Канаданың Британдық Колумбиясындағы Чилкотин базальт жатағы: Миоцен және плиоцен дәуірлерінде пайда болған, 50,000 км² аумақты алып жатқан жанартаулық үстірт.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канаданың Британ Колумбиясының оңтүстік-орталық аймағындағы базальттық лаваның кең ауданы.
Large area of basaltic lava in south central British Columbia, Canada
Чилкотин тобы, сондай-ақ Чилкотин платосы базальттары деп аталатын бұл аймақ, Канаданың оңтүстік-орталық бөлігіндегі Британ Колумбиясының Гарибальди вулканық белдеуімен қатар жүретін жанартаулық платоны құрайтын кең базальттық лава аймағы болып табылады. Көбінесе миоцен және плиоцен кезеңдерінде Британдық Колумбияның ішкі жазығында біріккен кратерлерден тұратын орташа көлемді жанартаулық алаң пайда болды. Бұл құрылымның таралуы Тынық мұхитының солтүстік-батысында 50 000 км²-ға дейін жетеді деп есептеледі, бұл көлемі 3300 км³ болатын орташа көлемді ірі магмалық провинцияны құрайды. Вулканизм олигоцен кезеңінде басталып, қазірге дейін үзіліспен жалғасуда. Жарылыстардың ең күштісі 6-10 миллион және 2-3 миллион жыл бұрын болған, осы кезде базальттың көп бөлігі шығарылды. 0,01-1,6 миллион жыл бұрынғы аз көлемді жарылыстар да болды. Бұл лава ағындары негізінен осы аймақтағы өткен мұз дәуіріндегі үлкен су тасқындарынан туындаған эрозия әсерінен ашыққа шықты, нәтижесінде Фрейзер каньонында Сода сағасынан оңтүстікке қарай Каноэ сағасына дейін, сондай-ақ Чилкотин, Чилко, Чиланко және Тасеко өзендері бойында, Фрейзер өзенінің шығысында Часм провинциялық паркінде және Жоғарғы Дедман өзенінің бойында базальт ағындарының көптеген қабаттары көрінді. Плейстоценнің соңғы кезеңіндегі мұздық эрозияға дейін бұл орталықтар белгісіз көлемдегі және таралудағы төменгі профильді қалқан тәрізді жанартаулардың біріккен жүйесін құрады. Чилкотин тобының сол кездегі Колумбия өзенінің базальт тобымен байланысты болуы мүмкін деп есептелді. Алайда, оның морфологиясы және геохимиясы Айдахо штатындағы Жылан өзені жазығы және Исландияның кейбір бөліктері сияқты басқа жанартаулық платоларға ұқсас екені дәлелденді (Bevier, 1983).
The Chilcotin Group, also called the Chilcotin Plateau Basalts, is a large area of basaltic lava that forms a volcanic plateau running parallel with the Garibaldi Volcanic Belt in south central British Columbia, Canada. Predominantly, during Miocene and Pliocene times, a medium sized volcanic field of overlapping vents occurred in British Columbia's Interior Plateau. The distribution is assumed to engulf up to 50,000 km2 of the Pacific Northwest, forming a medium sized large igneous province, of volume 3300 km3. Volcanism occurred as late as Oligocene time, but continues sporadically up to present. Eruptions were most vigorous 6 10 million years ago and 2 3 million years ago, when most of the basalt was released. Less extensive eruptions continued 0.01 to 1.6 million years ago. These lava flows have been dominantly exposed by erosion resulting from the great floods that flowed in this region throughout the past ice ages, which laid bare many layers of the basalt flows along the Fraser Canyon from Soda Creek south to Canoe Creek elsewhere along the Chilcotin, Chilko, Chilanko and Taseko Rivers, and also to the east of the Fraser River at Chasm Provincial Park and along the Upper Deadman River. Prior to Late Pleistocene glacial erosion these centers formed a series of coalesced, low profile shield volcanoes of unknown volume and distribution. The Chilcotin Group were thought to potentially be linked to the partly coeval Columbia River Basalt Group. However, its morphology and geochemistry have been proven much similar to other volcanic plateaus such as the Snake River Plain in Idaho and parts of Iceland (Bevier, 1983).
Чилькотин алқабының базальттарының пайда болуы
Чилкотин тобының таралуы мен көлемі кең аумақты плейстоцен мұздықтарымен жабылғандықтан белгісіз. Бұл, болжам бойынша, мұздық "ағындысы" өте қалың және көптеген аймақтарда вулканизмді толығымен жасырады. Базальтты вулканизмнің жекелеген ошақтарына кішкентай тефрит конустары, жанартаулық түйреулер және лава ағындарын қиып өтетін габбролық қоректендіргіштер жатады. Жақындағы зерттеулер Чилкотин тобының көлемі бұрынғы есептегеннен әлдеқайда аз екенін, ал "Жота" еоцен дәуірінде қалыптасқанын көрсетеді. Бұл Чилкотиннің көптеген жергілікті вулканизм ошақтарынан тұратынын білдіреді, олар палеоландшафтқа аз көлемде лава құйып, кейіннен қазіргі ірі өзен жүйелерінде кездеседі. 16 миллион жыл бұрын, Батыс Каскадтық вулканизм доғасының стратовулкандары 27 миллион жылдан астам уақыт бойы үнемі атқылап тұрды, тіпті бүгінгідей. Бұл вулканизмнің түпкі себебі әлі де даулы, бірақ ең қабылданған түсінік – Каскадия субдукциялық аймағының артындағы кері доға алабы кең ауқымды және көлемді базальттық вулканизмді бастады. Кейбір ошақтар бұрыннан барған сынық жүйелері арқылы пайда болса, оның солтүстік бөлігіндегі вулканизм Анахим магмалық ошағымен байланысты деп есептеледі (қазіргі Гавайиге ұқсас), ол Rainbow, Ilgachuz және Itcha Range қалқанды вулкандарын жасады, олар өз кезегінде Анахим вулканизм белдеуінің бөлігін құрайды. Дегенмен, Анахим магмалық ошағы мен Чилкотин тобы арасындағы байланыстың нақты сипаты әлі белгісіз.
The distribution and volume of the Chilcotin Group is unknown due to extensive Pleistocene glacial cover. This presumably glacial "drift" is very thick, and in most regions completely obscures the volcanism. Individual vents for basalt volcanism include small cinder cones, volcanic plugs, and gabbroic feeders, which locally crosscut lava flows. Recent studies indicate that the volume of the Chilcotin Group is much less than previously thought, and that the "Plateau" is likely Eocene in age. This means that the Chilcotin is likely composed of many local volcanic vents, that were of small volumes that fed into the paleo landscape, and subsequently are found in the major river systems that we see at present. Prior to 16 million years ago, the western Cascade Volcanic Arc stratovolcanoes erupted with periodic regularity for over 27 million years, even as they do today. The ultimate cause of this volcanism is still up for debate, however, the most widely accepted idea is that a back arc basin behind the Cascadia subduction zone initiated the widespread and voluminous basaltic volcanism. Some centers erupted along pre existing brittle fault systems while volcanism along its northern portion is most widely believed to have been related to a center of upwelling magma called the Anahim hotspot (similar to that associated with present day Hawaii), creating the Rainbow, Ilgachuz and Itcha Range shield volcanoes which also in turn form part of the Anahim Volcanic Belt. The exact nature of the relationship between the Anahim hotspot and the Chilcotin Group is, however, unknown.