Кіріспе
Омыртқа рефлексі
Қорғаныш рефлексі (ноцицептивтік иілу рефлексі немесе иілгіш кері тартылу рефлексі) – денені зиян келтіруі мүмкін әсерлерден қорғауға бағытталған омыртқа рефлексі. Бұл рефлекс зардап шегуі мүмкін әсерден тез шығуға себеп болып, сол мүшенің барлық иілгіш бұлшық еттерінің жиырылуын және кеңейткіш бұлшық еттерінің босаңсуын жылдам үйлестіреді. Омыртқа рефлекстері көбінесе моносинаптикалық болып келеді және қарапайым рефлекс доғасы арқылы жүзеге асырылады. Қорғаныш рефлексі полисинаптикалық рефлекс арқылы орындалады, нәтижесінде жылдам жауап беру үшін көптеген моторлық нейрондар қозғалады.
The withdrawal reflex (nociceptive flexion reflex or flexor withdrawal reflex) is a spinal reflex intended to protect the body from damaging stimuli. The reflex rapidly coordinates the contractions of all the flexor muscles and the relaxations of the extensors in that limb causing sudden withdrawal from the potentially damaging stimulus. Spinal reflexes are often monosynaptic and are mediated by a simple reflex arc. A withdrawal reflex is mediated by a polysynaptic reflex resulting in the stimulation of many motor neurons in order to give a quick response.
Мысал
Адам ыстық затқа тигенде, ойланбастан қолын шегіндірсе, жылу терідегі температура және ауырсыну рецепторларын қоздырады, бұл орталық нерв жүйесіне сезімдік импульс жіберуге себеп болады. Сезімдік нейрон моторлық нейрондарға байланысты интернейрондармен синапс жасайды. Олардың бір бөлігі моторикалық импульстарды қолдың бұлшық еттерін қысқаруға әкелетін флексорларға жібереді, ал кейбір моторлық нейрондар экстенсорларға тежегіш импульстар жібереді, соның арқасында иілуге кедергі келтірілмейді. Бұл өзара нейрондық байланыс деп аталады. Аяқтағы рефлексті тексеру және өлшеу үшін денедің бір жағындағы төменгі аяқта (суральды нерв) электрлік стимуляция күшін арттыра отырып, жоғарғы аяқтағы (бицепс феморис) бұлшықет әрекетін бақылау үшін электромиограмма қолданылады. Рефлексті тудыратын стимуляцияның қарқындылығы көбінесе қанағаттанған адамның ауырсыну сезімін білдіретін қарқындылыққа сәйкес келеді, ал кері тартылу рефлексінің күші сезілген ауырсынудың күшімен байланысты.
Қиылысқан созылу рефлексі
Қауіп рецепторы (ноцицептор) тітіркен кезде, сигнал сезімдік жүйке арқылы омыртқа миының дорсальды (арқа) мүйізіне жетеді. Жүйке омыртқа миының вентральды (алдыңғы) мүйізінен шығатын ипсилатеральды моторлық нейрондармен синапсқа түседі және 0,5 секунд ішінде жарақаттануға дайын дене бөлігін қауіптен алшақтатуға жұмыстейді.