Кіріспе

Материя кванттық өрістер ретінде, ал гравитация классикалық өріс ретінде қарастырылатын физикалық теория. Семиклассикалық гравитация – бұл кванттық гравитация теориясының жуықтауы, онда материя мен энергия өрістері кванттық, ал гравитациялық өріс классикалық деп есептеледі. Семиклассикалық гравитацияда материя қисық кеңістіктегі кванттық өрістер теориясына сәйкес таралатын кванттық материя өрістері арқылы бейнеленеді. Өрістер таралатын кеңістік-уақыт классикалық, бірақ динамикалық. Теорияның динамикасы жартылай классикалық Эйнштейн теңдеулерімен сипатталады, олар Эйнштейн тензорымен кодталған кеңістік-уақыт қисықтығын материя өрістерінің энергия-импульс тензорының (кванттық өріс теориясы операторы) күтілетін мәнімен байланыстырады, яғни:

мұнда G – гравитациялық тұрақты, ал материя өрістерінің кванттық күйін білдіреді.

Тәжірибелік жағдай

Кейде жартылай классикалық гравитация бұзылады. Мысалы, егер M үлкен масса болса, онда A және B орналасқан жерлер кеңістікте бөлінген жағдайда, энергия-импульс тензорының күтілетін мәні A-да M/2 және B-да M/2 болады. Бірақ, мұндай таралымнан туындаған метриканы ешқашан байқамайсыз. Оның орнына, декогеренттеу нәтижесінде A-дағы метрикамен және B-дағы метрикамен 50% ықтималдықпен бірдей күйге өтесіз. Декогеренттеуді қамтитын жартылай классикалық гравитацияның кеңейтілген түрлері де зерттелді.

Қолданбалар

Жартылай классикалық гравитацияның ең маңызды қолданыстары – қара тесіктердің Хокинг сәулеленуін түсіну және Ғарыштық инфляция теориясындағы кездейсоқ, Гаусс таралымы бойынша бөлінген бұзылыстардың пайда болуын түсіну, бұл Ұлы жарылыстың өте басында болған деп саналады.