Қан тамыр қабырғаларын қамтитын ұсақ қан тамырлары – vasa vasorum. Аорта, venae cavae сияқты ірі қан тамырларын қорғап, тамақтандырады. Медианың сыртқы бөліктеріне қан жеткізеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кішкентай қан тамырларының желісі. Vasa vasorum – бұл эластикалық артериялар (мысалы, аорта) және ірі тамырлар (мысалы, venae cavae) сияқты ірі қан тамырларының қабырғаларын қамтамасыз ететін кішкентай қан тамырларынан құралған желі. Аты осыдан шыққан. Кейде екі түрлі дара формасы кездеседі: vasa vasis және vas vasis.
Network of small blood vessels
Vasa vasorum are small blood vessels that comprise a vascular network supplying the walls of large blood vessels, such as elastic arteries (e. g., the aorta) and large veins (e. g., the venae cavae). The name derives Occasionally two different singular forms are seen: vasa vasis and vas vasis .
Функция
Ваза вазорум ірі тамырлар мен артерияларда, мысалы, аорта мен оның тармақтарында кездеседі. Бұл кішкентай тамырлар ірі тамырлардың туника адвентициясы мен туника медиасының сыртқы бөліктеріне қанмен қамтамасыз ету және қоректік заттармен азықтандыру үшін қызмет етеді.
The vasa vasorum are found in large veins and arteries such as the aorta and its branches. These small vessels serve to provide blood supply and nourishment for tunica adventitia and outer parts of tunica media of large vessels.
Клиникалық маңызы
Адамның төменгі аортасында vasa vasorum бүйрек артериялары деңгейінде артериялық туника медиаға оттегімен қаныққан қанмен жабдықтауын тоқтатады. Осылайша, осы деңгейден төмен аорта метаболизмі үшін диффузияға тәуелді болады және қажетті түрде айтарлықтай жұқа болады. Бұл, әсіресе атеросклеротикалық плактардың болуы кезінде, осы жерде аорта аневризмасының пайда болу ықтималдығын арттырады. Иттер сияқты басқа түрлерде бүйрек тамырларының астында vasa vasorum болады, сондықтан осы жерде аневризмалар сирек кездеседі. Ми қан тамырларында vasa vasorum жоқ, бірақ оларда vasa vasorum сияқты функцияға ие rete vasorum бар. Атероматоздық плактардың дамуы мен vasa vasorum-дағы өзгерістер арасында байланыс бар. Vasa vasorum-дағы өзгерістер, әсіресе олардың пайда болуы мен жоғалуы, ауру процестерінің себебі ме, әлде салдары ма – әлі белгісіз. 2017 жылы Хаверич плактардың қалыптасуының қан тамырының ішінде емес, vasa vasorum-дың қабынуының нәтижесі екенін ұсынды. Хаверич vasa vasorum арқылы қамтамасыз етілген артериялардың артериосклеротикалық плактардың дамуына бейім екенін атап өтті. Ол қабыну артерия қабырғасының тұтастығын бұзады деп болжайды. Ол қабырғасы жұқа және vasa vasorum жоқ артериялар артериосклерозға шалдықпайтынын атап өтті. Қабынған vasa vasorum салдарынан зақымдану қабырғадағы жасушалардың өліміне және одан кейін плактардың қалыптасуына әкеледі. Vasa vasorum қабынуын вирустар, бактериялар және ұсақ бөлшектер сияқты факторлар тудыруы мүмкін. Оның пікірінше, бұл тұжырымдама жүрек инфарктісінің грипп кезінде немесе ұсақ бөлшектерді жұтқан кезде жиі кездесетінін көрсететін байқаулармен сәйкес келеді. Vasa vasorum және vasa nervorum сияқты кішкентай тамырлар сыртқы механикалық қысымға өте сезімтал, сондықтан перифериялық тамырлар мен жүйке ауруларының патогенезіне қатысады. Аортаның туника медиа қабатында орналасқан vasa vasorum-ның жыртылуы аортаның жарылуына әкелетін патологиялық оқиғалар тізбегін бастауы мүмкін. Vasa vasorum жанында табылған T-жасушалары гигант жасушалы артериттің патогендік процесіне қатысады. Сифилистік аортиттің себебі – vasa vasorum-дың қабынуы және одан кейінгі жойылуы. Vasa vasorum-дың жойылғыш эндартериті аортаның адвентициясының ишемиясына және әлсіреуіне әкеледі, бұл төс аортасында аневризманың пайда болуына әкелуі мүмкін.
In the human descending aorta, vasa vasorum cease to supply the arterial tunica media with oxygenated blood at the level of the renal arteries. Thus, below this point, the aorta is dependent on diffusion for its metabolic needs, and is necessarily markedly thinner. This leads to an increased likelihood of aortic aneurysm at this location, especially in the presence of atherosclerotic plaques. Other species, such as dogs, do have vasa vasorum below their renal vasculature, and aneurysms at this site are substantially less likely. Cerebral blood vessels are devoid of vasa vasorum; however, these vessels have rete vasorum, which have similar function to vasa vasorum. A relationship exists between changes in the vasa vasorum and the development of atheromatous plaques. It is not understood whether changes in the vasa vasorum, especially in terms of their appearance and disappearance, is a cause or merely an effect of disease processes. In 2017 Haverich proposed that the formation of plaques is not from inside the vessel, but the result of inflammation of the vasa vasorum. Haverich noted that arteries fed by vasa vasorum are subject to development of arteriosclerotic plaques. He postulated that inflammation compromises the integrity of the arterial wall. He noted that arteries with thin walls, not having vasa vasorum, do not develop arteriosclerosis. Damage by inflamed vasa vasorum leads to cell death within the wall and subsequent plaques formation. Vasa vasorum inflammation can be caused by viruses, bacteria, and fine dust among others. According to his view this concept conforms to observations that cardiac infarctions are more common when influenza has occurred or fine particles have been inhaled. Small vessels like vasa vasorum and vasa nervorum are particularly susceptible to external mechanical compression, and thus are involved in pathogenesis of peripheral vascular and nerve diseases. A tear in vasa vasorum situated in tunica media layer of aorta may start pathologic cascade of events leading to aortic dissection. T cells found near vasa vasorum are implicated in pathogenic process of giant cell arteritis. Inflammation and subsequent destruction of the vasa vasorum is the cause of syphilitic aortitis in tertiary syphilis. Obliterating endarteritis of the vasa vasorum results in ischemia and weakening of the aortic adventitia, which may lead to aneurysm formation in the thoracic aorta.