Кіріспе

Көлік ақуыздарының тобы

Пориндер – жасушалық мембрананы кесіп өтетін және молекулалардың таралуына арналған тесік ретінде қызмет ететін бета-баррель ақуыздары. Басқа мембраналық көлік ақуыздарынан өзгеше, пориндердің мөлшері пассивті диффузияға мүмкіндік береді, яғни олар әртүрлі молекулаларға арналған арналар болып табылады. Олар грам-теріс бактериялардың сыртқы мембранасында, кейбір грам-оң микобактерияларда (миколь қышқылы бар актиномицеттерде), митохондрияның сыртқы мембранасында және хлоропласттың сыртқы мембранасында (сыртқы пластид мембранасында) кездеседі.

Ұяшықтық рөлдері

Пориндер – бактериялар мен эукариоттардың мембраналарындағы сумен толтырылған тесіктер және каналдар. Археяларда да поринге ұқсас каналдар табылды. "Нуклеопорин" термині ядролық қабықтағы ядролық тесіктер арқылы тасымалдауды қамтамасыз ететін басқа белоктарды білдіреді екенін ескеріңіз. Пориндер, негізінен, мембрана арқылы әртүрлі мөлшердегі және зарядталған гидрофильді молекулаларды пассивті түрде тасымалдауға қатысады. Жасушалардың тірі қалуы үшін кейбір қажетті қоректік заттар мен субстраттар жасушаларға жеткізілуі тиіс. Сол сияқты, уыттар мен қалдықтарды да уыттың жиналуын болдырмау үшін жасушадан шығару қажет. Бұдан өзге, пориндер жасушаға жууғыш заттардың (detergentтердің) енуін шектеп, өткізгіштікті реттеуге және жасушаның жарылуын (лизисін) болдырмауға мүмкіндік береді. Пориндердің болуының арқасында сыртқы мембрана гидрофильді заттарға көбірек өткізгіш болады.

Жіктеу

TCDB деректері бойынша, эволюциялық жағынан тәуелсіз бес порин суперотбасы бар. I порин суперотбасы трансмембраналық β-қабатшалар саны әртүрлі 47 порин отбасын қамтиды. Оларға GBP, SP және RPP порин отбасылары кіреді. I СҚҚ 47 отбасыны қамтиды, ал II және V СҚҚ әрқайсысы 2 отбасынан ғана тұрады. PSF I мүшелері негізінен грам-теріс бактериялардан және бір эукариоттық митохондриялық порин отбасынан шыққан, ал PSF II және V пориндері Actinomycetota-дан алынған. PSF III және V эукариоттық органеллалардан шыққан.

Порин I суперотбасы

1. B.1 Жалпы бактериялық порин отбасы
1. B.2 Хламидиялық порин (CP) отбасы
1. B.3 Шәкер поріні (SP) отбасы
1. B.4 Бруцелла ризобиум поріні (BRP) отбасы
1. B.5 Pseudomonas OprP поріні (POP) отбасы
1. B.6 OmpA OmpF поріні (OOP) отбасы
1. B.7 Rhodobacter PorCa поріні (RPP) отбасы
1. B.8 Митохондриялық және пластидтік пориндер (MPP) отбасы
1. B.9 FadL сыртқы мембраналық ақуызы (FadL) отбасы
1. B.10 Нуклеозидке специфичті канал құрастыратын сыртқы мембраналық порин (Tsx) отбасы
1. B.11 Сыртқы мембраналық фимбриалдық ушерлік порин (FUP) отбасы
1. B.12 Автотранспортер 1 (AT 1) отбасы
1. B.13 Алгинат экспорттық поріні (AEP) отбасы
1. B.14 Сыртқы мембраналық рецептор (OMR) отбасы
1. B.15 Раффиноза поріні (RafY) отбасы
1. B.16 Ықшам тізбекті амид және мочевина поріні (SAP) отбасы
1. B.17 Сыртқы мембраналық фактор (OMF) отбасы
1. B.18 Сыртқы мембраналық қосымша (OMA) ақуыз отбасы
1. B.19 Глюкозаға селективті OprB поріні (OprB) отбасы
1. B.20 Екі серіктес секрециясы (TPS) отбасы
1. B.21 OmpG поріні (OmpG) отбасы
1. B.22 Бактериялық сыртқы мембрана секретині (secretin) отбасы
1. B.23 Цианобактериялық порин (CBP) отбасы
1. B.24 Микобактериялық порин
1. B.25 Сыртқы мембраналық порин (Opr) отбасы
1. B.26 Циклодекстрин поріні (CDP) отбасы
1. B.31 Campylobacter jejuni негізгі сыртқы мембраналық поріні (MomP) отбасы
1. B.32 Fusobacterial сыртқы мембраналық поріні (FomP) отбасы
1. B.33 Сыртқы мембраналық протеин енгізу поріні (Bam кешені) (OmpIP) отбасы
1. B.34 Corynebacterial пориндері
1. B.35 Олигогалактуронатқа специфичті порин (KdgM) отбасы
1. B.39 Бактериялық порин, OmpW (OmpW) отбасы
1. B.42 Сыртқы мембраналық липополисахарид экспорттық поріні (LPS EP) отбасы
1. B.43 Coxiella поріні P1 (CPP1) отбасы
1. B.44 Porphyromonas gingivalis ықтимал протеин транслокациялық поріні (PorT) отбасы
1. B.49 Anaplasma P44 (A P44) поріні отбасы
1. B.54 Интимин/Инвазин (Int/Inv) немесе Автотранспортер 3 отбасы
1. B.55 Полиацетилглюкозамин поріні (PgaA) отбасы
1. B.57 Legionella негізгі сыртқы мембраналық ақуызы (LM OMP) отбасы
1. B.60 Omp50 поріні (Omp50 поріні) отбасы
1. B.61 Дельта протеобактериялық поріні (Delta поріні) отбасы
1. B.62 Бактериялық порин (PBP) отбасы
1. B.66 Бета-баррельді порин 2 (BBP2) отбасы
1. B.67 Бета-баррельді порин 4 (BBP4) отбасы
1. B.68 Бета-баррельді порин 5 (BBP5) суперотбасы
1. B.70 Сыртқы мембраналық канал (OMC) отбасы
1. B.71 Протеобактериялық/веррукомикробтық порин (PVP) отбасы
1. B.72 Протохламидиялық сыртқы мембраналық порин (PomS/T) отбасы
1. B.73 Капсула биогенезі/құрастыру (CBA) отбасы
1. B.78 DUF3374 Электронды тасымалдаумен байланысты порин (ETPorin) отбасы

Пориннің II суперотбасы (MspA суперотбасы)

1. B.24 Микобактериялық порин
1. B.58 Нокардиялық гетероолигомерлік жасуша қабырғасы арнасы (NfpA/B) отбасы

Пориндер III суперотбасы

1. B.28 24 кДал (OEP24) пластид сыртқы қабығының поринінің отбасы
1. B.47 37 кДал (OEP37) пластид сыртқы қабығының поринінің отбасы

Порин IV (Tim17/OEP16/PxMPL (TOP) суперотбасы)

Бұл суперотбасына көп компонентті белок транслоказдарындағы порларды құрайтын мынадай белоктар кіреді: 3. A.8 [Tim17 (P39515) Tim22 (Q12328) Tim23 (P32897)]; 1. B.69 [PXMP4 (Q9Y6I8) PMP24 (A2R8R0)]; 3. D.9 [NDH 21,3 kDa құрамдас бөлігі (P25710)].

1. B.30 16 кДа пластид сыртқы қабық порлы отбасы.
1. B.69 Пероксисомалық мембраналық порин 4 (PxMP4) отбасы.
3. A.8 Митохондриялық белок транслоказалар (МБТ) отбасы.

Пориндер V (Коринебактериялық PorA/PorH суперотбасы)

1. B.34 Коринэбактериялық Порин А (PorA) отбасы
1. B.59 Сыртқы мембраналық порин, PorH (PorH) отбасы