Кіріспе

Үстелдік рөлдік ойын қосымшасы. "Ұшақтар нұсқаулығы" (қысқаша MoP) – "Dungeons & Dragons" рөлдік ойынына арналған нұсқаулық. Бұл мәтін ойын әлемінің жазықтық космологиясын қарастырады. Түпнұсқа кітап ("Advanced Dungeons & Dragons" 1-ші басылымы) 1987 жылы TSR, Inc. компаниясы тарапынан жарық көрді. 2-ші басылымда періштелер мен демонды қосу мәселесіне байланысты TSR жаңа басылымнан бас тартты, бірақ кейін "Planescape" кампаниясы арқылы бұл кемшілікті толтырды. "Ұшақтар нұсқаулығының" үшінші басылымы 2001 жылы Wizards of the Coast компаниясымен, ал 4-ші басылымның жаңа нұсқасы 2008 жылы жарық көрді.

Advanced Dungeons & Dragons бірінші басылымы

Ұшақтардың түпнұсқалық нұсқаулығын Джефф Групб жазды, мұқабасын Джефф Исли салған, ал ішкі суреттерін Стивен Фабиан Ислимен бірге жасады. TSR 1987 жылы 128 беттік қатты мұқабамен басып шығарды. Ислидің мұқабасында кітапта "эфирлік дрейдноут" деп аталған жаратылыстың суреті бейнеленген, бірақ кітапта осы жаратылыстың сипаттамасы немесе ойынға қатысты статистикасы жоқ. Бұл жаратылыс кейіннен 2-ші басылымда астральдық дрейдноут ретінде танылды. Кітапта әртүрлі болмыс жазықтары мен кейіпкерлер онда қандай жаратылыстармен кездесе алатыны сипатталады, соның ішінде астральдық және эфирлік жазықтар, элементтік жазықтар және сыртқы жазықтар қарастырылады.

Dungeons & Dragons 3-шы басылымы

Ұшақтар нұсқаулығының үшінші басылымын Джефф Грубб, Брюс Р. Корделл және Дэвид Нунан жасады. Мұқаба суреті Арни Свекелдің, ал ішкі суреттері Мэтт Кавотта, Монте Мур, Уэйн Рейнольдс, Даррелл Рич, Дэвид Роуч және Арни Свекелге тиесілі. D&D 3rd басылымының барлық нұсқаулықтарында кездесетін стандартты кіріспеден кейін, Ұшақтар нұсқаулығы бірінші тарауында ұшақтардың жалпы шолуын ұсынады: олар не, олардың мәні қандай және ойын барысында олардың қызметі қандай. Осы тарауда ұшақтар арасында қалай жылжу туралы ақпарат та бар. Екінші тарауда "Ұлы дөңгелек" деп аталатын D&D ресми космологиясына сүйене отырып, өз ұшақтар космологиясын қалай құруға болатыны туралы кеңестер берілген. Жеке космологияны жасау бірнеше мүмкіндікті қамтиды, мысалы, сиқырды күшпен қамтамасыз ететін негізгі ұшақтар (Эфирлік немесе Астральдық ұшақтар сияқты) жойылған жағдайда сиқыр қалай жұмыс істейтінін қарастыру керек. Нұсқаулықтың келесі тараулары Ұлы дөңгелек пен оны құрайтын 27 ұшақтың, соның ішінде Ішкі және Сыртқы ұшақтардың егжей-тегжейлі сипаттамасына арналған. Кітапта сонымен қатар, Көлеңке ұшағының эфемерлері сияқты ұшақтар монстрларының ойын статистикасы келтірілген.

Қабылдау

Ұшақтар нұсқаулығының 3-ші басылымы 2002 жылы «Ең жақсы ережелер қосымшасы» номинациясы бойынша «Энни» сыйлығын жеңіп алды. Black Gate журналынан Скотт Тейлор Джефф Исли салған «Қызғылт омыртқалы» AD&D кітаптарының «Ең жақсы 10 кітабы» тізімінде Ұшақтар нұсқаулығын 4-орынға қойды, оны «Эфирлік қаһарман – осымен айттық қойдық. Әлдеқимде бұл жеткіліксіз болуы мүмкін, бірақ мәнін түсінесіздер» деп сипаттады. Виктор Кобл 2021 жылы CBR сайтындағы «D&D: 10 үздік қосымша нұсқаулықтар» тізімінде Ұшақтар нұсқаулығын 7-орынға қойды, оның айтуынша, «ол Dungeons and Dragons негізгі әлемін кеңейтеді, ойын ішіндегі тарихымен, осы элементтерді басып өту жолдарымен және оларды есепке алу үшін жаңа механикамен толыққанды ғалам жасайды».

Мұра

Бастапқы "Жетіспелер нұсқаулығының" мұқабасындағы құбыжыр, астральдық дрейдноут, DOOM видео ойындары сериясындағы Cacodemon-ға шабыт берді.