Кіріспе

Вермонт штатындағы саяси партия, АҚШ. 2021 жылға дейін «Азаттық Одағы» партиясы (АҰП) деп белгілі болған «Жасыл тау бейбітшілігі және әділдік» партиясы (GMPJP) – АҚШ-тың Вермонт штатындағы белсенді саяси партия. Ол өзін «бейбітшіл социалистік партия» деп жариялайды. АҰП 1970 жылы бұрынғы конгрессмен Уильям Х. Мейер, Питер Даймондстоун, Деннис Моррисо және басқалар құрған, ал «The New York Times» газеті оны Вермонттағы прогрессивизм ошағы деп сипаттады. Партия штаттағы Демократиялық, Республикалық және Прогрессивтік партиялардан кейін төртінші орында тұр.

Тарих

1970 жылы Вермонт штатының сайлауына қатысу мақсатымен «Еркіндік одағы» (LUP) партиясы құрылды. 1971 жылы түрлі социалистік бағытталған штаттық партиялар үшін ұлттық шатыр партия ретінде Халық партиясы құрылды. Берни Сандерс 1971 жылы «Еркіндік одағына» қосылып, бірнеше лауазымға партияның үміткері болды. 1971 жылы ол қатысқан алғашқы партиялық жиналыста Сандерс 1972 жылғы қаңтарда өткен қосымша сайлауда партияның Сенатқа үміткері болып тағайындалды; ол дауыстардың 2% алып үшінші орынға ие болды. Сандерс 1976 жылы Вермонт штатының губернаторы лауазымына партияның үміткері болды, нәтижесінде ол дауыстардың 6,1% алды, бұл 2021 жылға дейін LUP үміткерлерінің губернаторлыққа үміткерлігіндегі ең жақсы көрсеткіш болып табылады. 1977 жылғы қазанда партиядан кеткен кезде ол партия төрағасы болды. Сандерс сайлау арасында партияның бейәрекеттілігіне байланысты қызметтен кетті. Тәуелсіз саясаткер ретінде Сандерс 1991 жылы Вермонт штатының конгресс өкілі, ал 2007 жылы АҚШ Сенаторы болды. 2016 және 2020 жылдары Демократиялық партияның президенттік үміткері ретінде сәтті болмады. 1974 жылы саяси ғалым Майкл Паренти партияның Өкілдер палатасына сайлауға үміткері болды; ол дауыстардың 7,1% алып үшінші орынға ие болды. Берни Сандерс қайтадан Сенатқа үміткер ретінде қатысты, бірақ дауыстардың 4,13% алды. 1976 жылы партияның Вермонт штатының вице-губернаторы Джон Франко Вермонт штатының Бас Ассамблеясының палатасына сайлау өткізу үшін жеткілікті дауыс жинады. Партия 1978 жылғы сайлау алдында Нэнси Кауфман мен Марта Эбботты жоғалтты. 2009 жылы Вермонт штатының жергілікті сайлауында «Еркіндік одағы» мен Вермонт прогрессивті партиясы қолдаған үміткер Дэвид Ван Деусен Мортаун сайланған кеңесінің орын алуы үшін өткен сайыста жеңіске жетті. Ван Деусен сол кезде Вермонт AFL CIO-ның округтік вице-президенті, АҚШ-тың соғысқа қарсы еңбек ұйымы аясында белсенді және Green Mountain Anarchist Collective-тің негізін қалаушы болды, сонымен қатар ұйымдасқан еңбек күштерінің қолдауына ие болды. Бұл жеңіс «Еркіндік одағы» партиясы үшін сайлаудағы ең жоғары көрсеткішті білдірді (бұрынғы «Еркіндік одағының» жеңістеріне Браттлборо қаласындағы өкілдік қалалық жиналыстың делегаты және бірнеше онжылдық бұрынғы бейбітшілік позициясы кірді). 2010 жылы Ван Деусен тағы да жарысқа түсіп, Моретаун сайланған кеңесіндегі орынды жеңіп алды. Ол тағы да «Еркіндік одағы», Прогрессивтер, АҚШ Социалистік партиясы және ұйымдасқан еңбек күштерінің қолдауына ие болды. Бұл сайлауда Ван Деусен төрт үміткердің арасында ең көп дауыс жинады (үш үміткер, оның ішінде Ван Деусен екі бір жылдық орынға, ал бір үміткер үш жылдық бос орынға үміткер болды). 2011 жылы Ван Деусен кеңеске қайта сайлануға үміткер болмады. Бұл сайлауда ол Моретаунның бірінші констебліне (ол 2007 жылы болған) үміткер болды. Ван Деусен сайлауда жеңіске жеткенімен, «Еркіндік одағы» партиясының қолдауына ие болмады. Бұл жолы оған тек жергілікті прогрессивті партия қолдау көрсетті. Ван Деусен Моретаун сайланған кеңесіндегі екі мерзімінде барлық сайланбаған қала қызметкерлері үшін «тұрғылықты жалақыны» қамтамасыз етті, мүгедек әскери ардагерлерге мүлік салығын екі есе азайтты (қалалық жиналыстың шешімі арқылы), қала үйін апта сайынғы тегін балалар ойын тобы үшін пайдалануды табысты қолдады, барлық қала тұрғындарына жергілікті демократиялық процесті ашуда қадам жасады және Вермонт штатының басқарымындағы бір төлеушіге арналған денсаулық сақтау жүйесін қолдады. 2012 жылы партия демократ Джим Кондосқа қарсы Вермонт штатының мемлекеттік хатшысы сайлауында «Еркіндік одағы» үміткері Мэри Элис Герберт үшін 13,1% көрсеткеннің нәтижесінде ірі партия мәртебесіне қайта ие болды. 2014 жылы партия 10,32% нәтиже бойынша Вермонт штатының мемлекеттік хатшысы сайлауында «Еркіндік одағы» үміткері Мэри Элис Герберт үшін ірі партия мәртебесіне қайта ие болды. Қазынашылыққа сайлауда Мюррей Нгойма 8,3% дауыс алды. Бас прокурор лауазымында ЛЮ үміткері Розмари Жакковски 3,9% дауыс алды. Виргиния штатының сенатына сайлауда Бен Босли Гранд-Айл округінің 13,9% дауысын алды. Уиндэм округінің сенаттық сайысында Джерри Леви мен Аарон Даймондстоун 5,0% және 4,6% дауыс жинады. 2016 жылы Вермонт губернаторы сайлауында Бостон Ред Сокс командасының бұрынғы шайқасы Билл «Космик» Ли «Еркіндік одағының» губернаторлығына үміткер ретінде жарысты. Ли бір төлеушіге медициналық көмек көрсетуді қолдады және Демократиялық партияның сол жағына қарай жүгірді, сонымен бірге Вермонт тұрғындарының қару иелену құқығын қорғады. Ли дауыстардың 2,8% алды, бұл 1978 жылдан бері LUP үміткері үшін губернаторлыққа үміткерлігіндегі ең жоғары көрсеткіш болды. 2016 жылғы басқа сайлауларда Мюррей Нгойма қазынашылыққа 3,9% дауыс алды, Мэри Элис Герберт мемлекеттік хатшы лауазымына 9,7%, Марина Браун аудитор лауазымына 4,7%, Розмари Жакковски бас прокурор лауазымына 3,7% дауыс алды. АҚШ Конгресіне Эрика Клоусон дауыстардың 9,2% алды. «Еркіндік одағы» партиясының негізін қалаушысы Питер Даймондстоун АҚШ Сенатына 1,0% дауыс алды. 2018 жылғы сайлауда Эмили Пейтон губернаторлыққа 0,6% дауыс алды, Мюррей Нгойма вице-губернаторлыққа 1,5%, Мэри Элис Герберт мемлекеттік хатшы лауазымына 3,6%, Марина Браун аудитор лауазымына 3,9%, Розмари Жакковски бас прокурор лауазымына 3,4% дауыс алды. АҚШ Конгресіне Лаура Поттер 1,4% дауыс алды. АҚШ Сенатына Рейд Кейн 0,4% дауыс алды. 2020 жылы «Еркіндік одағы» партиясы штаттық лауазымдарға үміткерлерді ұсынбады. Олар тек президенттікке Глория Ла Риваны ұсынды. 2021 жылдың қыркүйегінде партия «Еркіндік одағынан» «Жасыл тау бейбітшілігі және әділеттілігі» деп атын өзгертті. Партия төрағасы және партияның негізін қалаушысының қызы Джессика Даймондстоун партияның ескі аты оңшыл көзқарастарға ие екенін көрсетуінен қорқатынын айтты. Даймондстоун жаңа аты партияның саяси ұстанымдарын анықтауда нақтырақ болады деп сенді. 2022 жылы жаңа атымен «Жасыл тау бейбітшілігі және әділеттілігі» партиясының үміткерлері тек АҚШ Сенатына және вице-губернатор лауазымдарына үміткер болды. АҚШ Сенатына Наташа Даймондстоун Кохаут дауыстардың 0,5% алды, ал вице-губернатор лауазымына Йен Даймондстоун 2,9% дауыс алды. Екі үміткер де Питер Даймондстоунмен туыс болды.

Жыл Губернаторлыққа үміткер Дауыс % 1972 Берни Сандерс 2,175 1.15% 1974 Марта Эббот 7,629 5.40% 1976 Берни Сандерс 11,317 6.09% 1978 Эрл С. Гарднер 3,629 2.92% 1980 Джон Потхаст 1,952 0.93% 1982 Ричард Готтлиб 850 0.50% 1984 Ричард Готтлиб 695 0.30% 1986 Ричард Готтлиб 491 0.25% 1988 Ричард Готтлиб 2,923 1.20% 1990 Ричард Готтлиб 1,389 0.66% 1992 Ричард Готтлиб 3,120 1.09% 1994 Ричард Готтлиб 1,733 0.82% 1996 Мэри Элис Герберт 4,156 1.63% 1998 Ричард Готтлиб 1,177 0.54% 2000 Ричард Готтлиб 337 0.11% 2002 Питер Даймондстоун 625 0.27% 2004 Питер Даймондстоун 1,298 0.42% 2006 Боб Сколд 638 0.24% 2008 Питер Даймондстоун 1,710 0.54% 2010 Бен Митчелл 429 0.18% 2012 Дэйв Игл 1,303 0.44% 2014 Питер Даймондстоун 1,673 0.87% 2016 Билл Ли 8,913 2.83% 2018 Эм Пейтон 1,839 0.67% 2020 Үміткер ұсынбады N/A N/A 2022 Үміткер ұсынбады N/A N/A

Президенттің кандидатурасы

Жылдар бойы ол бірнеше ұлттық солшыл саяси партиялардан түрлі президенттік кандидаттарды таңдады. 1972 және 1976 жылғы сайлауларда ЛУП ұлттық Халық партиясының мүшесі болды, сондықтан Халық партиясының президенттік кандидаттары ЛУП-тың кандидаттары болды. 2024 жылы GMPJP (атын өзгертіп ЛУП) Корнел Вестті Президенттікке кандидат ретінде ұсынды.

Жыл Президенттік кандидат Партия Дауыстар
1972 Бенджамин Спок Халық партиясы 1,010 (0.5%)
1976 Маргарет Райт Халық партиясы Дауыс беруге рұқсат жоқ
1980 Дэвид МакРейнольдс Социалистік партиясы 136 (0.1%)
1984 Деннис Серретт Жаңа Альянс партиясы 323 (0.1%)
1988 Вилла Кенойер Социалистік партиясы 142 (0.1%)
1992 Ленора Фулани Жаңа Альянс партиясы 429 (0.2%)
1996 Мэри Кал Холлис Социалистік партиясы 292 (0.1%)
2000 Дэвид МакРейнольдс Социалистік партиясы 161 (0.1%)
2004 Джон Паркер Жұмысшылар әлемі партиясы 265 (0.1%)
2008 Брайан Мур Социалистік партиясы 141 (0.1%)
2012 Стюарт Александр Социалистік партиясы Дауыс беруге рұқсат жоқ
2016 Глория Ла Рива Социализм және азаттық партиясы 327 (0.1%)
2020 Глория Ла Рива Социализм және азаттық партиясы 166 (0.1%)
2024 Корнел Вест Барлығы үшін әділет партиясы Белгісіз (Белгісіз)