LucasArts-тың «Habitat» ойыны: Онлайн әлемнің алғашқы қадамы

Кіріспе

1986 жылы LucasArts компаниясы жасаған бейне ойын.

Habitat – LucasArts компаниясы жасаған көп ойыншылы онлайн-рольдік ойын (MMORPG). Бұл графикалық негіздегі, кең ауқымды коммерциялық виртуалды қауымдастықты құруға жасалған алғашқы әрекет. 1985 жылы Рэнди Фармер, Чип Морнингстар, Арик Вилмэндер және Джанет Хантерлер жасаған бұл ойын 1986 жылы Quantum Link арқылы бета-тест ретінде қолжетімді болды. Quantum Link – Commodore 64 компьютері үшін онлайн-сервис және AOL корпорациясының алғашқы атасы. Фармер мен Морнингстар екеуі де 2001 жылғы Game Developers Choice Awards сыйлығында Habitat бойынша жасаған инновациялық жұмыстары үшін «Бірінші Пингвин» сыйлығымен марапатталды. Графикалық MUD ретінде ол қазіргі заманғы MMORPG-лердің алдашысы саналады, өйткені сол кездегі басқа онлайн-қауымдастықтардан (мысалы, MUD және мәтіндік интерфейсі бар көп ойыншылы онлайн ойындардан) өзгешеліктері болды. Habitat графикалық интерфейске және тұтынушыларға бағытталған үлкен пайдаланушылар базасына ие болды. Осы ерекшеліктерінің арқасында Habitat көптеп сілтеме берілетін жобаға айналып, бүгінгі онлайн-қауымдастықтарды жобалаудағы эталон ретінде танылды, олар өз орталарына үдетілген 3D компьютерлік графика мен құбылысқа толыққанды ену сезімін ұсынатын элементтерді енгізеді.

Мәдениет

Habitat – "көп қатысушылы онлайн виртуалды орта", киберкеңістік. Әрбір қатысушы ("ойыншы") үй компьютерін (Commodore 64) интеллектуалды, интерактивті клиент ретінде пайдаланады, модем және телефон арқылы коммерциялық пакеттік желі арқылы орталықтандырылған, негізгі компьютермен байланысады. Клиенттік бағдарламалық жасақтама пайдаланушы интерфейсін қамтамасыз етеді, болып жатқан оқиғалардың нақты уақыт анимациялық бейнесін жасайды және ойыншының енгізгенін хостқа хабарламаларға аударады. Хост жүйенің әлемдік моделін сақтайды, ережелерді күшімен жүзеге асырады және әрбір ойыншының клиентына ғаламның үнемі өзгеріп отыратын күйі туралы ақпарат береді. Бір аймақтағы ойыншылар (бір экранда көрсетілген барлық нысандар мен элементтермен белгіленеді) бір-бірін көре алады, сөйлесе алады (пайдаланушылардың экрандағы мәтіндік шығаруы арқылы) және өзара әрекеттеседі. Habitat өз азаматтарымен басқарылды. Рұқсат етілмеген бөліктер – жүйенің негізгі бағдарламалық құрылымы мен физикалық компоненттеріне қатысты бөлімдер ғана. Пайдаланушылар Habitat ішіндегі заңдар мен қабылданған мінез-құлық үшін жауапты болды. Habitat авторлары мүмкіндігінше кең ауқымды өзара әрекеттесуге рұқсат беруге үлкен мән берді, себебі олар технология немесе ақпарат емес, өзара әрекеттесу киберкеңістікті шын мәнінде дамытады деп санайтын. Habitat 1986-1988 жылдары жұмыс істеді және сынақ кезеңі аяқталғаннан кейін жабылды. Қызмет өмірге қабілетті болу үшін тым қымбатқа түсті, сондықтан Lucasfilm Games 1988 жылы Quantum Link платформасында Club Caribe деп аталған қысқартылған нұсқасын шығару арқылы даму шығындарын өтеді. Кейін 1988 жылы Fujitsu лицензия алды және 1990 жылы Жапонияда Fujitsu Habitat ретінде шығарды. 1994 жылы Fujitsu Cultural Technologies жаңа бөлімше ретінде Fujitsu Open Systems Solutions, INC немесе қысқаша OSSI болып бөлінді. Electric Communities компаниясымен бірлесіп, екі компания WorldsAway жобасымен жұмыс істей бастады (сол кезде "Reno" кодолық атымен белгіленген). Бастапқы жоспар команданың Fujitsu Habitat кодын пайдаланып, оны Mac және Windows операциялық жүйелеріне көшіру болған. Ол 1995 жылы CompuServe платформасында мүшелерге арналған тегін қызмет ретінде іске қосылды. Әлем Dreamscape деп аталды және 1997 жылы Fujitsu басқаруымен ашық Интернетке көшірілді. CompuServe AOL-дың "құндылық брендіне" айналған кезде, Fujitsu өнімдерін сатуға тырысты, себебі шығынға ұшырады. Inworlds.com (кейін Avaterra, Inc) лицензиялық құқықтарды сатып алып, басқаруды өз қолына алды. 2011 жылы Dreamscape әлі де VZones.com әлемдерінің бірі ретінде дербес өмір сүрді – Stratagem Corporation компаниясына тиесілі. Stratagem кезеңінде бірдей серверлік бағдарламалық жасақтаманы пайдаланатын басқа WorldsAway әлемдері: newHorizone, Seducity, Second Kingdom және Datylus. VZones.com әлемдері 2014 жылдың тамызында жабылды. Технологияның жалғыз қалған лицензиары – vzones.com.

Habitat is "a multi participant online virtual environment", a cyberspace. Each participant ("player") uses a home computer (Commodore 64) as an intelligent, interactive client, communicating via modem and telephone over a commercial packet switched network to a centralized, mainframe computer. The client software provides the user interface, generating a real time animated display of what is going on and translating input from the player into messages to the host. The host maintains the system's world model enforcing the rules and keeping each player's client informed about the constantly changing state of the universe.|Farmer 1993

Users in the virtual world were represented by onscreen avatars, meaning that individual users had a third person perspective of themselves, making it rather like a videogame. Players in the same region (denoted by all objects and elements shown on a particular screen) could see, speak (through onscreen text output from the users), and interact with one another. Habitat was governed by its citizenry. The only off limits portions were those concerning the underlying software constructs and physical components of the system. The users were responsible for laws and acceptable behavior within Habitat. The authors of Habitat were greatly concerned with allowing the broadest range of interaction possible, since they felt that interaction, not technology or information, truly drove cyberspace. Habitat ran from 1986 to 1988, and was closed down at the end of the pilot run. The service proved too costly to be viable, so Lucasfilm Games recouped the cost of development by releasing a sized down version called Club Caribe on Quantum Link in 1988. It was then licensed by Fujitsu in 1988, and released in Japan as Fujitsu Habitat in 1990. In 1994, Fujitsu Cultural Technologies was spun off as a new division of Fujitsu Open Systems Solutions, INC or OSSI for short. In conjunction with Electric Communities, the two companies began work on the WorldsAway project (which was codenamed "Reno" at the time). Originally, the initial plan was for the team to work from the Fujitsu Habitat code and bring it to the Mac and Windows operating systems. It was launched on CompuServe in 1995 as a free service for members. The world was called Dreamscape and moved to the public Internet in 1997 still under the operation of Fujitsu. As CompuServe morphed into AOL's "value brand", Fujitsu sought to sell off its product as they were making a loss. Inworlds. com (who later became Avaterra, Inc) stepped up and bought the licensing rights and took over the reins. In 2011 the Dreamscape was still surviving independently as one of the VZones. com worlds – owned by Stratagem Corporation. Other WorldsAway worlds using the same server software that have been launched during Stratagem times were newHorizone, Seducity, Second Kingdom and Datylus. The VZones. com worlds closed in August 2014. The only remaining licensees of the technology is vzones. com.

Жасау

Ойын жасаудағы бір қиындық – "барлық нәрсені алдын ала жоспарлап, содан кейін жоспардың толыққанды сипаттамасына сәйкес тікелей іске асыруға болатыны" деген түсінікке қарсы тұру. Morningstar және Farmer бұл ойлау тек сәтсіздікке алып келеді дейді, себебі ойынның әлеуетті мүмкіндіктері мен қиялы әзірлеушілердің шектеулі аумағында қалып қояды. Олар мұны жақсы түсіндіріп, "тіпті өте қиялдағыш адамдар да шығара алатын өзгерістердің көлемі шектеулі, әсіресе егер олар басқа дизайнерлердің жұмыстары мен пікірлерінен ықпалсыз, жаңа ортада жұмыс істесе" деп атап көрсетті. Мысалы, Habitat әлемі мен Avatar анимациясы үшін фонды жасаған бағдарламашы Вилмэндер бастапқы талаптарда тек бір жалпы ер және әйел кейіпкері қарастырылғанын айтты. Вилмэндер жүйенің одан дамытуға болатынын түсінді және ойыншылардың Avatarларын жекелендіру мүмкіндігін енгізді: алдымен киімдерін өзгерту арқылы, содан кейін Avatarлардың бойын өзгертуге, заттар тасымалдауға және, ақырында, ойыншыларға өз кейіпкерлері үшін жүзден астам бас нұсқасынан таңдау мүмкіндігі берілді. Бұл мүмкіндіктер бүгінде басқа Avatar негізделген жүйелерде бәріне мәлім. Бұл мүмкіндік соншалықты танымал болды, тіпті ойын автоматтарында «бастар» сатылды және ойыншылар тапсырмаларды орындағанда сыйлық ретінде де пайдаланылды. Morningstar және Farmer осы көзқарас бойынша әзірлеушінің киберкеңістікте әртүрлі тәжірибелер ұсынуды қарастыруы керек екенін айтты: белгілі ережелер мен мақсаттары бар оқиғалардан (мысалы, аң ауру) бастап, пайдаланушының өзіндік мотивациясымен қозғалатын іс-әрекеттерге (кәсіпкерлік) дейін, тіпті толығымен еркін, тек қана өмірлік мәселелерге толы іс-әрекеттерге (басқа мүшелермен әлеуметтену) дейін. Олар мұндай үлкен жобаны басқарудың ең тиімді тәсілі – адамдарға жобалау бағытын анықтауға және олардың тілектерін іске асыруға көмектесу екенін анықтады. Қысқасы, иелері дизайнерлер мен іске асырушылардың қатарына жағдай жасаушылар да қосылды. Дегенмен, авторлар дизайнер мен оператордың кіру деңгейлерін бөлудің маңыздылығын атап өтеді. Олар екі бірдей виртуалды кеңістікті «инфрақұрылым деңгейі» (киберкеңістіктің іске асырылуы немесе әлемнің «нақтылығы») деп бөледі, оны жасаушылар ғана бақылауға тиіс, ал «тәжірибелік деңгей» (пайдаланушылар үшін визуалды және интерактивті мүмкіндіктер) операторлардың зерттеуіне ашық. Пайдаланушы қолданбадағы деректердің қалай кодталғанын білуі қажет емес. Бұл – инкапсуляцияның жақсы бағдарламалау қағидасынан туындайды.

One challenge in producing games is to resist the "conceit that all things may be planned in advance and then directly implemented according to the plan's detailed specification". Morningstar and Farmer argue that this mentality only leads to failure as the potential capabilities and imagination of a game would remain confined within the small niche of developers. They generalized this well by pointing out that "even very imaginative people are limited in the range of variation that they can produce, especially if they are working in a virgin environment uninfluenced by the works and reactions of other designers". An example of this approach was when Wilmunder, the programmer responsible for developing both backgrounds for the Habitat World and Avatar animations noted how the original specification only included a single generic male and female character. Wilmunder determined that the system could go further and he implemented the ability to customize player Avatars, first by patterning their clothing, and later allowing Avatars to change height, carry items, and ultimately to allow the players to select from over one hundred different heads for their characters, capabilities that are today taken for granted in other Avatar based systems. This feature became so popular that 'heads' were sold in in game vending machines and were even used as rewards for players when they completed quests. With this outlook Morningstar and Farmer stated that a developer should consider providing a variety of possible experiences within the cyberspace, ranging from events with established rules and goals (i. e. hunts) to activities propelled by the user's own motivations (entrepreneur) to completely free form, purely existential activities (socializing with other members). The best method to manage and maintain such an immense project, they have discovered, was to simply to let the people drive the direction of design and aid them in achieving their desires. In short the owners became the facilitators as much as designers and implementers. Regardless, the authors note the importance of separation between the access levels of the designer and the operator. They classify the two coexisting virtualities as the "infrastructure level" (implementation of the cyberspace, or the "reality" of the world), which the creators should only control, and the "experiential level" (visual and interactive feature for users), which the operators are free to explore. The user not need to be aware of how data are encoded in the application. This naturally follows from the good programming practice of encapsulation.

Жаңғыру

2016 жылы Habitat-ты Commodore 64 және Habitat-тың алғашқы Q Link жүйесін эмуляциялау арқылы қайта іске қосу жобасы қолға алынды. Жобаны The Museum of Art and Digital Entertainment (MADE) негізін қалаушы Алекс Хенди басқарды, ол ойынның бастапқы кодын оның алғашқы әзірлеушілерінен алды. Сол жылдың шілде айында MADE бастапқы кодын GitHub-ке MIT лицензиясы бойынша ашық қарау үшін жүктеді. 2017 жылдың ақпан айында Рэнди Фармер (Habitats жасаушыларының бірі) басқаратын Habitat-ты жаңғыртуға бағытталған NeoHabitat атты ашық кодты жоба жұртшылыққа жарияланды. Жоба кодты, аймақ дизайнын, құжаттаманы әзірлеуге және басқа да көмек көрсетуге еріктілерді шақырды. Еріктілердің арқасында бастапқы дерек файлдары, дамыту кезінде жасалған карталар және деректер қорының резервтік көшірмелері табылды. Бұл Populopolis әлемін толыққанды қалпына келтіруге мүмкіндік берді. NeoHabitat қазіргі уақытта қолжетімді және барлығына ашық. Дамыту жұмыстары көбінесе аяқталды және алғашқы Habitat тәжірибесін қайтадан бастан кешіруге болады.

ӘлемдерАлыста

WorldsAway 1995 жылы іске қосылды және оны Habitat командасының бірнеше мүшелері жасады, алайда екі жоба арасында кодтық байланыс жоқ. WorldsAway – пайдаланушылардың екі өлшемді аватарларын жасауға мүмкіндік беретін онлайн графикалық «виртуалды әңгіме» ортасы. Бұл – алғашқы виртуалды әлемдердің бірі. WorldsAway пайдаланушылары бастапқыда Compuserve арқылы қоңырау шалып, кейін Интернет желісі арқылы кіретін. Жаңа пайдаланушылар виртуалды кемеде жынысын, есімін, бас және дене пішінін таңдайтын, содан кейін басқа онлайн пайдаланушылармен кездесу үшін нақты әлемге кіретін (мұндай өзгерістерді кейін белгілі бір мөлшердегі жетондар төлеу арқылы жасауға болады). Әр абонент өзінің аватарын көріп, оны басқара алатын, ол шектеулі поздар мен профильдер жиынтығында көрсетілетін. Пайдаланушылардың әлемде өткізген уақытының көп бөлігі экономикалық қызметтерге және әңгімелесуге арналды. Бұл әлемде ақшалай жетон жүйесі бар екенін және виртуалды бизнес құруға болатынын білдіреді, мысалы, Clover-дің сату комиссиясымен атақты аукциондары, немесе Dennis S-тің кіру ақысы бар түнгі клубы, немесе бинго сияқты көше ойындары үшін төлемдер. Жетон жүйесі экономиканы дамытуға көмектесті. Аватарлар ойнаған сағаттарының санына, заттарды сатудан, сыйлықтардан және кәсіпорындарды басқару сияқты басқа да көздерден жетондар алатын. Дүкендер мен Acolytes сирек немесе функционалдық заттарды әлемге енгізетін. Acolytes оракулдармен тағайындалатын және қоғамға сыйлық ретінде беруге немесе жүлде ретінде тағайындауға болатын заттардың қор жинағына қол жеткізе алатын. Clover-дің атақты аукциондары апта сайын өткізіліп, адамдар бас, киім, жиһаз және басқа да пайдалы немесе көркем заттар сияқты сирек заттарды алу үшін көптеген жетондар ұсынатын. Пәтерлерді сатып алуға, жиһазбен жабдықтауға немесе сатуға болады. Ойыншы аватар таңдайды, ол ойыншының графикалық бейнесі. Аватар мәтіндік чатта сөйлесе алады, қозғала алады, ишара жасауға болады, бет әлпетін өзгерте алады және оны шексіз көптеген жолдармен бейімдеуге болады. Аватарлар ақша табады, мүлікке ие болады, пәтер жалдайды және достар табады. Ортаның өзі мыңдаған экрандардан тұрады, онда ойыншының аватары қозғалады. Сериалда Mutiny онлайн ойын компаниясынан бастап Commodore 64 пайдаланушылары үшін онлайн абоненттік графикалық чат қауымдастығын ұсынуға дейін өзгереді, бұл Habitat-тың көшірмесі болып табылады.

WorldsAway was launched in 1995 and was developed by some of the Habitat team, although no code is shared between the two projects. WorldsAway is an online graphical "virtual chat" environment in which users designed their own two dimensionally represented avatars. It was one of the first visual virtual worlds. WorldsAway users would login, originally through dial up Compuserve accounts and later through the Internet. First time users would choose their gender, name, head and body style on a virtual ship before entering the world proper to meet other online users (these could be changed later by paying a quantity of tokens). Each subscriber would view and manipulate their own avatar which was displayed in a limited set of poses and profiles. Most time spent in the world by users was spent on economic endeavors and chat. This meant that the world had a monetary token system and virtual business endeavors could be set up such as Clover's famous auctions with commissions for sales, or Dennis S's nightclub with admission charges, or the payments for the various street games such as bingo. The token system facilitated the economy. Avatars received tokens based on the number of hours played, from sales of objects, from gifts, and other sources such as running enterprises. Rare and/or functional objects were introduced into the world by stores and Acolytes. Acolytes were appointed by the Oracles and had access to changing supplies of objects that they gave away or awarded as prizes to the community. Clover's famous auctions were held weekly and people bid vast amounts of tokens to acquire rare items such as heads, clothing, furniture, and other useful or artistic objects. Apartments could be purchased, furnished, or sold. Other popular past times were playing Bingo The player chooses an avatar, which is the graphical representation of the player. The avatar can text chat, move, gesture, use facial expressions, and is customizable in a virtually unlimited number of ways. Avatars earn money, own possessions, rent apartments, and make friends. The environment itself is composed of thousands of screens, in which the player's avatar moves about. In the show, Mutiny transitions from an online games company to eventually delivering an online subscriber based graphical chat community for Commodore 64 users, mirroring Habitat.

Қабылдау

Рой Вагнер ойынды Computer Gaming World журналы үшін қарап шығып, "Бұл ойын төрт миллионнан астам отбасыда бар, арзан бағадағы Commodore 64/128 үй компьютерінің жергілікті жадты, процессорлық және графикалық мүмкіндіктерін тиімді пайдаланады. Сонымен қатар, бұл ойын жергілікті телефон қосылысы арқылы қолжетімді, жалпыұлттық, төмен бағадағы желі арқылы қамтамасыз етілген, нақты уақыт режимінде адамдар арасындағы өзара әрекеттесуді мүмкін етеді" деп жазды.