Кіріспе
Моносинаптикалық рефлекс
The patellar reflex, also called the knee reflex or knee jerk, is a stretch reflex which tests the L2, L3, and L4 segments of the spinal cord. Many animals, most significantly humans, have been seen to have the patellar reflex, including dogs, cats, horses, and other mammalian species.
Тізе рефлексі, сондай-ақ тізе соққысы деп аталатын бұл рефлекс, омыртқа миының L2, L3 және L4 сегменттерін тексеруге арналған созылу рефлексі болып табылады. Адамдарды қоса алғанда, көптеген жануарларда – мысықтар, иттер, жылқылар және басқа да сүтқоректілерде тізе рефлексі байқалған.
The patellar reflex, also called the knee reflex or knee jerk, is a stretch reflex which tests the L2, L3, and L4 segments of the spinal cord. Many animals, most significantly humans, have been seen to have the patellar reflex, including dogs, cats, horses, and other mammalian species.
Механизм
Пателлярлы сіңірді рефлекстік балғамен тікелей пателланың астынан соққанда, төртбас бұлшық етіндегі бұлшық ет орамы созылады. Бұл сигнал тікелей омыртқа миына жетеді және L3 немесе L4 деңгейіндегі синапстарда (аралық нейрондарсыз) жоғары орталықтардан тәуелсіз түрде байланысады. Содан кейін, альфа-моторлық нейрон төртбас бұлшық етіне эфференттік импульс жіберіп, оның жирылуын қозғады. Бұл – дене күйін және тепе-теңдікті сақтауға көмектесетін проприоцепция рефлексі, ол адамға ең аз күш-жігер жұмсап немесе саналы ойға берілмей тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді. Пателляр рефлексі – моносинаптикалық рефлекс доғасының клиникалық және классикалық мысалы. Бұл тест омыртқа миының L2 және L4 сегменттері арасындағы жүйке тінін бағалайды.
Тарих
Вильгельм Генрих Эрб (1840–1921) және Карл Фридрих Вестфаль (1833–1890) 1875 жылы бірдей уақытта тізе буынының көкірегі немесе тізе рефлексі туралы хабарлады. «Тізе соққысы» терминін Сэр Майкл Фостер 1877 жылғы «Физиология оқулығында» былай деп жазды: «Жамбас сүйегінің астындағы көкірекке соққанда аяқ кенеттен созылады, бұл тізе соққысы деп аталады».
Танымал мәдениетте
Бұл термин 20 ғасырдың басынан бастап ауыспалы мағынада қолданыла бастады. О.О.МакИнтайр 1921 жылдың қазан айында "The Coshocton Tribune" газетінде жарияланған "Нью-Йорк күнделікті" бағанында былай деп жазды: "Сабын қорабынан Бродвейде уағыз айтуға тырысқан саяхатшы қасиетті. Бірақ көбінесе тек рефлекстік қозғалысқа ғана ие болады".