Канаданың .ca домендік жүйесінің тарихы мен басқаруы
Canadian Internet Registration Authority
Канаданың .ca домен тіркелгісі – CIRA ұйымының қызметі. 3.3 млн доменді басқарады, саясатты қалыптастырады, интернет басқаруына қатысады. Домен иегерлері мүше бола алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың CA тіркелімі
Canada's CA registry
Канаданың Интернет тіркелу басқармасы (CIRA) – Канаданың .ca елдік кодты жоғарғы деңгейлі доменін (ccTLD) басқаратын ұйым. Оның кеңсесі Канаданың Онтарио провинциясының Оттава қаласында, 979 Банк көшесінде орналасқан. CIRA Канаданың интернет қауымдастығын қолдайтын және Канаданың халықаралық интернет басқаруына қатысуын қамтамасыз ететін саясатты және жоспарларды белгілейді. Бұл .ca доменіндегі барлық иелеріне ашық мүшелікпен жұмыс істейтін ұйым. 2023 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, 3,3 миллионнан астам белсенді .ca домені тіркелген.
The Canadian Internet Registration Authority (CIRA) is the organization that manages the ca country code top level domain (ccTLD) for Canada. Its offices are located at 979 Bank Street in Ottawa, Ontario, Canada. CIRA sets the policies and agendas that support Canada's internet community and Canada's involvement in international internet governance. It is a member driven organization with membership open to all that hold a ca domain. As of March 2023, there were more than 3.3 million active ca domains.
Құрылуы
1987 жылдың мамыр айында Оңтүстік Калифорния университетінің Ақпараттық ғылымдар институты ccTLD ca-ны Британдық Колумбия университетіне (UBC) Ванкувер қаласында, Британдық Колумбия провинциясында, Канадада тапсырды. Университет ca доменінің демеуші делегациясы болып тағайындалды. Университеттің Компьютер ғылымдары кафедрасының компьютерлік жабдықтар менеджері Джон Демко доменнің әкімшісі және техникалық байланыс тұлғасы болды. Оның басшылығымен он жыл бойы еріктілер тобы ca доменін басқарды. 1997 жылы дамып келе жатқан және қарқынды өсіп жатқан интернеттің бөлігі болған Канада интернет қауымдастығы ca доменін басқаруда өзгерістерді қалады. Жылдық конференциядан кейін, олар Канадалық домендік атаулар консультациялық комитетін құрды. Халыққа кеңесуден кейін, комитет Канадада ca доменін басқару үшін коммерциялық емес ұйым құруды ұсынды. 1998 жылдың 30 желтоқсанында Канада интернеттік тіркеу органы (CIRA) құрылды, ал 1999 жылдың 11 наурызында Канада үкіметі CIRA-ны Канада үшін ca доменін басқаруға уәкілеттік берілген орган ретінде ресми түрде мойындады. 2000 жылдың 9 мамырында CIRA, Британдық Колумбия университеті және Канада үкіметі «ca домен кеңістігі барлық канадтықтар үшін әлеуметтік және экономикалық дамудың маңызды қоғамдық ресурсы ретінде дамытылуы тиіс» деп белгіленген шартқа қол қойды. 2000 жылдың 10 қазанында Industry Canada Интернет корпорациясына (ICANN) CIRA-ны ca домені бойынша Канада үкіметінің өкілі ретінде тағайындайтын ресми хат жіберді. 2000 жылдың 30 қарашасында CIRA ICANN-ке 1 желтоқсаннан бастап ccTLD ca доменін қайта тапсыру туралы өтініш хаты жіберді. ICANN келісім берді және сол күні ccTLD ca CIRA-ға қайта тапсырылды, нәтижесінде барлық ca домендері UBC-ден CIRA-ға ауысты. 2000 жылдың 30 қарашасына дейін шамамен 120 000 ca домендік атау тіркелді.
In May 1987, the Information Sciences Institute at the University of Southern California, delegated the ccTLD ca to the University of British Columbia (UBC) in Vancouver, British Columbia, Canada. The university was named the sponsoring delegation for ca. John Demco, the university's computing facilities manager for the Department of Computer Science, would be its administrator and technical contact. For ten years, under his leadership, a group of volunteers managed the ca domain. In 1997, the Canadian internet community, part of an evolving and rapidly expanding internet, wanted changes with the administration of the ca domain. After its annual conference, it formed the Canadian Domain Names Consultation Committee. After public consultations, the committee's recommendation was to form a private sector, not for profit corporation to administer the ca domain in Canada. On 30 December 1998, the Canadian Internet Registration Authority was incorporated, and in an 11 March 1999 letter, the Government of Canada officially recognized CIRA as the authority to manage the ca domain for Canada. On 9 May 2000, CIRA, the University of British Columbia, and the Government of Canada entered into an umbrella agreement that stated: "the ca domain space should be developed as a key public resource for social and economic development for all Canadians". On 10 October 2000, Industry Canada sent a letter to the Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) formally designating CIRA as the Government of Canada's designee for the ca domain. On 30 November 2000, CIRA sent ICANN a letter requesting a redelegation of the ccTLD ca domain, effective 1 December 2000. ICANN agreed, and on that day, the ccTLD ca was redelegated to CIRA, effectively transitioning all ca domains from UBC to CIRA. By 30 November 2000, it had registered approximately 120,000 ca domain names.
CIRA тіркелім платформасы
2016 жылдың шілдесінде CIRA әлемдегі gTLD және ccTLD-лерге FURY деп аталатын тіркеу қызметін ұсынатынын хабарлады. Оның алғашқы gTLD тұтынушысы 2016 жылдың қазан айында kiwi болды. Алғашқы ccTLD – 2017 жылдың қарашасында FURY платформасында іске қосылған sx. 2019 жылы платформаға екінші және ең ірі ccTLD ca қосылды, содан кейін gTLD mls қосылды. 2020 жылдың қарашасында ie өзінің тіркеу платформасын Titan деп аталатын жекелендірілген нұсқаға көшіруді аяқтады.
In July 2016, CIRA announced it would be offering its back end registry service called FURY, to gTLDs and ccTLDs around the world. Its first gTLD customer was kiwi in October 2016. The first ccTLD would be sx which went live on FURY in November 2017. In 2019, its second and largest ccTLD ca was added to the platform, and later it added gTLD mls. In November 2020 ie completed the process of migrating it's backend registration platform to a customised version called Titan.
Дау
2006 жылдың наурыз айында CIRA директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы Клайд Бити және CIRA-ның бұрынғы президенті және бас директоры Бернард Туркотт ICANN-ға ICANN-ның "жауапкершілігі", "көрінуі" және "әділ процестері" туралы алаңдаушылық білдіріп ашық хат жолдады. CIRA өзінің директорлар кеңесінің құрамын өзгертіп, жарғылық құжаттарындағы "тіркеу" деген сөзді алып тастау арқылы бастапқы міндеттемесінен асып, табыстырақ коммерциялық қызметтерге қадам басты. 2014 жылы CIRA-ның бұрынғы директоры және ICANN аккредиттелген домендік атау тіркеушісі easyDNS Technologies Inc. компаниясының негізін қалаушы, сондай-ақ CIRA сертификаты бар Марк Джефтович Канаданың өнеркәсіп министрі құрметті Джеймс Мурға ашық хат жолдады. Хатында ол CIRA-ның басқарылатын DNS бизнесіне кірісуіне, сонымен қатар .ca домендік аймағының тізімін басқарудағы монополиялық құқығына қатысты алаңдаушылығын білдірді. Ол тізілімді бәсекелестік негізде аукционға салуды, осылайша оны үш жылдан бес жылға дейінгі мерзімге жұмыс істеуге ұсынды.
In March 2006, Clyde Beattie, former chair of the CIRA board of directors and Bernard Turcotte, former president and CEO of CIRA sent an open letter to ICANN expressing concerns on ICANN's "accountability", "transparency", and "fair processes". CIRA has itself invited concerns and controversy by changing the make up of its board of directors, and by removing the reference to "registration" from a clause in its letters patent, allowing it to now go beyond its original mandate by venturing into more lucrative commercial endeavours. In 2014, Mark Jeftovic, a former CIRA director, and co founder of easyDNS Technologies Inc, an accredited ICANN domain name registrar, and CIRA certified, sent an open letter to Canada's industry minister, the Honorable James Moore. In his letter, he expressed his concerns about CIRA entering the business of managed DNS, while having a monopoly to operate the ccTLD ca registry. He proposed the registry be opened to a competitive bidding process, in order to operate it under a fixed three to five year term.
Басқару
CIRA кеңесі он екі сайланған директордан және қазіргі уақытта дауыс беру құқығы жоқ үш кеңесшіден тұрады. Кеңес мүшелері CIRA мүшелерімен жыл сайын онлайн арқылы сайланады.
The CIRA board is composed of twelve elected directors and currently, three non voting board advisors. The board members are elected annually by CIRA members through an online process.