Кіріспе

Евмен I – Кіші Азиядағы Пергамон қаласының династы (басшысы), 263 жылдан бастап 241 жылы қайтыс болғанға дейін биледі. Ол Атталид әулетінің негізін қалаушы Филетаирдың інісі Эвмен мен Посейдонның қызы Сатираның ұлы. Балалары болмағандықтан, Филетаир Евменді асырап алып, мұрагер етіп бекітеді. Пергамон номиналды түрде Селевкидтердің бақылауында болғанымен, Филетаирдың тұсында едәуір дербестікке ие болды. Бірақ, Евмен оның орнына келген соң, Селевкидтермен соғысып жүрген Птолемей II-нің ықпалымен, көтеріліс жасап, 261 жылы Лидия астанасы Сардисқа жақын жерде Селевкид патшасы Антиох I-ді жеңіп алды. Осылайша ол Пергамды босатып, өзінің билігіндегі аумақтарды кеңейте алды. Жаңа иеліктерінде ол солтүстікте Ида тауының етегінде, асырап алған әкесінің құрметіне Филетерея деп аталатын гарнизондық бекеттер құрды, ал шығыста, Тиатирадан солтүстік-шығысқа қарай, Лик өзенінің бастауына жақын, атасының атымен Атталея деп аталатын бекеттер салды. Сондай-ақ, өзінің билігін Каик өзенінен оңтүстікке қарай, Кимэ шығанағына дейін кеңейтті. Өзінің тәуелсіздігін көрсету үшін ол Филетаирдың суреті бар монеталар шығара бастады, ал оның ізашары Селевк I Никатордың суретін салған болатын. Селевкидтерге қарсы көтерілістен кейін, Евменнің билігі кезінде Пергамонды қамтитын ешқандай жаңа қақтығыстар тіркелмеді, тіпті Селевкидтер мен Птолемейлер арасындағы соғыстар жалғасып, Галатиялық галлдар аймақтың барлық жерін тонап-талғанмен де. Егер Евмен Пергамды галлдардың шабуылынан сақтай алған болса, оның себебі оларға сыйақы төлегендігі болуы мүмкін. Евмен ешқашан «патша» атағын қабылдамаса да, патшаның барлық билігін жүзеге асырды. Басқа грек билеушілерін еліктеп, Пергамда Евменнің құрметіне «Эвмения» атты мереке ұйымдастырылды. Оның балалары болған-болмағаны белгісіз. Теспия қаласындағы жазуда «Эвменнің ұлы Филетаир» деп айтылған; кейбіреулер оны Евменнің ұлы деп санайды, ол әкесі 241 жылы қайтыс болғанға дейін қайтыс болған болуы керек. Евмен Пергамды билеушісі болған Аттал I-ді асырап алды.