялықтар Мальвасия шарабын саудалауда осыншалықты дамығандықтан, Венециядағы саудагерлердің шарап дүкендері "malvasie" деп аталды. Малмси орта ғасырларда Грекиядан экспортталатын үш маңызды шараптың бірі болды. (Басқа мысалдар үшін Румни шарабы мен Крит шарабына қараңыз). Англияның IV Эдуарды ағасы, Кларенс герцогі I Джордж Плантагенеттің мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен соттағанда, оның жеке жазасы (1478 ж.) Шекспирдің "Ричард III" пьесасында көрсетілгендей, "малмси шарабына батырылудан" тұрған. Монемвасия мен Кандия есімдері қазіргі жүзім сорттарына берілген. Грекияда Монемвасия деп аталатын сорт бар, ол порттың атымен аталған, бірақ қазір негізінен Циклад аралдарында өсіріледі. Батыс Еуропада Malvasia-ның кең таралған түрі Malvasia Bianca di Candia (Криттің ақ малмсиі) деп белгілі, себебі оның осы аймақта пайда болғаны айтылады. Монемвасия жүзімінің Батыс Еуропалық Мальвасия сорттарының ата-тегі екені ұзақ уақыт бойы саналып келді, бірақ соңғы ДНК-талдау Монемвасия мен кез келген Мальвасия сорттарының арасындағы тығыз байланысты көрсетпейді. Дегенмен, ДНК-талдау Грекияда кеңінен өсірілетін Атири шарап жүзімінің Мальвасияның ата-тегі екенін көрсетеді.

Жүзім сорттары мен шарап өндіру аймақтары

Малвазияның көптеген сорттары Малвазия бланкаға тығыз байланысты. Бірақ, ерекше жағдай – Малвазия ди Кандия деп аталатын сорт, ол Малвазияның ерекше, бөлек тармағы болып табылады. Малвазия бланка Италия, Каталониядағы Ситжес қаласы (оның атақты Малвазия де Ситжес сортымен бірге), Калифорнияның Сан-Хоакин алқабы және Грекияның Парос және Сирос аралдары сияқты әлемнің көптеген жерлерінде кеңінен өсіріледі.

Мальвасия де Ситжес

Каталонияда 14 ғасырдың басынан бері тіркелген. Аңыз бойынша, Роджер де Флор басқарған Алмогавер флотының әскери сарбазы Жерорта теңізінің шығысынан малвазияның бұтасын әкелген. Бірақ Рамон Мунтанердің 1325 жылғы Хроникасы оның атын, құнын және тегін мойындайды. Орта ғасырлардан бастап филлоксера пайда болғанға дейін ол кеңінен өсіріліп, экспортталды. Малвазияның шілге және басқа да ауруларға бейімділігіне байланысты, оны өсіру қазір қатты азайды, бірақ одан жасалған шараптар әлемдік деңгейде жоғары бағаланады. Бұл сорт қазір Ситжес және оның төңірегіндегі ауылдық жерлерде ғана өсіріледі. Ашытылған жүзім шырыны хош иісті, тәтті, жоғары спиртті құрамы бар сусынға айналады, оны көбінесе тойлардан және хатонадалардан кейін ішеді. Дегенмен, ол түрлі ет тағамдарын дайындауда қолданылады, мысалы, құрмамен қаздың кеудесі немесе шошқаның аяқтары. Оның ерекше хош иісі теңізге жақындығы, кеш жиналатындығы, сондай-ақ шараптың жоғары спирттілігі мен қышқылдығы сияқты факторлардың нәтижесі болып табылады. Malvasia de Sitges – Пенедес және Каталония аталымдарында рұқсат етілген жүзім сорты.

Жалпы синонимдер

Малвазияның әртүрлі түрлері кең ауқымды синонимдермен танымал, оның ішінде Германияда Malvasier, Истрияда Malvazija және Malvazia. Атаулары ұқсас болғанымен, "Malvoisie" деп аталатын француз жүзімдерінің сорттары (бұл жиі қолданылатын синоним) Малвазиямен байланысты емес. Бір ғана ерекшелік болуы мүмкін – Корсиканың Malvoisie, ампелографтардың пікірінше, ол Малвазиямен туысты болуы мүмкін Vermentino жүзімі болуы мүмкін.

Жүзім шаруашылығы

Малвазияның көптеген сорттарының арасында айырмашылықтар болғанымен, оның түбіртектерінің ортақ ерекшеліктері бар. Малвазия көбінесе құрғақ климатты ұнатады және жақсы дренаждалған, еңісті жерге отырғызылады. Ылғалды жағдайда жүзім қыстырғыш және шіру сияқты әртүрлі ауруларға шалдығуы мүмкін. Оның тамыр жүйесі орташа күшті және тиісті бақылау болмаса, жоғары өнімділікке қабілетті. Кейбір компаниялар кейде "Malvasia" немесе "Malvazia" деген атауды жылдық емес Мадейра шараптары үшін қолданады, әсіресе португал тілінде сөйлейтін елдерге сатылатындар үшін. Англия тарихында Малмси шарабы Англия королі IV Эдуардтың інісі, Кларенс герцогы I Джордж Плантагенеттің өлімімен байланыстырылады. Ол мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталғаннан кейін, 1478 жылдың 18 ақпанында Тауэрде, дәстүр бойынша Боуер мұнарасында жасырын түрде өлім жазасына кесілді. Осы оқиғадан кейін көп ұзамай, ол Малмси шарабының бөшкесіне батырылып өлді деген қауесет тарады.