Кіріспе
Аркадтық ойынды жасаушы Cinematronics Incorporated – 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында векторлық графикамен жұмыс істейтін аркадтық ойынды жасаушы компания. Басқа компаниялар растрлық дисплейлерге негізделген ойындар шығарғанмен, Cinematronics және Atari, Inc. компаниялары өздерінің тарихының басында векторлық дисплейлі ойындарды шығарды. Бұл ойындар сол кезде ерекше көрініс пен жоғары графикалық мүмкіндіктерді ұсынды, бірақ тек қара-ақ түсте (алғашқыда) болатын. Cinematronics 1983 жылы Dragon's Lair атты алғашқы танымал LaserDisc видео ойынын да шығарды.
Cinematronics Incorporated was an arcade game developer that primarily released vector graphics games in the late 1970s and early 1980s. While other companies released games based on raster displays, early in their history, Cinematronics and Atari, Inc. released vector display games, which offered a distinctive look and a greater graphic capability (at the time), at the cost of being only black and white (initially). Cinematronics also published Dragon's Lair in 1983, the first major LaserDisc video game.
Тарих
Cinematronics Inc. компаниясы 1975 жылдың 1 сәуірінде Сан-Диего, Калифорния штатында Сан-Диего Шаржерс футбол командасының екі ойыншысы – Дэннис Парти және Гэри Гаррисон, сондай-ақ Джеймс Дейл “Джим” Пирс (1937–2011) құрған. Бастапқыда Гаррисон президент болды, бірақ кейін Пирс бұл қызметке келді. Компания алғаш рет Pong ойынының көшірмелерін жасап, оларды жергілікті жерде сату арқылы нарыққа енді. Олардың ұлттық деңгейде таныстырған алғашқы ойыны Flipper Ball (1976) болды, одан кейін Embargo (1977) ойындары шықты. Компания қаржылық қиындықтарды басынан өткерді және 1977 жылы Гаррисон өзінің үлесін ипотекалық брокер Ральф Кларкқа сатты.
Векторлық ойындар
1977 жылдың соңында Cinematronics компаниясы Ларри Розенталь әзірлеген Space Wars ойынын шығарды. Ойын TTL негізінде жасалған Spacewar! ойынының қайта жаңартылған нұсқасы болды және оны пайдалану үшін арнайы векторлық монитор қолданылды. Банкротқа жақын болған Cinematronics ойынды өндіруге келісіп, Розентальға әр ойын автоматы үшін 5 пайыздық роялти төледі. Space Wars алғаш рет 1977 жылдың қазан айында Американың ойын-сауық және музыка операторларының көрмесінде көрсетілді, бірақ Cinematronics оны өндіруге дайын болмады. Олар ойынды сатуға көмектесу үшін Atari Inc. компаниясында жұмыс істеген өндіріс сарапшысы Кен Бьюк пен сатушы Билл Крейвенсті шақыртты. 1977 жылдың соңында алғашқы партиялар жіберілгенде, Space Wars векторлық графиканы қолданатын коммерциялық түрде қолжетімді алғашқы бейне ойын болды, бұл сол кездегі растрлық графикаға қарағанда жоғарырақ ажыратымдылықты қамтамасыз етті. Ойын 1978 жылы ең көп сатылған монетамен жұмыс істейтін бейне ойынға айналып, шамамен 7000 дана сатылды. Бұл сәттілік Cinematronics компаниясын құтқаруға көмектесті, бірақ Розенталь мен Билл Крейвенс компанияға қанағаттанбады. 1978 жылдың сәуірінде Розенталь компанияны тастап, Солтүстік Калифорнияда Sunrise Research деп аталатын жаңа кәсіпорын құрды. Әкімшісінің кеңесі бойынша ол өзінің аппараттық жүйесінде векторлық ойындар жасау үшін қажетті барлық құжаттарды өзімен бірге алып кетті. Cinematronics Ларри Розентальдың векторлық жабдықтарына қатысты патенттерін пайдалануға лицензиялық келісімді сақтап қалды, бірақ оны іске асыруға қажетті білімге ие болмады. Розентальдың компаниясы ақырында Vectorbeam деп аталды, бұл Cinematronics компаниясында технология үшін қолданылған маркетингтік атау болды. Сәттілікке байланысты Cinematronics екі жағдайды пайдалана алды. Біріншіден, инженер Боб Лонг Розентальдың жүйесі үшін операциялық кодтарды көшіріп алды. Екіншіден, Розенталь жұмыстан кеткенге дейін Тим Скелли атты жаңа қызметкерді бағалады. Скелли Розенталь кеткеннен кейін Cinematronics-ке келді және техникалық инженерлер Деннис Халверсон мен Роб Паттонның көмегімен алғашқы жаңа ойынды жасады. 1978 жыл бойы Cinematronics басқару құрылымы өзгерді. Ральф Кларк компаниядан кетіп, Том Строудтың ұлы Том А. Строуд сатушы міндетін алды. Пирс президенттік лауазымнан қысқа уақытқа бас тартып, кейін қайтадан оралды. Компания сол жылы жаңа өнім шығармады, бірақ 1979 жылдың қаңтарында Amusement Trade Expo (ATE) көрмесінде Тим Скеллидің Starhawk (1979) ойынын көрсетті. Наурыз айында шыққан ойын Vectorbeam-ның Speed Freak (1979) ойынынан озып, табысты болды. Джим Пирс пен Том Строуд Розентальды патенттерін сатуға көндіру үшін оған үнемі хабарласып тұрды. Тәуелсіздік алғаннан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң, Vectorbeam компаниясы 1 маусымда 1979 жылы Cinematronics компаниясына сатылды. Vectorbeam еншілес компанияға айналды, Том А. Строуд президент, ал Тим Скелли өнімді әзірлеу басшысы болды. Розенталь компаниядан кеткенге дейін Tail Gunner (1979) және әлі шығарылмаған Oops! (1979) сияқты ойындарды әзірледі. Кейіннен ол Cinematronics компаниясына патенттерін сатып алу шарты бойынша төлем жасауды талап етті. Vectorbeam 1979 жылдың соңына дейін Cinematronics өнімдері үшін балама фабрика және таңба ретінде қызмет етті. Barrier (1979) және Warrior (1979) ойындары Vectorbeam таңбасымен шығарылды. 1979 жылдың қараша айында Cinematronics Vectorbeam зауытын және активтерін Exidy Inc. компаниясына сатты, ол оларды Exidy II деп атады. Осы арқылы Exidy Tailgunner II ретінде Tailgunner ойынын шығарғаннан кейін векторлық ойындарды әзірлеу құқығын алды. Vectorbeam-ның бірнеше қызметкерлері Сан-Диегодағы Cinematronics компаниясында жұмыс істеді. 1980 жылы Cinematronics векторлық ойын патенттеріне қатысты құқықтарын белсенді пайдалана бастады. Олар Lunar Lander және Asteroids сияқты ойындарын өздерінің векторлық жүйесімен жасады деген айыппен Atari Inc. компаниясын сотқа берді. Ақырында бұл іс соттан тыс шешілді. Олар өздерінің ойындарына лицензия беруді бастады, Rock Ola компаниясы коктейль үстелінің форматында шығару үшін олардың лицензиясын пайдаланды, олар Demon! (1982) және QB 3 (1982) векторлық ойындарын әзірледі. Кейіннен олар 1980 жылы Star Castle ойынының заңсыз көшірмелерін сатуын тоқтатқанда бейне ойын авторлық құқығы бойынша маңызды шешім қабылдады. Star Castle Скелли және жаңа бағдарламашы Скотт Боденмен бірлесіп жасалды. Ол Cinematronics-тің ең табысты ойынына айналып, 10 000 данадан астам сатылып, 1981 жылдың көп бөлігінде өндірісте болды. Скелли мен Cinematronics басшылығы арасындағы дау оның компаниядан кетуіне әкелді. Содан кейін оны Sega/Gremlin жалдады, ол да векторлық ойындарды әзірледі, бұл Cinematronics компаниясын Gremlin...
Банкрот және лазерлік дисктер ойыны
Компанияның бұрынғы қаржы вице-президенті Фред Фукумото 1982 жылғы қаңтарда Джим Пирстен кейін Cinematronics президенті болды. Фукумото компанияға өнім ағынын қамтамасыз ету үшін Midway компаниясы Space Invaders және Galaxian сияқты видеоойындарға лицензия беруді жоспарлаған. Олар Naughty Boy (1982) және Jack the Giantkiller (1982) ойындарын импорттады, бірақ екеуі де сәтті болмады. Олар көптеген жобалардан, соның ішінде әскери келісімшарттан бас тартты. 1982 жылдың тамызында Security Pacific Bank оларды сотқа берді және компания 11-тарау бойынша банкроттыққа өтті. Фукумото компаниядан кетіп, Пирс президенттік міндетін қайтадан атқара бастады. Банкроттық жағдайда да жұмыс істей беру үшін, олар кішкентай ішкі даму тобын сақтап, Cosmic Chasm (1983) ойынын жасады және Advanced Microcomputer Systems компаниясымен серіктестікке кірісті. Zzyzzyxx (1982) ойынын шығарғаннан кейін AMS, Cinematronics компаниясын Don Bluth Productions компаниясымен бірлесіп Dragon’s Lair (1983) лазерлік дискілік ойынын жасауға көндірді. Үш компанияның басшылары ойынның және болашақ лазерлік дискілік ойындардың құқықтарын басқару үшін Starcom компаниясын құрды. Cinematronics ойынның өндірісін ұйымдастырды және үлкен қызығушылық толқынына ілесіп, табысқа жетті. Dragon’s Lair компанияны банкроттықтан құтқарып, видео ойын технологияларындағы көшбасшы ретінде ұлттық танымалдылыққа ие болды. Dragon’s Lair ойынының жалғасы Space Ace (1984) шыққан кезде компаниялар арасындағы серіктестік бұзылды. Лазерлік дискілік ойындардың сәтсіздігі және AMS мен Don Bluth Productions компанияларының мүдделерінің айырмашылығы оларды бірлесіп ойын жасаудан алшақтатты. Cinematronics, Dragon’s Lair II: Time Warp ойынын сынақтан өткізді, бірақ сол кезде оны шығармады. Бұл 1991 жылы The Leland Corporation компаниясының соңғы аркадалық ойыны болды.
Растрлық ойындар және кинотеатр жүйесі
Банкроттық жағдайда болған Cinematronics компаниясы ішкі даму құрылымын реформалады. Олар векторлық ойын технологиясын дамытудан бас тартып, Embargo-дан бері алғаш рет өздерінің растрлық ойындарын жасауды қайта бастады. Көптеген дамытушылар Sega/Gremlin компаниясынан келді, бұл Сан-Диегодағы тағы бір компания, олар жақында ішкі даму құралдарын тоқтатты. Freeze (1984) ойынымен бастап, олар ойын жасау мүмкіндіктерін қайта құрды. 1985 жылы Cinematronics Cinemat жүйелік аппараттық құралын таныстырды. Nintendo VS System, Capcom’s CPS және кейіннен Neo Geo сияқты үрдістің бір бөлігі ретінде, Cinemat – операторларға толық тік кабинет бағасының бір бөлігіне қазіргі ойындарын ауыстыруға мүмкіндік беретін стандартталған корпус болды. Бағдарламалық жасақтама, логотип және басқару тақтасы стандартты корпус ішінде ауыстырылатын болды. Олардың алғашқы шығарылымы Cerberus (1985) болды, одан кейін World Series: The Season (1985) сияқты ойындар шықты. World Series – үлкен технологиялық қадам және аркадтық ойынның алтын ғасырынан кейін компания үшін маңызды жетістік болды. World Series-тен кейінгі ешбір өнім осы деңгейде сәтті болмады және компания 11-тараудағы банкроттық жағдайда қалды – Калифорния тарихындағы ең ұзақ банкроттық рекорды деп есептеледі. Джим Пирс компанияны сату арқылы ғана оны сақтап қалуға болатынын сезінді, сондықтан ол 1987 жылдың 30 наурызында компанияны Лиланд Кук, Байрон Кук және Джон Роу басқаратын аркадтық ойынды лицензиялау және өндіруші Tradewest компаниясына сатты. Tradewest Cinematronics компаниясының банкроттығын жүзеге асырып, барлық активтерді сатып алып, оларды The Leland Corporation ретінде қайта құрды. Cinematronics заңды тұлғасы 1987 жылдың 21 қазанында таратылды.
Шығарылмаған
Доктор Стрэндж (1980) – сол аттас Marvel Comics кейіпкеріне негізделген, векторлық графикадағы шайқас ойыны. Тим Скелли оны «Жауынгерден» кейін дереу сынап көрді. Catch and Throw (1980) – Тим Скелли ұсынған, ойыншылардың өзі ату снаряды болатын идея. Кейін Sega/Gremlin компанияларында жұмыс істеліп, ақырында 1982 жылғы Reactor ойынына айналды. Скелли оны D. Gottlieb & Co. үшін дербес әзірлегенімен, Dragon’s Lair пайдасына тоқтатылды. Cutter (шамамен 1983 ж.) – ойыншылардың өрмекшінің торын жойлайтын ойыны. Striker (шамамен 1986 ж.) – Power Play ойынының төрт ойыншыға арналған нұсқасы.