Кіріспе

Еврей тарихшысы Джозеф Гедалия Клауснер (; 20 тамыз 1874 – 27 қазан 1958), Литва туған израильдік тарихшы және еврей әдебиетінің профессоры. Ол "Еврей энциклопедиясының" бас редакторы болды. 1949 жылы өткен Израиль президенті сайлауында Хаим Вейцманға қарсы кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Клауснер израильдік жазушы Амос Оздың атасы болды.

Өмірбаян

Жозеф Клауснер 1874 жылы Вильна губернаторлығының Олькеники қаласында дүниеге келген. 20 ғасырдың басында Клауснерлер Литвадан шығып, Одессаға қоныстанды. Клауснер қаланың ғылыми, әдеби және сионистік айналымдарында белсенді болды. Ол Теодор Герцльді жеке танып, Бірінші сионистік конгресске қатысқан, берілген сионист еді. 1912 жылы Клауснер Палестинаға алғаш рет барып, 1919 жылы сонда қоныстанды. 1925 жылы ол Иерусалимдегі Еврей университетінде еврей әдебиеті пәнінің профессоры болды. Ол Екінші ғибадатхана дәуірінің тарихын зерттеді. Ол ортодоксал яһуди болмаса да, сенбі күні мен тамақтану ережелерін сақтады. Ол Талмуд пен мидраш әдебиетін жақсы білді. Жозеф Клауснер Одессадан шыққан орыс сионистік саяси белсенділер тобының мүшесі болды, оның ішінде Зеев Жаботинский мен Менахим Уссишкин болды. «Партиялық адам» болмаса да, ол ревизионистік сионизмді қолдады. 1919 жылы ол еврей босқындары мен иммигранттарды Одессадан Яффаға тасымалдайтын «Руслан» кемесін ұйымдастыруға көмектесті. 1929 жылдың шілдесінде Клауснер еврейлердің құқықтарын қорғау және Есті қабырғаға кіру және ғибадат ету мәселелерін шешу үшін Pro Wailing Wall комитетін құрды. 1929 жылы Палестинадағы тәртіпсіздіктер кезінде Иерусалимнің Талпиот ауданындағы үйі қирады. Сионистік идеологиясына қарамастан, Клауснердің Хаим Вейцманмен көптеген келіспеушіліктері болды. Екеуі де 1949 жылғы президенттік сайлауда кандидат болды; Вейцман Израильдің бірінші президенті деп жарияланды.

Академиялық мансап

Клауснер Германияда докторлық диссертациясын қорғады. Оның ең ықпалды кітаптарының бірі Иса туралы болды. "Назареттік Иса" және оның "Исадан Пауылға дейін" атты жалғасы оған даңқ әкелді. Онда Клауснер Исаның яһуди және израильдік ретінде дінді реформалауға тырысқан және соңында сенімді яһуди ретінде қайтыс болғандығын сипаттады. Ағылшын ғалымдары үшін бұл кітапты еврей тілінен ағылшын тіліне Англиялық шіркеудің дін қызметкері Герберт Денби аударды. Бірнеше дін қызметкерлері Денбидің кітапты аударғанына наразы болып, оны Иерусалимнен шақырып алуды талап етті. Кейін оған еврей тарихы кафедрасы берілді. Амос Оз өзінің "Махаббат пен қараңғылық хикаясы" атты естеліктерінде бала кезінде Клауснердің Талпиоттағы үйіне барып, Клауснердің білімпаздығына қатты әсерленгенін айтты.

Марапаттар мен мойындау

1941 және 1949 жылдары Клауснер еврей ойына арналған Бялик сыйлығымен марапатталды. 1958 жылы ол еврейтану саласындағы Израиль сыйлығын алды. 1982 жылы оның ғылыми еңбектерінің маңыздылығын мойындап, Израиль мемлекеті оның суреті түсірілген марка шығарды.