Швейцар аристократы Кристоф фон Граффенрид (1661-1743) – Солтүстік Каролинадағы New Bern қаласын құрған Швейцариялық және неміс колонизациясының көшбасшысы. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық дворян Кристоф фон Графенрид, 1-ші Бернберг бароны (15 қараша 1661 – 27 қазан 1743), Американың алғашқы швейцариялық және неміс отарлауы кезінде Солтүстік Каролинадағы Нью-Берн қаласын құрған швейцариялық жер алыпсатар және көшбасшы. Швейцарияның аристократ отбасынан шыққан фон Графенрид туралы көп мәлімет оның "Менің американдық жобам туралы естеліктер" (1716) атты естелігінен белгілі, онда ол Бернберг бароны және Каролина ландграфы ретіндегі тәжірибесін баяндайды.
Swiss nobleman
Christoph von Graffenried, 1st Baron of Bernberg (15 November 1661 – 27 October 1743), from a Swiss land speculator and leader who foundd New Bern, North Carolina in the early Swiss and German colonization of America. Much of what is known of Von Graffenried, who was from a Swiss patrician family, comes from his memoir, Relation of My American Project ( 1716), which recounts his experience as the Baron of Bernberg and Landgrave of Carolina.
Ерте өмір
Графенрид 1661 жылы Швейцарияның Берн қаласының жанындағы Ворб ауылында дүниеге келді. Ол Антон фон Графенрид пен Кэтрин Дженнердің ұлы еді. Әкесі Ворб иесі және кішігірім мемлекеттік лауазымдағы қызметкер болған. Кристоф Хайдельберг және Лейден университеттерінде оқыды, содан кейін шамамен 1680 жылы Англияға сапар шекті. Англияда ол Джон Коллетон және Каролинаның басқа да иелерімен танысты. 1683 жылы ол үйіне қайтып келді және 1684 жылдың 25 сәуірінде Регина Цхарнерге үйленді, олардан он үш бала дүниеге келді.
Von Graffenried was born in 1661 in the village of Worb near Bern, Switzerland. He was the son of Anton von Graffenried and Catherine Jenner. His father was lord of Worb and a minor government official. Christoph studied at the universities in Heidelberg and Leiden University and then visited England around 1680. While in England, he came to know John Colleton and other Lords Proprietors of Carolina. In 1683, he returned home and on 25 April 1684 he married Regina Tscharner, with whom he had thirteen children.
Жаңа Берн колониясы
Отбасы өскен сайын, фон Графенридтің жергілікті мемлекеттік қызметкер ретіндегі жалақысы мен иелігінен түскен кірісі шығындарды және өсіп келе жатқан қарыздарды жабуға жеткіліксіз екенін түсінді. 1708 жыл шамасында ол Франц Людвиг Мишельмен танысып, оны Америкадағы күміс кендерін табу және кедей немесе діни қуғынға ұшыраған швейцариялық босқындардың колониясын құруға көндірді. 1709 жылы фон Графенрид Англиядағы бұрынғы таныстарымен кездесті, ал Каролинаның иелері швейцариялық кәсіпорнына Каролинадағы Нойз және Трент өзендері бойында 19 000 акр жер берді, оның ішінде фон Графенридтің өзі сатып алған 5 000 акр да бар еді. Ірі жер иесі ретінде фон Графенрид «Каролинаның жер графы» атағын алды, кейіннен «Бернбург бароны» провинциялық атағы берілді. Сонымен қатар, королева Анна Испания мұрагерлік соғысынан қашып Англияға келген 100 неміс палата отбасысын тасымалдау үшін 4000 фунт стерлинг көмек берді. 1710 жылдың қаңтар айында фон Графенрид провинциялық бас геодезист Джон Лоусон басшылығымен 650 палаталық қоныс аударушыны Каролинаға жіберді. Лоусон жақында «Каролинаға саяхат» атты кітабын жариялау үшін Каролинадан оралған еді. Лоусон елді жақсы білді және қоныс аударушыларға олардың қауымдастықтары үшін ең қолайлы жерлерге бағыт беруге уәде берді. Сапарларына қыстың бірнеше дауылдары кедергі келтірді және олар Вирджинияға жеткенге және содан кейін Каролинаға жол тартқанға дейін он үш апта уақыт кетті. Қиындықтар мен аурулар топқа ауыр соққы берді және бастапқы 650 отаршының жартысы мақсатына жетпей қайтыс болды. Шілдеде фон Графенрид 150 швейцариялық отаршылдан тұратын отрядпен кемеге мінді. Олардың сапары салыстырмалы түрде оқиғасыз болды және қыркүйек айында Вирджиния штатының Хэмптон қаласына қонғаннан кейін ол Мишель мен Лоусонға Нойз-Трент аймағында қосылды. Ол Трент пен Нойз өзендерінің қосылған жерінде қала құрып, оны Жаңа Берн деп атады. Жергілікті тайпа жер оларға тиесілі екенін айтқанда, Графенрид келісімге келіп, тайпадан жаңа қаланың орнын сатып алды. Топтың шеберлері қалаға бекітілді, ал фермерлерге Трент өзені бойындағы шеткі аймақтарда 250 акр жер берілді. Қоныстанудың жылдам басталуына қарамастан, отаршылар азық-түлік пен басқа да жабдықтарға мұқтаж болды. Солтүстік Каролинаның вице-губернаторы қажетті заттарды сатып алу үшін қаражат беруі керек еді, бірақ Каролина үкіметіндегі діни және саяси даулар ақша келмейтінін білдірді. Графенрид иелерге, басқа инвесторларға және отарлаушы заң шығарушы органға қолдау сұрап, сәтсіз өтініш білдірді. 1711 жылдың жазында колонияға сары қызылша індеті жұқты, бірнеше қоныс аударушы, оның ішінде фон Графенридтің үйіндегі екі швейцариялық қызметші қайтыс болды. Осы уақыт аралығында отарлаушылар мен жергілікті американдықтардың қарым-қатынасы нашарлай берді. Жергілікті тұрғындар еуропалықтардың өз аумағына үнемі кіріп-шығуына наразылық білдіріп, отарлаушылармен сауда жасағанда өзін қорланғандай сезінді. Олардың ең үлкен наразылығы шекаралық аймақтарда гүлденген құл саудасы болды. Әсіресе, жергілікті балаларды ақ құл саудагерлері ұрлап, құл ретінде сатты. Графенридтің жаңа колониясы бұл наразылықтың нақты нысанасы болмады және кейінгі жылдары Графенрид үндістерге әділ қарағанын мәлімдеді. Графенрид Тускароралармен қарым-қатынастың қаншалықты нашарлағанын білмейтін көрінеді. 1711 жылдың қыркүйегінде Джон Лоусонмен бірге Нойз өзені бойымен саяхаттап, Вирджиниямен сауда жолын табуға тырысты. Сапар екі аптаға жоспарланған, олар екі қара құл мен екі жергілікті жетекшіні алып келді. Жол Тускарора аумағының ортасынан өтті. Жергілікті тұрғындар фон Графенридті, Лоусонды және олардың қара құлдарын тұтқындап, фон Графенрид пен Лоусонды ұзаққа созылған сот процесінен өткізді. Ақырында, екеуі де Тускарора халқына қарсы қылмыс жасады және өлтірілуі керек деп шешілді. Графенрид өзін қорғап, жергілікті тұрғындармен ешқандай дауға қатыспағанын және Англия королевасының қорғауында екенін, ол өлімінен кек алатынын айтты. Ақырында, Тускарора фон Графенридті аман қалды, бірақ Лоусонды өлтірді. Оның өлімінің жағдайы белгісіз. Вирджиния шекарасындағы жергілікті тайпалармен келіссөздер жүргізу кезінде Вирджинияның вице-губернаторы Александр Спотсвуд фон Графенридтің босатылуын талап етті. Фон Графенрид алты апталық тұтқындықтан кейін босатылды. Ол, соңында, Жаңа Бернге жеткенде, қала тасталып, өртеніп жатқанын көрді. 1711 жылдың 22 қыркүйегінде, Графенрид тұтқынға алынғанда, Тускарора және олардың одақтастары аймақтағы ақ отарлаушыларға шабуыл жасады. Бұл қақтығыс Тускарора соғысы деп аталды. Жаңа Берн мен айналасындағы ауданда 60 швейцариялық және палаталықтар қаза тауып, 15-і тұтқынға алынды. Аман қалғандар Жаңа Берннен қашып, Уильям Брайс иесінің құрылысында паналады. Отарлаушылар Графенридтің әлі тірі екеніне қуанды, бірақ оның басшылығына сенімсіздік білдірді және ол толық билігін қайта қалпына келтіре алмады. Оның туған жерге шабуыл жасауға кек қайтарудан бас тартуына наразылық білдірілді. Кейбір отарлаушылар онымен бірге Жаңа Бернге қайтты, ал қалғандары Брайс иелігінде қалды. Бірнеше ұстаның құралдарына қатысты дау ашық соғысқа ұласуға жақындады. Наразы отарлаушылар отарлаушы үкіметке шағымданып, Графенридті өзінің әрекеттерін қорғау үшін жиналысқа шақыруға мәжбүр болды. 1711–1712 жылдарының қысында Графенрид және қалған адал отарлаушылар Жаңа Берн қаласында бекініп, қоныстарын Вирджинияға көшіруді жоспарлады. Жабдықтар жетіспегенде, Графенрид Альбемарл округіне барып, жүздеген бидай, ұңғы және басқа да жабдықтарды әкелді. Өкінішке орай, кеме Жаңа Бернге қайта жолда келе жатып өртенді және жабдықтар жоғалып кетті. 1712 жылдың көктемінде Графенрид Потомак шатқалының маңында жаңа қоныс табу үшін Вирджинияға сапарлады. Кетуге дейін ол Франц Мишельмен кез келген қалаған отарлаушыларды кемемен Вирджинияға тасымалдауға келісім жасады. Вирджинияда барон француз-канад саяхатшысы және әуесқой Мартин Шартьеге жетекші ретінде шарт жасады. Жаңа қонысқа қолайлы жерді табудан басқа, Графенрид аймақта бар деген күміс кенінің көзін табуға асықты. Шартье оны Шугарлоаф тауына, содан кейін Шенандоа аңғарына алып барды, онда олар күміс кендері бар деп есептелген Массануттен тауын аралады, ол баронның бақытын жаңартпақ болды. Алайда, олар күміс іздерін таппады. Мишель отарлаушыларды тасымалдамайтыны белгілі болғанда (кейін кемесі теңізге лайық емес екенін мәлімдеді), Графенрид Солтүстік Каролинаға қайтуға шешім қабылдады. Қайтып келе жатып, ол эпидемия сары қызылша провинцияны шарпып жатқанда, губернатор Эдвард Хайдпен кеңесті. Ауру губернатордың үйіне жетті және Графенрид ауырғанмен жазылып кетті, ал губернатор мұндай бақытқа ие болмады және қайтыс болды. Графенрид өзінің отарлаушы кәсіпорнын жандандырудың жолын табуға біраз уақыт тырысты, бірақ инвесторлары оған сенімсіздік білдірді және кредиторлар оны тұтқынға алып, қарыздар түрмесіне тастауға қаупі бар еді. 1713 жылғы Пасха күні ол Чован округының Томас Поллокына компанияның барлық жерлерін кепілге берген соң Англияға кемеге отырды. 1714 жылы Швейцарияға оралды.
As his family grew, Von Graffenried found that his salary as a local government official and income from his estate were insufficient to cover expenses and growing debts. Around 1708, he became acquainted with the explorer adventurer Franz Ludwig Michel who persuaded him to join an initiative to mine American silver deposits and establish a colony of Swiss refugees who were either poor or religiously persecuted. In 1709, Von Graffenried met with his former contacts in England and the Lords Proprietors of Carolina granted the Swiss venture 19,000 acres along the Neuse and Trent rivers in Carolina, including 5,000 acres purchased by Von Graffenried himself. As a significant landowner, Von Graffenried was named a "Landgrave of Carolina" and was later granted the provincial title, "Baron of Bernburg." In addition, Queen Anne provided £4,000 to pay for the transportation of 100 German Palatine families that had fled to England to escape the War of the Spanish Succession. In January 1710, Von Graffenried sent 650 Palatine settlers to Carolina under the leadership of John Lawson, the provincial surveyor general. Lawson had recently returned from Carolina in order to publish his book, A Voyage to Carolina. Lawson was knowledgeable of the country and promised to guide the settlers to the best sites for their communities. Their voyage was hindered by a series of winter storms and it was thirteen weeks before they landed in Virginia and then proceeded overland to Carolina. Hardship and disease took a heavy toll on the group and half of the original 650 colonists died before reaching their destination. In July, Von Graffenried sailed with a contingent of about 150 Swiss colonists. Their crossing was relatively uneventful and after landing at Hampton, Virginia, in September, he joined Michel and Lawson in the Neuse Trent area. He quickly laid out a town at the fork of the Trent and Neuse Rivers and christened it New Bern. When a local tribe complained that the land belonged to them, Graffenried negotiated a settlement and purchased the site of the new town from the tribe. The craftsmen in the group were assigned to the town while the farmers were given 250 acre plots in the outlying areas up the Trent River. Despite a quick start to their settlement, the colonists were in desperate need of food and other supplies. The deputy governor of North Carolina was supposed to provide funds to purchase what was needed but a religious and political dispute between factions in the Carolina government meant that no money was forthcoming. Von Graffenried appealed unsuccessfully to the lords proprietors, other investors, and the colonial legislature for support. In the summer of 1711, an outbreak of yellow fever hit the colony and several settlers died, including two Swiss servants in Von Graffenried's household. Meanwhile, relations between colonists and Native Americans in the region continued to deteriorate. The Natives resented the steady encroachment of Europeans on their territory and felt abused in their trading deals with the settlers. Perhaps their greatest grievance was the native slave trade that flourished in the frontier regions—Native children in particular were kidnapped and sold into slavery by white slave traders. Von Graffenried's new colony was not a specific target of this resentment and in later years, Von Graffenried would insist that he treated the Indians justly. Von Graffenried was apparently unaware of how seriously relations with the Tuscarora had deteriorated. In September 1711, he and John Lawson began an exploratory journey up the Neuse. They hoped the river might provide a route for trade with Virginia. The trip was planned to last about two weeks and they brought along two Black slaves and two Native guides. The route took the group through the heart of Tuscarora territory. The Natives captured Von Graffenried, Lawson, and their Black slaves and subjected Von Graffenried and Lawson to a lengthy series of trials. Eventually, it was decided they were both guilty of crimes against the Tuscarora people and should be killed. Von Graffenried defended himself, saying that he had no part in any quarrels with the Natives and that he was under the protection of the Queen of England who would surely avenge his death. Ultimately, the Tuscarora spared Von Graffenried but killed Lawson. The manner of his death is unknown. In negotiations with Native tribes on Virginia's border, Lieutenant Governor Alexander Spotswood of Virginia interceded on behalf of Von Graffenried and demanded his release. Von Graffenried was freed after six weeks of captivity. When he finally reached New Bern, he found it abandoned and in flames. On September 22, 1711, while Graffenried was held captive, the Tuscarora and their allies had attacked white settlers in the region. The conflict became known as the Tuscarora War. Sixty Swiss and Palatines in New Bern and the surrounding area were killed and fifteen taken captive. The survivors fled New Bern and sought shelter at a fort built by plantation owner William Brice. The colonists were surprised to see that Graffenried was still alive but they had lost confidence in his leadership and he never regained full authority. His refusal to seek revenge for the Native attacks was met with resentment. Some of the settlers followed him back to New Bern but others remained at the Brice plantation. A dispute over ownership of some blacksmith tools nearly led to open warfare between the factions. The disaffected colonists filed a protest with the colonial government and Graffenried was forced to appear before the assembly to defend his actions. During the winter of 1711–1712, Graffenried and the remaining loyal settlers barricaded themselves in the town of New Bern and made plans to move their settlement to Virginia. When supplies ran low, Graffenried went to Albemarle County and obtained a shipload of corn, gunpowder and other provisions. Unfortunately, the ship caught fire on the voyage back to New Bern and the supplies were lost. In the spring of 1712, Graffenried traveled to Virginia to scout for a new settlement site around the falls of Potomac. Before leaving, he arranged with Franz Michel to transport any willing colonists to Virginia by ship. In Virginia, the baron contracted French Canadian explorer and adventurer, Martin Chartier, to serve as a guide. In addition to locating a suitable site for settlement, Graffenried was anxious to find a source of silver that was rumored to exist in the region. Chartier took him to Sugarloaf Mountain and then to the Shenandoah Valley, where they visited Massanutten Mountain, the supposed site of silver mines which the baron hoped would repair his fortune. However, they found no trace of silver. When it became apparent that Michel would not be transporting any colonists (he later claimed his ship was not seaworthy), Graffenried decided to return to North Carolina. On his return, he stopped to confer with Governor Edward Hyde just as an epidemic of yellow fever was sweeping the province. The disease hit the governor's household and Graffenried became ill but recovered, while the governor was not so fortunate and died. Graffenried tried for a while longer to find some way of reviving his colonial venture but his investors had lost faith in him and creditors were threatening to have him arrested and thrown into debtors' prison. On Easter, 1713, he sailed for England, after mortgaging all the company landholdings to Thomas Pollock of Chowan County. He returned to Switzerland in 1714.
Кейінгі өмірі
1714 жылдың соңында Графенрид банкрот болып, рухы құлазып Ворбқа оралды. Бірнеше күн бойы ол әкесіне бетпе-бет келе алмады, себебі әкесі оның әрекеттерін басынан бастап сынап келген еді. Мүмкін, сыншылардан өзін қорғау ниетімен, Графенрид жақын арада "Менің американдық жобам туралы хабарлама" атты қолжазба жазды, онда Америкадағы өзінің іс-қимылдарын егжей-тегжейлі сипаттады. Ол кемінде үш нұсқасын жазды: біреуін неміс тілінде, екеуін француз тілінде. 1731 жылы Антон фон Графенрид кеңсеге байланысты мүлікті басқару құқығын ұлы Кристофқа сатты, ал кеңседен түсетін кірісті өзіне қалдырды. Мүлікті басқару аса табысты болған жоқ, бірақ әкесі ысырапшыл ұлы үшін өте кеңдік таныған келісім жасады деп ойлады. Кейіннен Антон Муртон қаласының мэрі болғанда, Ивертон қаласында өкілі болуын қалады; Кристоф бұл лауазымды ұнатпаса да, әйелінің қалауымен сайлауға түсіп, сайланды. 1730 жылы Антонның қайтысымен Ворб мүлігі Кристофқа ауыртпалықсыз өтті, ол 1740 жылға дейін оны басқарды, содан соң ұлдарының иелігіне беріп, зейнетке шықты. Үш жыл өткен соң, 1743 жылы Графенрид қайтыс болды және Ворб шіркеуінің хорында жерленді. Оның ұлы Кристоф Америкаға эмиграциялап, Англияның Гертфордшир округынан келген Барбара Темпест Нидхэмге үйленді. Олардың ұрпақтары отбасының американдық тармағын құрды, ол атаудың француз нұсқасын – De Graffenried қабылдады. Бұл отбасы Вирджиния және Теннесси штаттарында белгілі болды.
Late in 1714, Graffenried returned to Worb bankrupt and broken in spirit. It was several days before he could bring himself to face his father who had been critical of his efforts from the start. Perhaps in an effort to defend himself from critics, Graffenried soon wrote a manuscript entitled Relation of My American Project, detailing his exploits in America. He wrote at least three versions, one in German and two in French. In 1731, Anton von Graffenried sold to his son Christoph the management of the estate which went with the office, reserving for himself the revenues of the office. The management of the estate was not very lucrative, but the father thought he had made a rather generous settlement for his spendthrift son. Later, when Anton became Mayor of Murton he wanted a representative in Iverton; and although Christoph did not relish the place, still to please his wife he ran for it and was elected. In 1730 at Anton's death the estate of Worb came to Christoph without encumbrance, and he held it till 1740, when he retired in favor of his sons. Three years later, in 1743, Graffenried died and was buried in the choir of the Church at Worb. His son, Christoph, emigrated to America and married Barbara Tempest Needham, of Hertfordshire, England. Their offspring founded the American branch of the family, which adopted the French version of the name, De Graffenried. The family became prominent in both Virginia and Tennessee.