Кіріспе

Канада саясатындағы АҚШ-пен еркін саудаға арналған термин. 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы Канада саясатында "өзара қарым-қатынас" еркін сауданы білдірді, яғни Канада мен АҚШ арасындағы барлық табиғи ресурстарға қойылған қорғау тарифін жою. Өзара қарым-қатынас және еркін сауда Канада тарихындағы өткір мәселелердің бірі болды, себебі олар екі қарама-қайшы ұмтылысты көрсететін: АҚШ-пен тиімді экономикалық байланыс орнатуға деген ниет және экономикалық байланыстың күшейіп, американдық үстемдікке және тіпті аннексияға алып келуінен қаушелену.

1880-1910 жылдар аралығы

Конфедерациядан кейін, өзара қарым-қатынас бастапқыда премьер-министр Джон А. Макдональдтың Ұлттық саясатына балама ретінде ұсынылды. Өзара қарым-қатынас Канада мен АҚШ арасындағы барлық табиғи ресурстарды импорттау және экспорттау бойынша қорғау тарифі болмауын білдірді. Бұл далалық астық өсірушілерге ірі американдық нарыққа қол жеткізуге және экспорттан көбірек табыс табуға мүмкіндік беретін еді. 1890 жылдары бұл Батыс Канада фермерлеріне арзан американдық ауыл шаруашылығы техникасы мен өндірілген тауарларды алуға мүмкіндік беретін еді, әйтпесе оларды Орталық Канададан жоғары бағамен алуға тура келер еді. 1891 жылғы сайлауда Канаданың Либералдық партиясы өзара қарым-қатынас платформасымен бақ сынасты. Олар Макдональдқа жеңіліп, ол «Ескі ту, Ескі саясат, Ескі көшбасшы» деген ұлтшылдық ұранымен жеңіске жетті. Либералдар бұл идеяны уақытша тоқтатты. 1896 жылы өзара қарым-қатынас мәселесі қайта көтерілгенде, оны Уилфрид Лориердің либералдарына американдықтар ұсынды. Бұл идея оларды әлі де қызықтырды және олар бірден оны қолдау науқанын бастады. Консерваторлар Канадаға пайда әкеледі деген жалпы сенімге қарамастан, оған қарсы науқан жүргізді. Либералдар 1896 жылғы сайлауда жеңіске жетті және 1911 жылы АҚШ-пен өзара келісім шартына қол қойды. Алайда, 1911 жылғы сайлауда өзара қарым-қатынас тағы да маңызды мәселеге айналды, консерваторлар бұл АҚШ-қа «сату» болады деп мәлімдеді. Либералдар консерваторларға жеңіліп қалды. Олардың ұраны «Янкилермен жүкті немесе сауданы жүзеге асырмау» болды.

1980 жылдар

АҚШ-пен өзара іс-қимыл туралы ұғым 1985 жылы бұрынғы либералдық қаржы министрі Дональд С. Макдональд басқарған Канаданың экономикалық одағы және даму перспективалары жөніндегі Корольдік комиссиясы АҚШ-пен еркін сауда орнатуға шақыратын есеп жариялағанда қайта жанданды. Брайан Малруни басшылығындағы Прогрессивті консерваторлар бұл ұсынымды іске асырып, Канада-АҚШ еркін сауда келісімін келіссөздер арқылы жасады. Олар 1988 жылғы сайлауда осы мәселе бойынша жеңіске жетті.