Кіріспе
Америкалық кездейсоқ ойын
75 шарлы американдық бинго нұсқасы
the 75 ball American version of Bingo
Америка Құрама Штаттары мен Канадада бинго – бұл ойын, онда әр ойыншы карталарда әртүрлі орналасқан сандарды сәйкестендіреді. Ойынды жүргізуші (шақырушы деп аталады) кездейсоқ шарларды тартады және таңдалған сандарды жамылғылармен белгілейді. Ойыншы картасындағы таңдалған сандар көлденең, тік немесе диагональ бойынша бір қатарға келгенін көргенде, "Бинго!" деп айқайлап, барлық қатысушыларды жеңімпаз карта туралы хабардар етеді, содан кейін ойынды жүргізуші (немесе жүргізушіге көмектесетін адам) жеңісті растау үшін картаны тексереді. Ойыншылар жүлде немесе джекпотты жеңіп алу үшін бірінші болып жеңіс комбинациясын жасау үшін бәсекелеседі. Жеңімпаз анықталғаннан кейін ойыншылар өздерінің карталарындағы жамылғыларды алып тастайды және ойынды жүргізуші жаңа раундты бастайды. Ойынның баламалы әдістері қызығушылықты арттыру арқылы қатысуды ұлғайтуға бағытталған. 1929 жылы ойлап табылғаннан бері қазіргі заманғы бинго көптеген нұсқаларға дамыды, әр құқылы аймақтың құмар ойындар заңдары ойын қалай ойналатынын реттейді. Ойын үшін қолданылатын үлгілердің саны шексіз. Кейбір ойындарда тек бір санды сәйкестендіру жеткілікті, ал кейбір ойындарда картаның барлық жасушаларын жабу үшін джекпот беріледі. Тіпті, ешқандай санды сәйкестендірмеген немесе ешқандай үлгіні құрамаған ойыншыларға сыйлықтар берілетін ойындар да бар.
Тарих
Италияда 1530 жылға қарай лото деп аталатын кездейсоқ ойын ойнала бастады. 18 ғасырда Неапольде карточкалар, жетоншалар және нөмірлерді атау арқылы үй нұсқасы (Томбола деп аталды) құрылды. 19 ғасырда Германияда балаларға осыған ұқсас ойын кеңінен таралды, оларға әліпбиді, жануарлардың аттарын және көбейту кестесін үйренуге көмектесті. Француздық Le Lotto ойыны 1778 жылы пайда болды, онда үш қатар мен тоғыз бағаннан тұратын 27 шаршы болды. Әр қатарда 1 мен 90 аралығындағы сандар жазылған бес шаршыдан орын алды, бұл заманауи дизайнға алып келді. 1920 жылдардың басында Хью Дж. Уорд Питтсбург және Батыс Пенсильвания аймағындағы мерекелік шараларда осы ойынды жасап, стандарттады. Ол авторлық құқығын тіркеп, 1933 жылы ережелер жинағын жариялады. Ойынды Эдвин Лоу одан әрі танымал етті. 1929 жылдың желтоқсан айында Атлантаның жанындағы көшпенді мерекелік шарада, ойыншық сатушы адамдар Уорд ережелері бойынша кептірілген бұршақтар, резеңке штамп және картон қағаздармен "Бино" деп аталатын ойын ойнап жатқанын көрді. Лоу осы ойынды Нью-Йоркке алып барды, онда достары оны ойнағанды ұнатыпты. Лоу шығарған бинго ойынының екі түрі болды: 12 картадан тұратын жиынтық 1 долларға және 24 картадан тұратын жиынтық 2 долларға сатылды. 1940 жылдары АҚШ-та бинго ойыны кеңінен таралды. "Бинго" атауының шығу тегі белгісіз, бірақ ол 1920 жылдардың ортасына дейін қалыптасқан болуы мүмкін. Лоудың достарының бірі жеңіске жеткеніне қатты қуанғандықтан, "Бино" орнына "Бинго" деп айқайлаған, немесе бұл сөз қоңыраудың дыбысын еске түсіреді деген болжамдар бар.
Бинго карталары
Бинго карталарының ең көп таралған түрі – картоптан немесе бір рет қолданылатын қағаздан жасалған, 5 тік бағанға және 5 қатарға орналастырылған 25 шаршы. Төрткөздің әрбір жасушасы ортаңғы шаршыдан басқа, "бос" жасуша деп белгіленген, санды қамтиды. Типик бинго ойыны 1-ден 75-ке дейінгі сандарды пайдаланады. Картаның бес бағаны солдан оңға қарай 'B', 'I', 'N', 'G' және 'O' деп белгіленеді. Ортаңғы жасуша әдетте "бос" немесе "бос жасуша" деп белгіленеді және автоматты түрде толтырылған деп есептеледі. Картадағы басылған сандардың диапазоны әдетте баған бойынша шектеледі, 'B' бағанында 1 мен 15 аралығындағы сандар ғана болады, 'I' бағанында 16 мен 30 аралығындағы сандар ғана болады, 'N' бағанында 31 мен 45 аралығындағы сандар болады, 'G' бағанында 46 мен 60 аралығындағы сандар болады, ал 'O' бағанында 61 мен 75 аралығындағы сандар болады. Осы стандартты ерекшеліктері бар барлық мүмкін бинго карталарының саны [[пермутациялар = 552,446,474,061,128,648,601,600,000 немесе шамамен 5.52e26. U pick 'em бинго және бингоның басқа түрлерінде ойыншыларға 25 санды үш карта беріледі, онда тартылуы мүмкін барлық 75 сан болады. Ойыншылар ойнағысы келетін сандарды белгілеп, содан кейін тартылған сандарға сәйкес оларды белгілейді. Сонымен қатар, қос әрекетті карталарда әрбір жасушада екі сан болады. Ойыншы қатарды, бағанды немесе диагональды толтыру арқылы жеңіске жетеді. Бинго тақтасына бингосыз орналастырылатын ең көп фишка саны – 19, бос жасушаны есептемегенде. (Бұл үшін әрбір қатар мен бағанда тек бір бос жасуша болуы керек және әрбір диагоналда кем дегенде бір бос жасуша болуы керек.) Түзу сызықтан басқа, арнайы ойындарда басқа үлгілер де жарамды бинго ретінде қарастырылуы мүмкін. Мысалы, жоғарғы оң жақ бұрыштағы 2x2 шаршы "пошта маркасы" деп есептелуі мүмкін. Тағы бір жиі кездесетін жарамды үлгі – төрт бұрышты жабу. Кейбір арнайы ойындар бинго ретінде нақты үлгілерді ғана есептейді, мысалы, жылдам 'L' пішіні, ол ойыншылардан барлық 'B' әріптерін және жоғарғы немесе төменгі қатарды, немесе барлық 'O' әріптерін және жоғарғы немесе төменгі қатарды жабуды талап етеді, немесе қараңғылықты, барлық 24 санды және бос жасушаны жабуды талап етеді.
Жабдық
Бинго ойынында шақырылатын нөмірлер шарды кездейсоқ түрде тарту үшін әртүрлі әдістермен анықталуы мүмкін. Бингода компьютерлік технологияның дамуымен электрондық кездейсоқ сандар генераторлары (RNG) көптеген елдерде кеңінен қолданылады. Дегенмен, кейбір елдер механикалық шарларды тартуды талап етеді, ол кездейсоқ ретпен араластырылған бинго билеттерін, пинг-понг шарларын ауамен араластыратын механикалық үрлегішті немесе кішкентай ағаш шарларды араластыру үшін айналдырылатын қақпақты пайдалануы мүмкін. Барлық әдістердің мақсаты – ойыншылардың нөмірлер жазылған бинго билеттерімен сәйкес келетін кездейсоқ сандар тізбегін жасау.
Мәдениет
Бір ойынның көбінесе бірнеше бинго жеңісі болуы мүмкін; мысалы, ойыншылар бірінші кезекте бір қатарға ойнайды; содан кейін, толық карта шақырылғанға дейін ойын жалғасады; одан кейін, жұбату сыйлығы үшін толық картаға ойнау жалғасады. Ойыншылар әдетте әр ойын үшін бірнеше карта қолданады. Ойыншылардың көптеген карталарын пайдалануына байланысты, көптеген залдарда ойыншылар үстелдерге отырып, карталарын көбінесе желімдегіш таспамен бекітеді. Карталарды жылдам таңбалау үшін ойыншылар көбінесе даубер деп аталатын арнайы маркерлерді қолданады. Коммерциялық залдарда, нөмірді жариялағаннан кейін, жариялаушы келесі нөмірді теледидар экранында көрсетеді; алайда, бұл нөмір дауыстап айтылғанша бинго жеңісін жариялауға болмайды. Бинго көбінесе американдық мектептерде және көптеген елдерде ағылшын тілін шет тілі ретінде оқытуда оқу құралы ретінде қолданылады. Әдетте, сандар бастауыш оқушыларға арналған сөздермен, суреттермен немесе шешілмеген математикалық есептермен алмастырылады. Бингоны жасауға арналған бағдарламалар мұғалімдер мен ата-аналарға өздерінің контентін пайдаланып бинго карталарын жасауға мүмкіндік береді.
Бинго бизнесі
Құрама Штаттарда бинго ойындарын көбінесе шіркеулер немесе қайырымдылық ұйымдары ұйымдастырады, олардың заңдылығы мен ставкалары штаттық реттеуге сәйкес әртүрлі болады. Кейбір штаттардағы бинго залдары демеуші ұйымдарға жалға беріледі және мұндай залдарда көбінесе күнделікті ойындар өткізіледі. Ал шіркеулер ұйымдастырған ойындар әдетте апта сайын шіркеу ғимаратында өтеді. Мұндай ойындар көбінесе шағын ставкаларымен ойналады, бірақ сессияның соңғы ойынында белгілі бір саны шақырылғанда үлкен джекпот ұтып алуға мүмкіндік беретін ойын болады. Прогрессивті джекпот – бұл жеңіске жеткенше әр сессия сайын арта түсетін джекпот. АҚШ-тағы коммерциялық бинго ойындарын негізінен казинолар (тек Невада штатында) және американдық казинолармен бір орында орналасқан американдық бинго залдары ұсынады. Невадада бингоны көбінесе танымал туристік курорттарға қарағанда жергілікті ойыншыларға қызмет көрсететін казинолар ұсынады. Олар әдетте сағаттық сессияларды күн сайын таңғы 9:00, 11:00 және 13:00-де, жалпы алғанда таңғы 9:00-дан 23:00-ге дейін, салыстырмалы түрде шағын ставкаларымен, тек үлкен джекпоттардан басқа ұсынады. Лас-Вегастағы көптеген бинго залдары ойын үшін қолға ұсталатын аппараттарды пайдаланады. Американдық ойындар көбінесе күніне бір-екі сессия ұсынады және алыс жерден ойыншыларды тарту үшін қайырымдылық ойындарына қарағанда жоғары ставкаларымен ойналады. Кейбіреулері бірнеше бинго залының ойыншыларын байланыстыратын арнайы прогрессивті джекпот ойынын ұсынады. Канада мен АҚШ-та кейбір гей-барлар мен ЛГБТ-ға бағытталған басқа ұйымдар бинго шараларын өткізеді, көбінесе драг-шоумен біріктіріліп, «Драг-Бинго» немесе «Драг-Квинн-Бинго» деп таныстырылады. «Драг-Бинго» шаралары 1990 жылдардың басында Сиэтлде жергілікті ВИЧ/ЖҚС қайырымдылық ұйымдарына қаражат жинау мақсатымен басталған.
Электрондық бинго
Компьютерлік технологияның пайда болуы бинго мен дәстүрлі ойын автоматтары арасындағы шекараны жойды. Қарапайым адам үшін бингоға негізделген ойын автоматтары, Атлантик-Сити немесе Лас-Вегастағы әдеттегі RNG негізіндегі ойын автоматтарынан физикалық тұрғыдан ажыратылмайды. Бұл құрылғылар көбінесе II класс машиналар деп аталады, себебі Федералдық Үндістандық ойынды реттеу заңы бингоны, соның ішінде электрондық және механикалық көмекші құралдарды, ойыншылар бір-бірімен ойнайтын жағдайды, III класс ойын автоматтарынан, ойыншылар казиномен ойнайтын жағдайдан бөліп қарастырды. 2017 жылы SB1180 заңы қабылданғаннан кейін, Аризона штаты бинго ойындары үшін, бинго билеттерінің толық электрондық баламасы ретінде ғана жұмыс істейтін технологиялық көмекші құралдарға рұқсат берді. Бұл технологиялық көмек Аризона заңдарымен немесе ережелерімен нақты анықталмаған, бірақ мұндай электрондық технологиялық көмек ойыншы интерфейстерін нөмір тарту құрылғысына (доптарды тарту серверіне) және «тікелей» кассаның электрондық баламасына байланыстыратын желілік жүйеден тұрады. Ойыншы интерфейстерінің өзінде кездейсоқ сандар генераторы жоқ және ойыншыға тікелей ақша салуға мүмкіндік бермейді. Аризона технологиялық көмек жүйесі ойыншыға жеке ойыншы шотына ақша салуға, сол шоттан ойналған ойындар үшін төлеуге және ойын аяқталғаннан кейін, ойыншы сатып алған немесе жеңген, пайдаланылмаған ойындардың құнын сол шотқа қайтаруға мүмкіндік береді. Жүйе ойыншыға төлем тікелей билетін басып шығаруға немесе ойыншы интерфейсінен кез келген құнды зат алуға мүмкіндік бермейді. Музыкалық бинго. Музыкалық бингоның танымалдылығы артып келеді және ол барларға, пабтарға және басқа да іс-шараларға еніп келеді, себебі бинго бұл таныс түсінік және музыкамен біріктірілгенде, ойыншылар арасында көңіл көтеруге және ынтымақтастыққа (бірге орындалатын әндерге ән салу) әкеледі. Музыкалық бинго алғаш рет 1958 жылы ойын-шоу ретінде ұсынылды және бүгінгі күнге дейін дамуда.