Кіріспе
Неміс сионисі және заңгер Макс Исидор Боденхаймер (12 наурыз 1865 – 19 шілде 1940) – заңгер және неміс сионизмінің негізгі тұлғаларының бірі. Теодор Герцльдің әріптесі, ол Германияның сионистік федерациясының тұңғыш президенті және Еврей ұлттық қорының құрылушыларының бірі болды. 1933 жылы нацистік Германиядан қашқаннан кейін, Голландияда қысқа ғана уақыт тұрған соң, 1935 жылы Палестинаға қоныс аударды.
Max Isidor Bodenheimer (; 12 March 1865 – 19 July 1940) was a lawyer and one of the main figures in German Zionism. An associate of Theodor Herzl, he was the first president of the Zionist Federation of Germany and one of the founders of the Jewish National Fund. After his flight in 1933 from Nazi Germany, and a short sojourn in Holland, he settled in Palestine in 1935.
Өмірбаян
Макс Боденхаймер 1865 жылдың 12 наурызында Штутгартта ассимиляцияланған еврей отбасында дүниеге келді. 1884-1889 жылдары Тюбинген, Страсбург, Берлин және Фрайбург университеттерінде оқыды. 1890 жылы заңгерлік тәжірибе ашу үшін Кельнге көшіп барды. 1891 жылы "Die Menorah" (Гамбург) апталығында өзінің алғашқы сионистік мақаласын жариялады. Кельнде ол Дэвид Вольфсонмен танысып, екеуі жақын дос атанды. Боденхаймер мен Вольфсон Кельндегі түрлі сионистік топтар мен шараларға қатысты, сондай-ақ "Сион" атты сионистік ұйым құрды. Осы кезде Боденхаймер Теодор Герцльмен хаттасуды бастады. 1893 жылы "Jüdische Humanitätsgesellschaft" қоғамын құруға көмектесті. 1896 жылы Роза Далбергке үйленіп, үш балаға ие болды: Симон Фриц, Иерусалимдегі Еврей университетінің зоология профессоры, Генриетта Ханна, әкесінің өмірбаянын жазған, және Рут, заңгер. Боденхаймер қайтыс болғанда ұлттық мекемелер туларын жартылай төмен түсіріп, Еврей ұлттық қорының президенті Уссишкин оның қадір-қасиетін айтты.
Сионисттік іс-әрекет
Боденхаймер 1-ші сионисттік конгресске қатысып, Ішкі іс-қимыл комитетінің мүшесі болып сайланды. 1898 жылы ол Герцльмен бірге Германия императоры Вильгельм II-ге барған делегацияның мүшесі ретінде Палестинаға сапар шекті. Боденхаймер сионисттік съездерге қатысты, сионисттік қозғалыстың және еврей ұлттық қорының (JNF) конституциясын жазуға көмектесті, сондай-ақ Германиядағы JNF Директорлар кеңесінің төрағасы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол JNF кеңсесін Кельннен Гаагаға көшірді. Ол Шығыс Еуропа мемлекеттері лигасының құрылу тұжырымын ұсынған автор болғандай көрінеді – автономиялы еврей ынтымақтастығымен неміс клиенттік мемлекеті, кейіннен Юдеополия деп те аталды. Герцль кезеңінің басқа да ардагерлері сияқты, Боденхаймердің беделі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін төмендеді және ол JNF Директорлар кеңесінің мүшесі болып қайта сайланбады. 1929 жылдың тамызында Зеев Жаботинский басқаратын ревизионисттік партияға қосылды. Боденхаймер 17-ші сионисттік конгресске ревизионисттік партияның өкілі ретінде қатысты. Конгресс барысында сионизмнің «соңғы мақсаты» туралы көпшілік пен ревизионисттік партия арасында қатыгез дау туды, нәтижесінде ревизионисттер конгресстен шығып кетті. Бұл Боденхаймер қатысқан соңғы сионисттік конгресс болды. 1935 жылы Боденхаймер Палестинаға көшіп, Иерусалимде қоныстанды, онда ол өзінің естеліктерін жаза бастады. Ол 1940 жылдың шілдесінде қайтыс болды.
Жазбалар
Израильге арналған кіріспе. М. И. Боденхаймердің естеліктері. Редакторы – Генриетта Ханна Боденхаймер, Нью-Йорк, Лондон, Томас Йоселофф, 1963. Боденхаймер, Макс І. және Боденхаймер, Генриетта Ханна, Die Zionisten und das Kaiserliche Deutschland, Бенсберт, Schaeube Verlag, 1972. М. И. Боденхаймер, Со wurde Израиль: Сионистік қозғалыстың тарихынан: естеліктер (Генриетта Ханна Боденхаймердің құрастыруымен), Франкфурт-на-Майне: Europäische Verlagsanstalt, 1958. Сирия – ресейлік еврейлерге пана. Гамбург, "Die Menorah" неміс-израильдік отбасылық газетінің баспасы, 1891.