Кіріспе
Англияның Корнуолл графтығындағы қала.
Уэйдбридж ( /w//eɪ//d//b//r//ɪ//dʒ/; ) – Ұлыбританияның Англиясы, Корнуолл графтығының солтүстігіндегі қала және азаматтық округ. Қала Камель өзенінің бойында, Падстоуден 8 км (5 миль) жоғары орналасқан. 2001 жылғы халық санауы бойынша тұрақты халқы 6 222 адамды құрады, ал 2011 жылғы санауда 7 900 адамға жетті. Қалада екі сайлау округі бар (Шығыс және Батыс). Олардың жалпы саны 8 272 адамды құрайды. Бұл жерге 15 ғасырда көпір салынғанға дейін Уэйд деп аталатын қауіпті өткел болған, содан кейін атауы қазіргі түріне өзгертілді. Көпір Англия азамат соғысы кезінде стратегиялық маңызға ие болды, Оливер Кромвель оны басып алу үшін барды. Содан бері ол екі рет кеңейтіліп, 1991 жылы жаңартылды. Уэйдбридж 1834-1967 жылдар аралығында теміржол станциясына ие болды; бұл жолдың бір бөлігі қазір жаяу жүргіншілер, велосипедшілер және атпен жүретіндер үшін демалыс бағы болып табылатын Камель жолының бөлігін құрайды. 1991 жылы айналма жол салынғанға дейін қала A39 тас жолындағы трафик бұғаттаушылығын тудырды, ал қазіргі кезде Molesworth Street негізгі сауда көшесі жаяу жүргіншілерге арналған. Қаланың орта мектебінде бірнеше белгілі спортшылар білім алған. Корольдік Корнуолл көрмесі – жыл сайын маусым айында жақын орналасқан Корольдік Корнуолл көрме алаңында өтетін үш күндік ауыл шаруашылығы көрмесі, ал тамыз айындағы мереке күнінде бес күндік Корнуолл халық фестивалі өтеді.
Ерте тарих
Уэйдтің алғашқы қонысы (көпір салынбастан бұрын Уэйдбридж атауы) Камель өзеніндегі (Камель, мүмкін, "қисық" дегенді білдіреді) арқаудың арқасында пайда болды. Ертедегі өткелде өзеннің екі жағында шіркеулер болды: солтүстік жағында "Король" шіркеуі, оңтүстік жағында "Санкт-Михаэль" шіркеуі. Адамдар судың деңгейі төмендеген кезде, арқаудан өтпес бұрын, қауіпсіз өту үшін шіркеулердің бірінде дұға ететін, ал екінші жаққа жеткен соң, екінші шіркеуде Құдайға шүкіршілік ететін. 1312 жылы Эдуард II Уэйдте нарық ашуға рұқсат берді және жылына екі жәрмеңке өткізуге келісім берді: Сент-Виталис күні мен Майклмас күні. Уэйд Сент-Бреок приходының бір бөлігі болды, ал өзен оны көршілес Эглошейл приходынан бөліп тұрды. Бір кезде арқауға қайық паром қосылды, содан кейін Эглошейлдің викары Томас Ловибонд Камель өзенін кесіп өту кезінде адамдар мен жануарлардың көп саны қаза тапқанын көрді және 1468 жылы аяқталған көпір салуды жоспарлады. Сол кезде Уэйд Уэйдбридж деп аталды. Джон Лиланд 16 ғасырдың басында Корнуолл арқылы саяхаттағанда, көпір тіректері жүн қаптарының үстінде екенін жазды. 1468 жылы басталып, 1485 жылы аяқталған көпір дәстүрлі түрде "Жүнді көпір" деп аталды, өйткені оның жүн қаптарының үстіне салынғаны айтылды. Бірақ шындығында, ол тікелей жер астындағы тасқа негізделгені дәлелденді. Көпір 1646 жылы Оливер Кромвель 500 драгун мен 1000 атты әскермен келіп, көпірді басып алғандықтан, Англия азаматтық соғысында стратегиялық маңызға ие болды. Көпір алғаш салынғанда, күтіп ұстау үшін жол ақысы алынды. 1853 жылы ол кеңейтілді, ал 1952 жылы тағы бір кеңейту жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыс 1831 жылы жергілікті жер иесі сэр Уильям Мольсворт Пенкарроудың тапсырысымен жүргізілген зерттеуден кейін 35 000 фунт стерлингке салынды. Мақсаты – Камель сағасынан құмды ішкі фермаларға тыңайтқыш ретінде тасымалдау. Ол 1834 жылдың 30 қыркүйегінде ашылды, ал локомотив "Камель" 400 жолаушыдан тұратын пойызды тартты (Британиядағы жолаушыларды тасымалдаған алғашқы теміржолдардың бірі). Компания екінші локомотивті тапсырыс берген кезде, оған бұрыннан атауы қойылған еді. Оны "Сіл" деп атады, өйткені жасаушылар алғашқы локомотив өзеннің атымен, жануардың емес, аталғанын түсінбеді. Соңғы жолаушылар пойзы 1967 жылы Уэйдбридж теміржол станциясынан теміржолдарды қысқартудан кейін кетті. Ескі теміржол жолы қазір "Камель жолы" деп аталады, ал Бодмин және Вэнфорд теміржолының мұралық теміржолы бағыттың бір бөлігімен жүреді.
Кейндер
Уэдбридж темір жол салынар алдында Камель өзеніндегі ең жоғары, кеме қабылдайтын қала болды және бұл қала негізгі сауда жолы болып табылды. Костерлер Бристольден тауар, ал Оңтүстік Уэльстен көмір жеткізіп тұратын. Балтық теңізінен ағаш та импортталып келді.
1843 жылы құм тасымалдайтын баржаларға арналған доктан өзге, 5 кемеге дейін сыйымдылығы бар тағы бір док болды, сондай-ақ су өткізбейтін жартас салу мәселесі де қарастырылды. 1880 жылы көпірдің астындағы өзеннің екі жағасында кемежайлар орналасқан, ал батыс жағалауы темір жолмен қамтамасыз етілді. Бірақ 1895 жылға қарай "құм док" толып қалды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Ауданның ауылдық сипаты мен әскери нысандардың болмауына қарамастан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бір рет әуе шабуылы тіркелді, сол шабуылда Фернли Роуд жолының үстіндегі төбеге үш бомба түсті. Көзі куәгер болған тұрғындар бомбалардың сызылып түсіп, ең жақын үйлердің үстіндегі далаға құлағанын айтады. Зардап шеккендер болған жоқ және тек шағын зиян келді.
21 ғасыр
2003 жылы Перч гаражындағы өлімақтар қаланың сыртында, A39 тас жолында (Атлантикалық тас жолында) орын алды.
Үкімет
Уэдбридж қазіргі уақытта консервативті депутат Скотт Манн өкілдік ететін Солтүстік Корнуолл сайлау округінде орналасқан. Бұрынғы Солтүстік Корнуолл аудандық кеңесінің бас кеңселері қаладағы Тренант жолында болған. Уэдбридж қалалық кеңесі Уэдбридж қалалық үйінде орналасқан, ол 1988 жылдың 23 мамырында сэр Пол Мольсворт тарапынан Мольсворт залы және биржасы ретінде ресми түрде ашылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Уэдбридж 1898 жылдың сәуір айында Уэдбридж қалалық округтік кеңесі құрылғанға дейін Сент-Клумб ауылдық округтік кеңесінің құрамында болған.
География
Қала Камель өзенінің бойында, Падстоудан 5 миль (8 км) жоғары орналасқан. 1972 жылы басталган, Ұлыбританиядағы ең ұзақ тарихы бар халықтық фестивальдердің бірі, қазір тамыз мерекесіне орай бес күнге созылады. Фестивальдің негізгі назары заманауи халық музыкасы, блюграсс, америка (музыка), кельт және акустикалық музыкаға аударылған. Нашвилл Әнші-авторлар Даңқына енген Гретчен Петерс, Шотландияның Эдди Ридер MBE және Дуги Маклин OBE, The Unthanks, Мартин Карти MBE және ирланд әншісі Кара Диллон, сондай-ақ Корнуоллдық музыканттар мен топтар фестивальде бірге өнер көрсетеді. "Музыканттардың музыканты" атанған Виз Джонс және Лейкман әулетінің әкесі (Сет Лейкман, Сэм Лейкман және Шон Лейкман) Джефф Лейкман фестивальдің демеушілері болып табылады. Фестиваль 2023 жылғы көктемде көрсетілген неміс саяхат деректі фильмі "Wunderschön"-де де орын алды. Камель өзеніндегі фестиваль, су деңгейіне байланысты, тамыз немесе қыркүйек айларында өтеді. Фестивальдің басты көрінісі – өзендегі сал жарыстары, сонымен қатар бар, тамақ, сауда орындары және тікелей музыка да ұсынылады. Қазан айында қала орталығынан өтетін "Bikelights" шеруінде әсем безендірілген велосипедтер көрсетіледі, онда көптеген жастар қатысады. Қараша айында Prime Stock Show, Garden Produce Association және Chrysanthemum Show өтеді. Еглошайл ойын алаңдарын Камель өзені арқылы Юбилей алаңдарымен "Сынақ көпірі" деп аталатын жаяу көпір байланыстырады. Көпір 1991 жылы Аннека Райс және оның командасы "Challenge Anneka" телешоуы үшін салынған. Жергілікті тұрғындар көпірді Аннеканың көпірі деп біледі, бірақ оның нақты аты – Бейли көпірі. Газет – апталық "Cornish Guardian" газетінің жергілікті басылымы. Қала Францияның Бретань аймағындағы Лангуэг (Langaeg) қаласымен тығыз байланыста. 2013 жылғы сәуірде Уэйдбридж Ұлыбританияның үздік экологиялық қалаларының бірі деп танылды және Уэйдбридж жаңартылатын энергия желісіне үй иесі болып табылады – қаланы Ұлыбританиядағы алғашқы күн және жаңартылатын энергиямен қамтылған қала етуді мақсат тұтқан халықтық кәсіпорын. Уэйдбридж және аудандық мұражай 2007 жылы ашылды және 2013 жылы Чапел-Лейндегі қазіргі орнына көшірілді.
Корнуолл күрес
Уэдбридж ғасырлар бойы Корнуолл күресінің орталығы болып келген. Корнуолл күресі турнирлері өткізілген орындар: Бодиве паркі, соның ішінде 1965 және 1967 жылдарғы Интеркельт ойындары. Крикет алаңы, 2006 және 2008 жылдарғы Интеркельт ойындарымен бірге. Гонвена сарайы. Ескі боулинг алаңы, Тревансон көшесі. Уэдбридж 1965, 1967, 2006, 2008 және 2010 жылдары Интеркельт ойындарын қабылдады.
Bodieve Park, including the Interceltic games in 1965 and 1967. Cricket Ground, including the Interceltic games in 2006 and 2008. Gonvena Manor House. Old Bowling Green, Trevanson Street. Wadebridge hosted the Interceltic games in 1965, 1967, 2006, 2008 and 2010.
Футбол
Уэдбриджде Bodieve паркінде ойнайтын Уэдбридж Таун Футбол клубы, Эглошайлдағы Молсворт алаңында ойнайтын Уэдбридж Камельс және 1950 жылдан бері Эглошайл паркіндегі негізгі алаңы орналасқан Уэдбридж Крикет клубы сияқты спорттық клубтар бар. Қалада спорттық және ойын-сауық бағдарламасымен демалыс орталығы бар, оның ішінде Корнуолл күресі де қарастырылған.
Басқа
Камель сағасы түрлі су спорты түрлерін ұсынады, оның ішінде желкенмен жүзу, су шаңғысы, жел серфінгі, серфинг және эйр серфінгі (kite surfing) бар. Жақын жердегі гольф алаңдары: Тревозе, Сент-Энодок және Сент-Кью.