Кіріспе

Бицепс жаттығулары

Бицепс иілулер – бұл бицепсті нығайту мақсатында, иық буынында қолды денеге қарай бүгуден тұратын салмақ көтеру жаттығуларының бір тобы.

Шолу

Бицепс бұйрасы негізінен бицепс брахи, брахиалис және брахиорадиалис бұлшық еттерін жаттықтырады. Бицепс шынтақты бүгу кезінде қолдың алқабы жоғары қаратылғанда (алақандары жоғары қарағанда) күштірек, ал төңкерілгенде (алақандары төмен қарағанда) әлсіздейді. Бракхиорадиалис алақандар ішке қарай қаратылғанда ең тиімді жұмыс істейді, ал брахиалис қолдың айналуына тәуелсіз. Сондықтан, қолдың айналу дәрежесі осы үш бұлшық еттің жұмысына қатысу деңгейіне әсер етеді.

Нысан

Бицепс иілу әдетте қолды толық созылған күйде ұстап, салмақты алақандары жоғары қарап тұрған күйде ұстаудан басталады. Толық қайталау – шынтақты толық бүгілгенше иіп немесе "құйрылдау", содан кейін салмақты баяу бастапқы күйге түсіру. Дене тік тұруы керек, артқа-алға тербеліп отырудан аулақ болу керек, себебі бұл жүктемені бицепстен басқа бұлшық еттерге ауыстырады, жаттығудың тиімділігін азайтады. Шынтақтар әдетте денедің екі жағында бекітіліп тұрады, себебі шынтақты салмақтың ауырлық орталығының алдына жылжыту бицепсте толық жиырылуға дейін кернеуді азайтады. Бицепстің белсенділігін арттыру үшін осы жаттығуды толық амплитудада орындау ұсынылады. Бірақ тәжірибелі жаттығушылар үшін, олар белгілі бір бұлшық еттерді жақсырақ жұмылдыру үшін қозғалыс диапазонының басқа нұсқаларын қолдануы мүмкін. Кейбіреулер бұлшық етке түсетін кернеу ортаңғы кезеңде ең жоғары болатынын айтады, бұлшық еттің ең көп күшін пайдалануы үшін жартылай амплитудада бицепс иілуді жаттығуға болады. Зерттеулер көрсеткендей, уағызшы иілу бицепстің ұзын басын тек қол толық созылғанда және қозғалыс диапазоны қысқа болғанда ғана айтарлықтай әсер етеді. Ал көлбеу гантель иілу және тұрақты бицепс иілу бицепстің бүкіл қозғалыс диапазоны бойында белсенділігін қамтамасыз етеді. Олар бицепстің белсенділігін арттыруға тиімдірек болуы мүмкін.

Түрлері

Бицепс бұлғауының бірнеше түрі бар, олар әртүрлі жабдықтар, техникалар және жүктемелерді пайдаланады. Бірақ жалпы мақсат – бицепс бұлшықтарын жұмысқа қосу. Төменде тренерлер арасында кең таралған, қолдануға оңай жабдықтарды қолданатын әдеттегі түрлері келтірілген.

Дембелдер

Дәмбелмен көлбеу иілу: 45 градус бұрышпен орналастырылған реттелетін төсекте, дәмбелдермен көлбеу бицепс иілуін орындауға болады. Көлбеу бицепс иілуі әдетте қарапайым бицепс иілуіне қарағанда жеңіл салмақта орындалады, көлбеу төсекте отырып, дәмбелдерді денеге жақын ұстап, шынтақтарды денеге жақын ұстап, содан кейін толық иілу жасау арқылы орындалады. Денеңізді төмен түсіріп, иыққа жеткілікті кернеу сезілгенше қолыңызды түсіріңіз. Бір мезгілде дәмбелдерді көтеріп, білектерді супинациялап, бицепстер толық жиырылғанша көтеріңіз. Содан кейін тағы бір қайталау үшін дәмбелдерді бастапқы қалпына түсіріңіз. Дәмбелмен тік иілу: Төсектің үстіне тік жатып, әр қолда дәмбелді бейтарап ұстаңыз (екі алақаны бір-біріне қарап тұрған күйде). Иыққа жеткілікті кернеу сезілгенше екі қолыңызды төмен түсіріңіз. Бір мезгілде дәмбелдерді көтеріп, білектерді супинациялап, бицепстер толық жиырылғанша көтеріңіз. Содан кейін тағы бір қайталау үшін дәмбелдерді бастапқы қалпына түсіріңіз. Дәмбелмен прейчер иілу: Прейчер төсегіне отырып, орындықтың биіктігін қолайлы қалпына келтіріңіз. Дәмбелді әр қолда ұстап, қолдың жоғарғы бөлігін прейчер төсегіне тығыз жабыстырыңыз. Шынтақтарды толық созылғанша иіп, дәмбелдерді иыққа қарай иіңіз, бицепстер толық жиырылғанша көтеріңіз. Содан кейін тағы бір қайталау үшін дәмбелдерді бастапқы қалпына түсіріңіз. Дәмбелмен кері иілу: Екі білегіңізді иық еніне кері бұрып, дәмбелдерді тік тұрып ұстаңыз. Шынтақтарды қозғалмай, дәмбелдерді иыққа қарай иіңіз, бицепстер толық жиырылғанша көтеріңіз. Содан кейін тағы бір қайталау үшін салмақты бастапқы қалпына түсіріңіз.

Барбеллер

Барбелл-пастордың бұрылысы: Пастордың орындығына отырып, орындықтың биіктігін қолайлы жағдайға келтіріңіз. Екі қолмен ұстап тұрып, жоғарғы қолдың артқы жағын пастордың орындығына жақын ұстаңыз. Шынтақтарды толық созылғанша иінтірекке қарай иіңіз, содан кейін бицепстің толық қысылуына дейін барбелді иыққа қарай көтеріңіз. Сосын барбелді бастапқы күйіне қайтарып, келесі қайталаманы жасаңыз. Барбелл-кері бұрылыс: Барбелді иық енімен кері тұтқамен тік ұстаңыз. Қолдың шынтақтарын денеге жақын ұстап, жауырынды иыққа қарай басып тұрыңыз, иықтардың тұрақты болуын қамтамасыз етіңіз. Барбелді бицепстің толық қысылуына дейін иыққа қарай жетелеңіз. Содан кейін барбелді бастапқы күйіне қайтарып, келесі қайталаманы жасаңыз. Еңкейтілген барбелл бұрылысы: Бұл жаттығу "қарақұмырсқа бұрылысы" деп те аталады. Бапкерлер еңкейтілген орындыққа, беті еденге қаратып жату керек. Содан кейін барбелді иық енімен қолдың үстіне қаратып ұстаңыз. Барбелді жоғары көтеріп, шынтақтардың орналасуын сақтап, қолдың жоғарғы бөлігін қозғалмай ұстаңыз. Бицепсті максималды қысылу үшін жиырыңыз, содан кейін келесі қайталама үшін барбелді бастапқы күйіне түсіріңіз. Тарту бұрылысы: Барбелді иық енімен қолдың астынан ұстап, тік тұрыңыз. Бұл нұсқада шынтақты бекітудің қажеті жоқ. Шынтақ иілу – басты идея. Барбелді иыққа қарай тік көтеріңіз, шынтақтар иілу кезінде артқа қарай жылжу керек. Алдыңғы қолдарыңыз кеуденің сыртынан өткесімен, шынтақтарды алға жылжытыңыз. Қолдарыңыз денеге перпендикуляр болатынша көтеріңіз, содан кейін барбелді бастапқы күйіне түсіріп, келесі қайталаманы жасаңыз.

Дэмбелдер - қалаған кездегі қолайлы құрал

Оқшаулауға және толық амплитудалы қозғалысқа басымдық беріңіз. Қолдарыңыздағы бұлшықеттердің арасындағы теңгерімсіздікті жойңыз. Бұлшықеттерді әртүрлі бұрыштардан жаттықтырыңыз. Бұлшықеттердің анықтығына және қолдың жалпы эстетикасына назар аударыңыз.

Барбелл - қалаған кездегі қолайлы құрал

Тұрақтылықты және бақылауды арттырыңыз. Күшті күшейтіп, салмақты көтеруді біртіндеп арттырыңыз. Қарапайым нәрседен бастаңыз және бір ғана құралмен жұмыс істеуге басымдық беріңіз. Бұлшықеттердің дамуын және симметриясын теңгеріңіз.

Кабельді машина

Үстіңгі кабельді иіп бұру: Иық деңгейінде екі шкивтің орналасқан кабель машинасының ортасында тұрыңыз, әр қолға тістік тұтқаны ұстаңыз. Екі қолды да иықпен қатар көтеріп, ал білектерді иіп, алақандары денеге қаратылсын. Бицепс толыққанша жиырылғанша тістіктерді ішке қарай тартыңыз, содан кейін келесі қайталау үшін тістіктерді бастапқы қалпына қайтарыңыз. Кабельді иіп бұру: Тұрып, ең төменгі деңгейде шкивке бекітілген таяқты ұстаңыз, жаттығу үшін қолайлы бұрыш жасау үшін шкивтен бір қадам артқа жылжыңыз. Қолдарды денеге жақын ұстап, иықтарды қозғалмай, таяқты иыққа дейін көтеріп, бицепсті толық жиырыңыз. Келесі қайталау үшін таяқты бастапқы қалпына қайтарыңыз. Жоғары кабельді иіп бұру: Ең жоғары деңгейдегі шкивтің астындағы төсекке жатып алыңыз. Иық енімен таяқты ұстап, қолдарды толық созыңыз. Жоғарғы қолдарды қозғалмай, таяқты маңдайға қарай иіп, шынтақты толық бүгілгенше көтеріңіз. Содан кейін келесі қайталау үшін таяқты бастапқы қалпына қайтарыңыз.

Дене салмағы

Дене салмағымен иілу: Штанганың, сақинаның немесе аспалы тренажердің астынан ұстап, алақандарыңызды өзіңізге қаратып (супинация) ұстаңыз, ал аяқтарыңызды жерге қойыңыз. Енді мойныңызды штангаға, сақинаға немеше аспалы тренажерге қарай иіңіз, сонымен бірге білек буыныңын иілуін жасаңыз. Жаттығудың қиындығын өзгерту үшін аяқтарыңыздың орналасуын өзгерте аласыз.

Жарақаттар

Жарақаттар дұрыс емес техника, салмақты абайсызда көтеру немесе "эгомен көтеру" салдарынан туындауы мүмкін. Бицепс бұйраларынан болатын ең көп таралған жарақат – бицепс шекесінің жыртылуы. Бицепс шекесінің жыртылуының екі негізгі себебі бар: тым ауыр салмақ көтеру және шамадан тыс жүктеме. "Эгомен көтеру" – бұл ауырлық көтерушінің мүмкіндігінен асып түсетін салмақты көтеруге тырысу. Эгомен көтеру кезінде көтерушінің техникасы бұрмаланады, себебі салмақ тым ауыр, ал егер салмақ көтерушінің күшінен әлдеқайда артық болса, бицепс шекесінің жыртылу қаупі артады. Бицепс бұйраларынан туындайтын тағы бір жарақат – локтей нейропатиясы, ол локтейдегі нерв жүргізгіштігінің баяулауына әкеледі. Бұл жаттығу кезінде салмақпен ұстауға байланысты нервтерге қысым түсуден пайда болады. Көп болмаса да, бицепс бұйрасы кеуде бұлшық етінің (pectoralis major) жарылуына себеп болуы мүмкін, бұл кеудеде болатын ауыр жарақат.